VII SA/Wa 2050/10
WyrokWSA w Warszawie2011-05-10
Skład orzekający: Bożena Więch - Baranowska, Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Elżbieta Zielińska - Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, stosując art. 138 § 2 KPA, w sytuacji gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego w sprawie robót budowlanych dotyczących przewodów kominowych?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 KPA, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Postępowanie przed organem pierwszej instancji nie doprowadziło do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności w zakresie stanu technicznego przewodów kominowych i prawidłowości zastosowanej podstawy prawnej. Organ odwoławczy nie mógł usunąć wad postępowania w trybie art. 136 KPA, co uzasadniało zastosowanie trybu kasacyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą demontaż rur stalowych zainstalowanych w przewodach kominowych. Skarżący zarzucili, że obowiązek demontażu powinien zostać nałożony na jednego ze współwłaścicieli, a nie na wszystkich. Organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego i zastosował niewłaściwy przepis prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2011 r. sprawy ze skargi T.W. i I.W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2010r., nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych I. skargę oddala. II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J.T. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy), w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt siedem złotych dwadzieścia groszy).
Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010r., znak; [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 2 z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 071 ze zm.) oraz art. 83 ust. 2 z dnia 7 lipca 1994 r. ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania T.W. i I.W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2010r., znak: [...], nakazującej W.S. oraz T. i I.W. wykonanie określonych robót budowanych w celu wyeliminowania nieprawidłowości dotyczących przewodów kominowych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, zlokalizowanym na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ulicy [...] w [...]:
- uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia
przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek T.W., która zgłosiła samowolne wykonanie robót budowlanych polegających na umieszczeniu rur metalowych w ciągach wentylacyjnych znajdujących się w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w [...].
W toku postępowania przed organem I instancji ustalono, że budynek przy ul. [...] stanowi współwłasność T.W., I.W. oraz W.S.
W czasie przeprowadzonej wizji stwierdzono, iż w przewodzie wentylacyjnym komina znajdują się trzy rury stalowe.
Postanowieniem z dnia [...] września 2009r., organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego nakazał współwłaścicielkom budynku przedstawienie opinii kominiarskiej określającej stan techniczny przewodów kominowych, ze szczególnym uwzględnieniem ich drożności, szczelności oraz prawidłowości podłączenia do nich urządzeń.
Z opinii sporządzonej przez osobie posiadającą stosowne uprawnienia wynikało, że przewody kominowe oraz inne elementy urządzeń kominowych odpowiadają przepisom Prawa budowlanego.
Ustalenie powyższe stanowiły podstawę do umorzenia prowadzonego postępowania.
Decyzja ta (z dnia [...] listopada 2009r., nr [...]) została uchylona przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który decyzją z dnia [...] lutego 2010r., przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Ponownie rozpoznając sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, po przeprowadzeniu dodatkowych oględzin uznał, iż zamontowane w przewodzie kominowym rury stalowe naruszają przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w związku z czym nakazał na podstawie art. 66 Prawa budowlanego ich demontaż.
Po rozpoznaniu odwołania od decyzji organu I instancji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż wydana ona została z naruszeniem zarówno prawa materialnego jak i przepisów postępowania . Zdaniem organu odwoławczego, wobec stwierdzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych wskazane jest prowadzenie postępowania w oparciu o przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Przepisy te uniemożliwiają doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, przez nałożenie stosownych obowiązków na inwestora.
Natomiast art. 66 Prawa budowlanego umożliwia nakazane usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości związanych z użytkowaniem obiektów budowlanych i w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosły T.W. i I.W.
Zdaniem skarżących obowiązek demontażu samowolnie zainstalowanych w przewodzie kominowym rur powinien zostać nałożony na inwestora W.S., a nie na wszystkich współwłaścicieli budynku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Sąd kontroluje zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem co oznacza, że może ją uchylić tylko wtedy, gdy narusza ona prawo materialne lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.)
W niniejszej sprawie z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji, która nie zawiera ostatecznego, merytorycznego rozstrzygnięcia, ocena jej legalności sprowadza się do skontrolowania prawidłowości zastosowania art. 138 § 2 kpa stanowiącego podstawę jej wydania.
Stosownie do art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organ odwoławczy może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Formalny charakter zaskarżonej decyzji wymaga ograniczenia sądowej kontroli do badania zaistnienia podstaw prawnych do wydania tego rozstrzygnięcia z pominięciem innych zarzutów podnoszonych przez skarżącego, dotyczących meritum sprawy.
Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy organ I instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadził je z rażącym naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W takich przypadkach organ odwoławczy, aby dokonać oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, musiałby przeprowadzić postępowania wyjaśniające albo w całości albo w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony, Ponadto takie działanie organu odwoławczego naruszałoby zasadę ogólną postępowania administracyjnego, tj. zasadę dwuinstancyjności postępowania( art. 15 k.p.a.). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 1859/06 (LEX nr 338621), "podjęcie decyzji przez organ I instancji bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego nie może być sanowane w posypowemu odwoławczym. W takim przypadku organ II instancji ma tylko kompetencje kasacyjne" .
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszego postępowania zgodzić należy się z organem odwoławczym, iż postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji nie doprowadziło do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy.
Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2010r., nakazano na podstawi art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane usuniecie stwierdzonych nieprawidłowości przewodów kominowych w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w [...].
Wskazać należy, że decyzja wydana w oparciu o wskazany przepis powinna być poprzedzona ustaleniem przez organ nadzoru budowlanego, nieodpowiedniego stanu technicznego użytkowanego budynku lub użytkowania go w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia ewentualnie stwierdzeniem, że obiekt budowlany powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia ( art. 61 ust. 1 pkt 1,2 i 3 Prawa budowlanego ).
Rozstrzygnięcie organu powinno uwzględniać zarówno wyniki przeprowadzonej kontroli stanu obiektu, jak i możliwości jego doprowadzenia do właściwego stanu technicznego. Oznacza to, że wydanie decyzji w tym względzie powinno być poprzedzone określonymi czynnościami ( np. wykonaniem ekspertyzy), oraz wyjaśnieniem wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Takie postępowanie przez organ I instancji nie zostało przeprowadzone na co zasadnie wskazał [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego.
Zgodzić należy się także z organem odwoławczym co do istnienia wątpliwości dotyczących stanu faktycznego niniejszej sprawy, a w konsekwencji także prawidłowości zastosowanej podstawy prawnej rozstrzygnięcia.
Sąd podziela stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż ujawnienie wady postępowania przed organem I instancji nie mogły być usunięte w trybie art. 136 kpa, tj. w trybie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, co uzasadniało uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy wykazał i uzasadnił istnienie konieczności zastosowania art. 138 § 2 kpa i Sąd podzielił argumentację organu.
Zważywszy na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło