VII SA/Wa 2053/07
WyrokWSA w Warszawie2008-04-18
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Bogusław Cieśla, Bożena Więch-Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, umarzając postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., może zignorować żądanie strony dotyczące rozbiórki obiektów budowlanych, jeśli postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe?Ratio decidendi
Umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Jeśli strona domaga się rozpatrzenia sprawy co do jej istoty, a organ nie wyjaśnił przedmiotu i zakresu żądania, narusza to zasady prawdy obiektywnej i zupełności postępowania dowodowego, co skutkuje koniecznością uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego umarzającą postępowanie w sprawie gołębnika. Skarżący domagał się rozbiórki nie tylko gołębnika, ale także klatki przy jego budynku, oczka wodnego i pieca. Organy obu instancji uznały gołębnik za obiekt małej architektury i umorzyły postępowanie, nie rozpatrując całości żądania skarżącego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
UZASADNIENIA
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją nr [...] wydaną dnia [...] stycznia 2007r. na podstawie art. 105 ust. 1 kodeksu postępowania administracyjnego umorzył postępowanie w sprawie gołębnika wybudowanego na terenie działki M. D. w M. przy ul. Z.
W uzasadnieniu organ podał, że ustalono, iż na działce należącej do M. D. znajduje się gołębnik posadowiony na rurze stalowej o wysokości ok. 2 m.
Zdaniem organu gołębnik zgodnie z art. 3 pkt 4 lit b Prawa budowlanego jest obiektem małej architektury ogrodowej i na jego wybudowanie nie jest wymagane pozwolenie ani zgłoszenie.
Odwołanie od tej decyzji złożył właściciel sąsiedniej nieruchomości A. P.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] wydaną dnia [...] września 2007r. na podstawie art. 138 §1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że co prawda nieprawidłowo organ
I instancji uznał przedmiotowy gołębnik za obiekt małej architektury, lecz wydane rozstrzygnięcie organu jest prawidłowe, ponieważ sporny gołębnik jako konstrukcja nie stanowi zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, a podnoszona przez odwołującego się niedogodność tj. brudzenie dachów przez gołębie nie należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego i nie może być przez te organy rozpatrywana.
Roszczenia wynikające z tego tytułu winny być rozstrzygane w ramach negocjacji pomiędzy stronami lub w postępowaniu przed sądem powszechnym.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł A. P. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżący podniósł, że klatka w której trzymane są gołębie o wymiarach 4 x 0,8 m przybita jest do ściany jego budynku, organ nie orzekł o rozbiórce o którą wnosił i inwestor nie ponosi odpowiedzialności za samowolę budowlaną.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego
w dacie wydania zaskarżonej decyzji .
Przedmiotem oceny Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007r. utrzymująca w mocy decyzję powiatowego organu nadzoru budowlanego wydaną dnia [...] stycznia 2007r. umarzającą postępowanie administracyjne.
Skarga jest zasadna, a zawarte w niej zarzuty należy uznać za trafne bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 kpa a także art. 105 kpa co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 138 § 1pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego.
Ponadto uzasadnienie decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa.
Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa oraz zasada zupełności postępowania dowodowego zawarta w art. 77 § 1 kpa, nakładają na organ administracji publicznej prowadzący postępowanie obowiązek ustalenia prawdziwego stanu faktycznego na podstawie zebranego materiału w sprawie.
Przede wszystkim należy podnieść, że organ nadzoru budowlanego prowadził postępowanie w sprawie gołębnika wybudowanego na działce M. D. mimo, że wniosek wszczynający to postępowanie dotyczył żądania nakazania rozbiórki nie tylko gołębnika lecz również klatki usytuowanej bezpośrednio przy budynku skarżącego, oczka wodnego, pieca.
Jeżeli żądanie skarżących było zredagowane niezręcznie i mało zrozumiale to organ administracji publicznej zobowiązany był wyjaśnić przedmiot i zakres żądania, zgodnie z intencją osoby wnoszącej. W razie wątpliwości, organ mając na względzie postanowienia art. 7 – 9 kpa, powinien zwrócić się do strony o zajęcie stanowiska.
Organy obu instancji tego nie uczyniły, tym samym naruszając przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem organ administracji nie jest uprawniony do sprecyzowania treści żądania.
Nadto zdaniem Sądu organy rozstrzygając sprawę naruszyły art. 105 kpa.
Umorzenie postępowania administracyjnego w oparciu o art. 105 §1 kpa może nastąpić jedynie wówczas gdy postępowanie to z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe.
Postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało wszczęte na wniosek strony
tj. A. P. Organ I instancji nie miał uzasadnienia do umorzenia postępowania jeżeli strona żądała rozpatrzenia sprawy, co do jej istoty. Żądanie takie świadczyło bowiem, iż postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe.
Wprawdzie decyzje obu organów zawierały elementy merytorycznej oceny części żądania strony lecz umorzenie postępowania w oparciu o art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego oznacza, że sprawa co do jej istoty nie została załatwiona.
Obowiązkiem organu odwoławczego jest nie tylko skontrolowanie decyzji organu I instancji lecz rozpatrzenie sprawy od nowa na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dysponował dowodem z ustaleń przeprowadzonej wizji, oświadczeniami skarżącego i uczestnika postępowania mógł także - w razie potrzeby skorzystać z możliwości jakie daje art.136 kodeksu postępowania administracyjnego.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy powinien więc, rozpatrzeć sprawę merytorycznie w stosunku do całości wniosku, bowiem nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania skoro istnieje sprawa i osoba, która w tej sprawie domaga się konkretnego rozstrzygnięcia.
Z tych względów orzeczono jak sentencji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit
c, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło