VII SA/Wa 2054/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Asesor WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), , Protokolant Mariusz Gąsiński-Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2007 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej S.P. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA / Wa 2054/06 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] marca 2006r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. w oparciu o art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego – zwanej dalej kpa (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) umorzył postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, garażu i komórki drewnianej – gołębnika, na działce Nr ew. [...] przy ul. [...] w [...], gm. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że w sprawie powyższych obiektów budowlanych Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. wydał już decyzję Nr [...] z dnia [...] maja 2002r., którą nakazał H. i M. B.rozbiórkę komórki drewnianej, natomiast decyzją Nr [...] z tej samej daty nałożył na w/w obowiązek przebudowy ściany zewnętrznej zachodniej dwukondygnacyjnego budynku gospodarczego i budynku gospodarczo – garażowego, w taki sposób aby całym wymiarem znalazły się po własnej stronie granicy działki Nr ew. [...] Organ podał, iż po rozpatrzeniu odwołań od powyższych decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...]września 2003r. uchylił decyzję Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, zaś decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2003r. utrzymał w mocy decyzję Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. ponownie rozpatrując sprawę decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2004r. odmówił wydania nakazu rozbiórki budynku gospodarczego i budynku gospodarczo – garażowego. Na skutek odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2005r. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Organ I instancji postanowieniem Nr [...]z dnia [...]września 2005r. nałożył na H. i M. B. obowiązek wykonania określonej dokumentacji dotyczącej budowy budynku gospodarczego i budynku gospodarczo – garażowego, który zobowiązani wykonali. Organ wskazał, iż z przedstawionej inwentaryzacji powykonawczej wynika, że zarówno budynek gospodarczy jak i gospodarczo – garażowy wybudowane zostały zgodnie z przepisami przepisami techniczno – budowlanymi na działce która przeznaczona była pod zabudowę jednorodzinną z usługami nieuciążliwymi co wynika z Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...], zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy Nr [...] z dnia [...] maja 1992r. Plan dopuszczał adaptację istniejącej zabudowy z uzupełnieniami, przy czym proporcja uzupełnień w stosunku do istniejących obiektów nie była ściśle określona. Z bilansu terenu przedstawionego w inwentaryzacji powykonawczej wynika, że powierzchnia biologicznie czynna wynosi 45,6% powierzchni działki. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. przedstawiając przebieg postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie stwierdził, że dalsze postępowanie dotyczące wskazanych obiektów budowlanych stało się bezprzedmiotowe, gdyż budowa budynków gospodarczego i garażowego była zgodna z ustaleniami planu miejscowego obowiązującymi w 1994r. zarówno ze względu na funkcję jak i podstawowe parametry, a komórka została przez inwestorów rozebrana. Odnośnie usytuowania budynków częściowo na gruncie S. P. organ wskazał, że roszczenia z tego tytułu mają charakter cywilnoprawny i mogą być dochodzone przed sądem powszechnym. Odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu W. złożyła S. P. wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca stwierdziła, że organ nie wziął pod uwagę powoływanej przez nią decyzji Urzędu Gminy [...]o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu Nr [...] z dnia [...]października 1997r., nakładającej na inwestora obowiązek zachowania 70% powierzchni biologicznie czynnej działki, zaś sam Urząd Gminy [...] działał w sprawie stronniczo. Nadto skarżąca poddała pod wątpliwość wiarygodność pomiaru odległości samowolnie pobudowanych obiektów od narożnika jej domu, jak również zarzuciła organowi brak ustosunkowania się m. in. do kwestii zacienienia działki, obniżenia estetyki zabudowy czy okresowego prowadzenia w owych budynkach uciążliwej działalności gospodarczej. Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994r. (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy powtórzył argumentację przytoczoną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu W. podkreślając, iż ustalenia dotyczące powierzchni biologicznie czynnej dla wsi B.[...] wprowadzono do planu dopiero Uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia[...] lutego 1998r., zaś w uprzednio obowiązującym planie ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy [...] (Uchwała Nr [...]Rady Gminy [...]z dnia [...] maja 1992r.) działka Nr ew. [...] znajdowała się na terenie objętym symbolem [...], co oznaczało teren zabudowy jednorodzinnej z usługami nieuciążliwymi, a powierzchnia biologicznie czynna na terenie poza sferą ochrony Krajowego Parku Narodowego tzn. w odległości większej niż 5 km od granicy parku nie została określona. Skargę na powyższą decyzję wniosła S. P. twierdząc, że rozstrzygnięcie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zapadło z pominięciem argumentów skarżącej. Domaga się ona wydania nakazu rozbiórki obiektów w stosunku do których toczy się postępowanie administracyjne. Organ nie mógł umorzyć postępowania nie rozpatrując jej zażalenia. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga jest zasadna, bowiem w niniejszej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, gdyż organ z naruszeniem art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie administracyjne w sytuacji, gdy istniała podstawa do wydania decyzji merytorycznej. Na wstępie należy podkreślić, iż celem każdego postępowania administracyjnego jest merytoryczne rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty, temu bowiem powinna służyć działalność orzecznicza administracji publicznej, zmierzająca do konkretyzacji praw i obowiązków wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Podstawowym obowiązkiem organów administracji publicznej jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, aby następnie w oparciu o zebrany materiał dowodowy podjąć decyzję rozstrzygającą sprawę co do istoty albo w inny sposób zakończyć sprawę w danej instancji (art. 7 i 77 kpa). Precyzyjne wyjaśnienie stanu faktycznego jest realizacją jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego – zasady prawdy obiektywnej i ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności wyrażonej w art. 6 kpa. Treść art. 105 kpa wyodrębnia dwie przesłanki umorzenia postępowania administracyjnego. Pierwsza stanowi o obligatoryjnym działaniu organu administracji, druga zaś jest uwarunkowana żądaniem strony. Przesłanka pierwsza stanowi o bezprzedmiotowości postępowania i w przypadku jej zaistnienia powstaje obowiązek zakończenia postępowania przez jego umorzenie ze względu na brak podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 kpa oznacza, że brak jest elementu materialnego stosunku prawnego i nie można wydać decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez merytorycznego rozstrzygnięcia. Podkreślić należy, iż w niniejszym postępowaniu toczącym się od 2002r. organy nadzoru budowlanego ustaliły, iż samowolna budowa budynku gospodarczego, gospodarczo – garażowego i komórki została zakończona przed dniem [...] stycznia 1995r., co oznacza, iż w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974r. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z 1974r. obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce tylko w przypadku stwierdzenia przez organ ze obiekt ten znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub obiekt ten powoduje, bądź w razie jego wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Z akt postępowania wynika, iż działka nr ew. [...] we wsi B.[...] zgodnie z ustaleniami niniejszego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą Rady Gminy [...] z dnia [...] maja 1992r., znajdowała się na terenie przeznaczonym pod zabudowę jednorodzinną z usługami nieuciążliwymi a powierzchnia biologicznie czynna na niej nie została określona, gdyż znajduje się ona poza strefą ochrony Krajobrazowego Parku Narodowego tzn. w odległości większej niż 5 km od granicy parku. Organ także ustalił, na podstawie przedłożonej przez inwestorów oceny technicznej obiektów oraz inwentaryzacji architektoniczno – budowlanej, iż obiekty wybudowane zostały zgodnie z przepisami techniczno – budowlanymi. Z powyższego wynika, co prawidłowo ustalono, iż nie zachodzi przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r., która obligowałaby organ do orzeczenia przymusowej rozbiórki. Obowiązkiem organu było jednak także ustalenie czy wybudowany obiekt nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (art. 37 ust. 1 pkt 2). Dopiero ustalenie powyższych okoliczności umożliwi prawidłową ocenę samowolnie wzniesionych obiektów i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty. Podkreślić bowiem należy, iż ewentualne ustalenie braku przesłanek z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego nie oznacza bezprzedmiotowości postępowania. Prawidłowo natomiast organ uznał, iż wobec rozebrania komórki – gołębnika dalsze prowadzenie postępowania stało się bezprzedmiotowe. W tej sytuacji wobec naruszenia przepisów postępowania administracyjnego mających wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Ponadto na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt II wyroku natomiast orzeczenie o kosztach postępowania zapadło w oparciu o art. 200 powyższej ustawy.