VII SA/Wa 2052/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi T. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. S. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 307,50 złotych (trzysta siedem złotych i pięćdziesiąt groszy ), w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 złotych (dwieście pięćdziesiąt), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 57,50 złotych (pięćdziesiąt siedem złotych pięćdziesiąt groszy). [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010r. nr [...] - na podstawie art. 123 w związku z art. 58 oraz art. 59 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98 poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku T. K. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru [...] z dnia [...].05.2010r. zatwierdzającej na podstawie art. 51 ust. 4 projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] przy ul. C. [...] w W., oraz udzielającej W. [...] Spółce Jawnej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych - odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że na podstawie art. 59 § 2 k.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania. Ustalił, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...].05.2010r. została wysłana do T. K. w dniu 27.05.2010r. W dniu 31.05.2010r. pozostawiono w skrzynce pierwsze awizo, zaś w dniu 4.06.2010r. list awizowano powtórnie. Z powodu niepodjęcia w terminie listu w dniu 16.06.2010r. został on zwrócony do nadawcy. T. K. wskazywała we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, że nie pozostawiono w jej skrzynce zawiadomienia powtórnego dotyczącego przesyłki nadanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]. Natomiast w odpowiedzi na pismo interwencyjne T. K. Poczta Polska S.A. Oddział Rejonowy [...] w dniu 8.07.2010r. udzieliła informacji, iż w roku 2010 pięć przesyłek adresowanych do skarżącej zostało zwróconych z powodu nie podjęcia w terminie. W przypadku dwóch z tych przesyłek brakuje dokumentacji potwierdzającej, że pozostawiono w skrzynce zawiadomienia powtórne. Dotyczyło to jednak przesyłek z [...] oraz z Urzędu Miasta [...], a nie przesyłki nadanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]. Ponadto organ stwierdził, że na kopercie przesyłki zwróconej do PINB [...] znajduje się pieczęć o treści "Mieszkanie zamknięte awizo pozostawiono w skrzynce" z ręcznie wpisaną datą 31.05. i podpisem pracownika poczty. W związku z tym nie uznał argumentacji skarżącej, że nie pozostawiono w jej skrzynce zawiadomienia dotyczącego przesyłki poleconej z PINB [...] zawierającej decyzję z dnia [...].05.2010r. Po czym odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...].05.2010r. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła T. K., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. W wywodach skargi podniosła, że organ przy wydawaniu rozstrzygnięcia oparł się jedynie na pobieżnej analizie pisma Poczty Polskiej Oddział Rejonowy [...] z dnia 8.07.2010r. Podtrzymała twierdzenie, iż doręczyciel pocztowy nie wywiązał się z obowiązku pozostawienia zarówno pierwszego jak i kolejnego awiza. Na potwierdzenie tych okoliczności wskazała, iż sytuacje takie zdarzały się już w przeszłości, co wynikało z korespondencji jaką prowadziła z Pocztą Polską od czerwca 2010r. W odpowiedzi na skargę organ domagał się jej oddalenia, a odnosząc się do zarzutów skarżącej wskazał, że na zwróconej do PINB [...] kopercie znajduje się pieczęć o treści "Mieszkanie zamknięte Awizo pozostawiono w skrzynce" z ręcznie wpisaną datą 31.05. i podpisem pracownika poczty. Ponadto organ wskazał, że z pisma Centrum Poczty Oddział Rejonowy [...] z dnia 8.07.2010 r. wynika, iż nie można jednoznacznie potwierdzić faktu pozostawienia zawiadomień powtórnych w skrzynce odnośnie dwóch przesyłek - jednak żadna z tych przesyłek nie była nadana z PINB [...]. W ocenie organu nie zostało uprawdopodobnione, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nie nastąpiło z winy skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwanej dalej p.p.s.a.). Skarga jest zasadna. W ocenie Sądu, organ naruszył przepisy postępowania administracyjnego odnoszące się do obowiązku należytej oceny zebranego materiału dowodnego – art. 77 § 1 i 80 k.p.a. Wprawdzie w zakresie oceny przyczyn uchybienia przez stronę terminu do dokonania czynności procesowej, jaką jest złożenie odwołania, organ nie prowadzi szczególnego postępowania wyjaśniającego, gdyż to strona ma uprawdopodobnić (a nie udowodnić) okoliczności uzasadniające brak jej winy w uchybieniu terminowi, które następnie podlegają ocenie organu rozpoznającego wniosek - to jednak ocena ta nie może być oderwana od okoliczności sprawy, a tym samym być dowolna. Naruszenie prawa polegało na niezasadnym i niezgodnym ze stanem faktycznym uznaniu, iż nie zachodzą okoliczności określone w art. 58 k.p.a., przemawiające za koniecznością przywrócenia na wniosek zainteresowanej terminu, gdyż uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Organ powinien prowadzić postępowanie w sposób budzący i pogłębiający zaufanie do organów administracji państwowej (art. 8 k.p.a.). Podkreślić należy, że art. 58 k.p.a. wskazuje na przesłanki, jakie należy spełnić dla przywrócenia terminu do dokonania uchybionej czynności w postępowaniu administracyjnym. Brak winy wnioskodawca powinien uprawdopodobnić, a nie udowodnić, co świadczy o odformalizowaniu i uproszczeniu postępowania. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód, niedającym pewności, lecz jedynie wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o danym fakcie. Uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie rzeczywiście miało miejsce. Ustawodawca celowo w tym zakresie dopuszcza środek dowodowy mniej pewny, aby tym samym ułatwić zainteresowanemu przedstawienie swych racji. Każde naruszenie procedury doręczenia, wskazanej w art. 44 k.p.a., w wyniku którego nie doszło do faktycznego odbioru pisma przez adresata, czyni niemożliwym przyjęcie fikcji prawnej doręczenia. Naruszenie tej procedury, co zostało przez skarżącą uprawdopodobnione, polegało na tym, że doręczyciel pocztowy nie wywiązał się z obowiązku pozostawienia zarówno pierwszego jak i kolejnego awiza informującego o możliwości odbioru przesyłki zdeponowanej w urzędzie pocztowym. Fakt, iż awiza listu poleconego, zawierającego przesyłkę z PINB nie zostały skarżącej w ogóle doręczone, został uprawdopodobniony poprzez reklamację z dnia 6 czerwca 2010r. skierowaną do Naczelnika Urzędu Pocztowego nr [...] ul. B. [...] w W. Reklamacja ta miała miejsce w czasie, gdy zawiadomienie o przedmiotowej przesyłce było już zdeponowane w urzędzie pocztowym. Skarżąca w piśmie z dnia 6 czerwca 2010r. wskazała na trudności z otrzymaniem wcześniejszej korespondencji. Przy przyjęciu, iż awiza rzeczywiście były pozostawione przez doręczyciela w skrzynce pocztowej, nie daje się logicznie wytłumaczyć to, że skarżąca wolała złożyć skargę do naczelnika podnosząc złe funkcjonowanie poczty (brak awizacji przesyłek), niż ją odebrać. W tej dacie bowiem i jeszcze przez tydzień przesyłka była zdeponowana w urzędzie pocztowym . Organ całkowicie pominął istotę argumentacji skarżącej, która koncentrowała się wokół wadliwego funkcjonowania przedmiotowego urzędu pocztowego. Dokonał wyłącznie formalnej oceny treści odpowiedzi poczty na pismo skarżącej z dnia 6 czerwca 2010r. ze szczególnym zaakcentowaniem, iż w odpowiedzi tej, poczta nie stwierdza nieprawidłowości z dostarczeniem i awizowaniem przesyłek skarżącej, za wyjątkiem dwóch przypadków, które nie są związane z przedmiotową przesyłką z PINB. Tymczasem zdarza się, że adnotacje na kopertach nie odpowiadają faktycznym czynnościom doręczyciela, a jedynie mają na celu stworzenie pozoru dopełnienia obowiązujących wymogów. Wskazane przez skarżącą błędy i uchybienia w funkcjonowaniu urzędu pocztowego winny zatem wzbudzić zasadnicze wątpliwości organu, co do prawidłowości działania poczty i w efekcie skuteczności powiadomienia skarżącej o przesyłce z Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego i braku jej winy w niedotrzymaniu terminu. Kwestia przywrócenia terminu jest ściśle związana z problemem ustalenia winy w zakresie niedochowania terminu, a brak tej winy obligował organ do przywrócenia terminu. Wina strony w niezachowaniu terminu może być rozpatrywana jedynie w świetle obowiązków, jakie na niej spoczywają, określonych przepisami prawa. Okoliczności sprawy w kontekście wiarygodnych twierdzeń strony nie wskazują na zaniedbanie przez skarżącą jakichkolwiek obowiązków. Przekroczenie terminu do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie nie było skutkiem braku staranności skarżącej, lecz wynikało z braku powiadomienia wymaganego przepisami ustawy. Skarżąca nie wiedziała o przesyłce i nie mogła jej odebrać w miejscu zdeponowania. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ zobowiązany będzie uwzględnić ocenę Sądu co do tego, że skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru [...] z dnia [...].05.2010r. nastąpiło bez jej winy. Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie art. 152 powołanej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 250 tejże ustawy w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).