VII SA/Wa 2053/15

WyrokWSA w Warszawie2016-06-08

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wstrzymaniu robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru może zostać wydana, jeśli roboty są prowadzone bez pozwolenia organu ochrony zabytków, nawet jeśli istnieje wcześniejsze pozwolenie na inne prace przy tym samym zabytku, wydane innemu podmiotowi?
Ratio decidendi
Decyzja o wstrzymaniu robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru, wydana na podstawie art. 43 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, jest zasadna, gdy roboty są prowadzone bez wymaganego pozwolenia organu ochrony zabytków. Nawet jeśli istnieje wcześniejsze pozwolenie na inne prace przy tym samym zabytku, wydane innemu podmiotowi, nie wyklucza to zastosowania przepisu o wstrzymaniu robót, jeśli obecne prace są prowadzone bez wymaganego pozwolenia lub w sposób odbiegający od warunków pozwolenia.
Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymującą w mocy decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o wstrzymaniu robót budowlanych przy elewacji zabytkowego budynku fabrycznego. Spółka zarzuciła m.in. błędne ustalenie strony postępowania oraz niezgromadzenie materiału dowodowego. Skarżąca podniosła, że prace były prowadzone na podstawie wcześniejszej decyzji konserwatora z 2002 r., która zezwalała na przebudowę fasady, jednakże ta decyzja była skierowana do innej spółki. Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca spółka nie dysponowała wymaganym pozwoleniem na prowadzenie prac polegających na czyszczeniu elewacji szlifierką, co stanowiło podstawę do wstrzymania robót.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2015 r. znak [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...]Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2015 r., nakazującą wyżej wymienionej spółce wstrzymanie robót budowlanych prowadzonych przy elewacji północnej (frontowej) budynku przędzalni pierwszej, położonym na terenie dawnego zespołu fabrycznego tzw. " [...]" [...] (wpisanym do rejestru zabytków pod nr [...] decyzją z dnia [...] września 1991 r., usytuowanym w [...] przy ul. Pl. [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana na podstawie art. 43 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami zgodnie z którym, wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję o wstrzymaniu wykonywanych bez jego pozwolenia lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru lub w jego otoczeniu. Wstrzymane prace polegały na czyszczeniu ceglanej elewacji frontowej (północnej) za pomocą szlifierki tj. usuwaniu wierzchniej warstwy cegieł z naturalnym spiekiem oraz wycinaniu spoin. Okoliczność ta została potwierdzona w notatce służbowej spisanej w dniu 11 czerwca 2015 r. przez pracowników Urzędu Ochrony Zabytków w [...]. Wykonano także dokumentację fotograficzną. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie podzielił ustaleń organu pierwszej instancji z których wynikało, że przedmiotowe roboty budowlane są prowadzone bez wymaganego prawem pozwolenia. Wskazał na znajdującą się w aktach sprawy decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] września 2002 r. zezwalającą spółce [...] w [...] na przebudowę fasady budynku pofabrycznego przy Pl. [...], działki [...] i [...] w zakresie wykonania czterech wejść w części frontowej budynku, kolorystyki fasady, konserwacji i rewaloryzacji elewacji północnej. W decyzji tej wskazano na termin realizacji do końca 2003r. Zdaniem organu odwoławczego przepisy ustawy z dnia 15 kutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury na podstawie których została wydana decyzja z dnia [...] września 2002 r. nie przewidywały określenia terminu ważności pozwoleń wydawanych przez organy ochrony zabytków, Nie można się więc zgodzić z organem pierwszej instancji, iż upływ wskazanego w decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] września 2002 r. terminu realizacji robót spowodował wygaśnięcie decyzji. Jednakże stwierdzenie braku podstaw do zastosowania art. 43 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z powodu prowadzenia robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków, bez pozwolenia organu ochrony zabytków nie wyklucza zastosowania omawianego przepisu, w przypadku uznania, że roboty prowadzone są w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu. W ocenie organu odwoławczego taka właśnie sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] września 2002 r. jednoznacznie określała, że prace należy wykonać zgodnie z dokumentacją. W projekcie budowlanym przewidziano nieinwazyjną metodę czyszczenia cegły przy użyciu wytwornicy pary, agregatu CP oraz pasty na bazie fluorku amonu. Tymczasem cegła na elewacji była czyszczona za pomocą szlifierki. W ocenie organu taka metoda jest niedopuszczalna konserwatorsko prowadzi bowiem do nieodwracalnego zniszczenia oryginalnej substancji budynku. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wyżej opisane rozstrzygnięcie wniosła [...] sp. z o.o. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenie: 1. art. 28 k.p.a. w związku z art. 43 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez błędne ustalenie, iż stroną wskazanej decyzji jest skarżąca spółka, podczas gdy stroną powinna być spółka [...] w [...] jako podmiot uprawniony do wykonania przebudowy fasady przedmiotowego budynku na podstawie decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] września 2002 r. 2. art. 15 k.p.a., art. 7 k.p.a. art. 77 § 1 k.p.a. art. 80 k.p.a. art. 8 k.p.a. poprzez niezgromadzenie w sprawie całego materiału dowodowego, w szczególności projektu renowacji elewacji północnej i wymiany okien sporządzonego w dniu [...] lipca 2013 r. oraz decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] sierpnia 2015 r. zatwierdzającej wskazany projekt i udzielającej skarżącej spółce pozwolenia na prowadzenie prac związanych z renowacją innego fragmentu elewacji północnej tego samego budynku fabryki [...] położonej w [...] przy ul. [...]. Skarżąca spółka na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. złożyła wniosek o przeprowadzenie dowodu z decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] sierpnia 2015 r. na okoliczność, iż organ konserwatorski wyraził zgodę na dokonanie prac przy innym fragmencie elewacji budynku fabryki [...] przy pomocy techniki mechanicznej. W uzasadnieniu skargi spółka podniosła, że to nie ona powinna być adresatem zaskarżonej decyzji gdyż w przekonaniu skarżącej decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] września 2002 r. była skierowana do spółki [...] w [...] i tej spółce jako inwestorowi zezwalała na prowadzenie prac budowlanych. Wobec powyższego zaskarżona decyzja dotycząca wstrzymania prac budowlanych powinna zostać skierowana do inwestora, określonego w decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] września 2002 r. Zdaniem skarżącej obie zaskarżone decyzje są dotknięte wadą nieważności wskazaną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. dlatego należy stwierdzić ich nieważność ewentualnie uchylić i umorzyć postępowanie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Uwzględnienie skargi przez sąd następuje jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Rozpoznając sprawę w tak ustalonym zakresie kompetencji sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza dlatego skarga podlega oddaleniu. Podstawę materialno prawną decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2015r stanowił art. art. 43 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami zgodnie z którym, wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję o wstrzymaniu wykonywanych bez jego pozwolenia lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru lub w jego otoczeniu. W sprawie niespornym jest, że skarżąca przy budynku fabryki [...] wpisanym do rejestru zabytków prowadziła prace polegające na czyszczeniu ceglanej elewacji frontowej ( północnej ) za pomocą szlifierki tj. usuwaniu wierzchniej warstwy cegieł z naturalnym spiekiem oraz wycinaniu spoin. Okoliczność ta została ustalona w dniu 11 czerwca 2015 r. przez pracowników Urzędu Ochrony Zabytków w [...], którzy wykonali dokumentację fotograficzną. Skarżąca nie zaprzecza, aby takie prace wykonywała lecz twierdzi, że były one dozwolone w świetle decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] sierpnia 2015r, którą udzielono skarżącej spółce pozwolenia na prowadzenie prac związanych z renowacją innego fragmentu elewacji północnej. Sąd oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z wyżej wymienionej decyzji gdyż prace objęte tą decyzją dotyczą innego fragmentu elewacji, niż ten który jest przedmiotem niniejszego postępowania. W niniejszym postępowaniu skarżąca spółka nie dysponowała zgodą organu konserwatorskiego na prowadzenie prac budowlanych związanych z czyszczeniem ceglanej elewacji frontowej (północnej). Trafnie podnosi skarżąca, że decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] września 2002 r. dotyczyła innej spółki określonej jako [...] w [...] i tej spółce będącej inwestorem zezwalała na przebudowę fasady przedmiotowego budynku fabrycznego. Gdyby nawet przyjąć, że skarżąca spółka jest następcą prawnym spółki [...] to powinna dysponować decyzją przenoszącą na siebie ustalenia zawarte w decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] września 2002 r. Tymczasem skarżąca nie posiada decyzji organów ochrony konserwatorskiej pozwalającej na prowadzenie prac budowlanych co oznacza, że został spełniony wymóg zawarty w art. 43 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków trafnie wstrzymał prace wykonywane przez skarżącą bez pozwolenia organu konserwatorskiego. Brak pozwolenia konserwatorskiego na prowadzenie przez skarżącą prac związanych z czyszczeniem ceglanej elewacji frontowej (północnej) stanowi wystarczającą podstawę do wstrzymania robót budowlanych. Pomimo błędnego uzasadnienia zaskarżona decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji nakazującą skarżącej spółce wstrzymanie robót budowlanych odpowiada prawu. Wbrew zarzutom skargi zaskarżone decyzje nie są obarczone wadą rażącego naruszenia prawa. Decyzje te zostały prawidłowo skierowane do skarżącej, która była inwestorem i prowadziła bez pozwolenia konserwatora zabytków prace przy zabytku wpisanym do rejestru. Niezasadne są także zarzuty naruszenia wskazanych przepisów postępowania administracyjnego. Organ konserwatorski wyjaśnił sprawę w kontekście zastosowania art. 43 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Brak pozwolenia konserwatora zabytków na prowadzenie prac przy zabytku wpisanym do rejestru wyczerpuje przesłankę z 43 pkt 2 ww. ustawy pozwalając na wstrzymanie prowadzenia takich prac. W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło