VII SA/Wa 2051/15

WyrokWSA w Warszawie2016-05-24

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Krystyna Tomaszewska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu, jeśli spełnione są przesłanki określone w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, niezależnie od jego sytuacji finansowej i możliwości płacenia alimentów?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu, jeśli zostanie on prawomocnie uznany za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych i organ właściwy dłużnika skieruje stosowny wniosek do starosty. Przepisy w tym zakresie mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują luzu decyzyjnego ani możliwości badania sytuacji finansowej strony w kontekście zatrzymania prawa jazdy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta miasta o zatrzymaniu prawa jazdy z powodu zadłużenia alimentacyjnego. Skarżący argumentował, że prawo jazdy jest niezbędne do zarobkowania i płacenia alimentów, a umorzone postępowanie prokuratorskie świadczy o jego dobrej woli. Organy administracji uznały, że przesłanki do zatrzymania prawa jazdy zostały spełnione na podstawie ostatecznej decyzji o uznaniu skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych i wniosku organu właściwego dłużnika.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano ze środków budżetowych WSA wynagrodzenie dla adwokata z urzędu z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant ref. staż. Katarzyna Dawejnis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2016 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy I. skargę oddala, II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. K. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy). Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania K. K. (dalej jako "skarżący"), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m. [...] z dnia [...] marca 2015 r. znak [...] w sprawie zatrzymania K. K. prawa jazdy kat. A, B, D, T oraz zobowiązania strony do zwrotu dokumentu prawa jazdy. Z akt sprawy wynika, że ze Starostwa Powiatowego w [...] do Urzędu Miasta [...] Biura Administracji i Spraw Obywatelskich Delegatura w Dzielnicy [...], przesłany został według właściwości wniosek z Wydziału Spraw Społecznych i Zdrowia dla Dzielnicy [...] o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego K. K.. We wniosku wskazano, że ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] Prezydent m. [...] uznał K. K. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Wobec powyższego Prezydent m. [...] decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r. poz. 1228 ze zm.) – dalej jako "ustawa", orzekł o zatrzymaniu K. K. prawa jazdy kat. A, B, D, T z powodu zadłużenia alimentacyjnego i zobowiązał stronę do zwrotu prawa jazdy. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł K. K. podnosząc, że prawo jazdy jest dokumentem, dzięki któremu regularnie zarabia jakiekolwiek pieniądze, dzięki którym w miarę regularnie płaci alimenty, choć w niższej kwocie. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że podstawą do wystąpieniem z wnioskiem o zatrzymanie prawa jazdy i wydania decyzji zgodnie z art. 5 ust. 5 ustawy jest uznanie posiadacza prawa jazdy za dłużnika alimentacyjnego w trybie art. 5 ust. 3 ustawy. Zdaniem organu odwoławczego takie przesłanki w niniejszej sprawie zostały spełnione, bowiem wobec K. K. została wydana przez Prezydenta m. [...] decyzja orzekająca o uznaniu go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Od decyzji tej strona nie wnosiła odwołania, w związku z tym decyzja ta jest ostateczna. Organ odwoławczy podkreślił, że w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 5 ust. 5 ustawy ma on obowiązek wydania decyzji w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Ponadto nie jest uprawniony do badania zasadności wydania decyzji o uznaniu za dłużnika alimentacyjnego, w związku z tym bez znaczenia dla sprawy mają argumenty podniesione przez skarżącego dotyczącego jego sytuacji osobistej, rodzinnej i finansowej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył K. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący ponownie wskazał, że prawo jazdy jest dokumentem, dzięki któremu zarabia jakiekolwiek pieniądze, z których płaci w miarę regularnie alimenty choć w niższej wartości i zatrzymanie prawa jazdy spowoduje całkowitą niezdolność do płacenia jakichkolwiek świadczeń alimentacyjnych. W ocenie skarżącego wypłaty z Funduszu nie powinny realizowane za względu na znacznie zaniżone przychody na każdego domownika. Ponadto Prokuratura Rejonowa [...] prowadziła dochodzenie w sprawie rzekomego niepłacenia przez skarżącego alimentów, które zostało prawomocnie umorzone, gdyż skarżący wykazał że ma chęć i dobrą wolę i płaci tyle na ile mu pozwala sytuacja materialna. Zdaniem skarżącego decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego narusza prawomocną decyzję Prokuratury [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zakwestionowanego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja organu odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zostały wydane zgodnie z prawem. Wskazać należy, że problematyka związana z rozstrzyganiem o zatrzymaniu dłużnikowi alimentacyjnemu prawa jazdy została uregulowana w ustawie z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zgodnie z art. 5 ust. 3b cytowanej ustawy (według stanu obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji), jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, dołączając odpis tej decyzji, oraz składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 Kodeksu karnego. Podkreślenia wymaga, że według art. 5 ust. 5 wyżej wymienionej ustawy, na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3b, starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Prawidłowo zatem organ odwoławczy podniósł, że ostateczna decyzja o uznaniu za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, stanowi jedną z przesłanek zatrzymania prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego. Kolejną przesłanką jest złożenie przez organ właściwy dłużnika do starosty, wniosku o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego. Z akt administracyjnych wynika, że decyzją wydaną z upoważnienia Prezydenta m[...] z dnia [...] lipca 2014 r., skarżący został uznany za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu [...] lipca 2014 r. i skarżący nie wniósł od niej odwołania. Wobec tego wymieniona decyzja stała się ostateczna. Następnie pracownik Wydziału Spraw Społecznych i Zdrowia dla Dzielnicy [...] z upoważnienia Prezydenta m. [...], jako organ właściwy dłużnika alimentacyjnego, w piśmie z dnia [...] października 2014 r. wniósł o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego – K. K.. W konsekwencji stwierdzić należało, że wobec zaistnienia wyżej wymienionych przesłanek – zgodnie z art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, organ był zobligowany do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy podnoszony w skardze zarzut dotyczący możliwości finansowych skarżącego i dokonanych wpłat na poczet alimentów, jak również fakt umorzenia postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową [...]. Treść przepisu nie pozostawia bowiem wątpliwości, że ma on charakter bezwzględnie obowiązującej normy, bowiem w przypadku zaistnienia ustawowych przesłanek jakimi są: po pierwsze - ostateczna decyzja, o której mowa w art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawionym do alimentów i po drugie - skierowanie do starosty (prezydenta miasta na prawach powiatu) przez organ właściwy dłużnika wniosku o zatrzymanie prawa jazdy, organ ma obowiązek wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. W związku z powyższym uznać należało, że brak jest podstaw do stwierdzenia jakichkolwiek nieprawidłowości w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym zarówno przez organ odwoławczy, jak i przez organ pierwszej instancji. W niniejszej sprawie nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego, ani też przepisy postępowania administracyjnego. Ustalenia będące podstawą rozstrzygnięcia, zostały dokonane na podstawie trafnej analizy dowodów. Ponadto prawidłowa była ocena prawna odniesiona do stwierdzonego w sprawie stanu faktycznego. Wobec wyżej wskazanych okoliczności, podjęte w sprawie rozstrzygnięcia uznać należało za prawidłowe. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie § 2 ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013r. poz. 461 ze zm.) w zw. z art. 250 ustawy p.p.s.a. Jednocześnie podnieść należy, że z dniem 1 stycznia 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015r. poz. 1801), które zawiera nowe stawki opłat za udział w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając jednak na uwadze, że zgodnie z § 22 tego rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, Sąd przyznał wynagrodzenie na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. – gdyż skargę w niniejszej sprawie wniesiono w dniu [...] sierpnia 2015 r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło