VII SA/Wa 2055/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2008 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania rozbiórki nadbudowy skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją z dnia [...] maja 2007r. (nr [...]), działając na podstawie art. 48 ust. 1 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), dalej zw. Prawo budowlane, oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), dalej zw. kpa - po rozpatrzeniu sprawy samowolnej przebudowy, nadbudowy i rozbudowy budynku inwentarskiego, - nakazał T. S. rozbiórkę wykonanej nad budynkiem inwentarskim nadbudowy o wym. 11,70 x 5,60, dobudowanej do niego części inwentarskiej o wym. 12,20 x 12,10m oraz części składowej o wym. 16,50 x 4,80m, usytuowanego na działce nr ew. [...], położonej w P., gm. G. W uzasadnieniu organ wskazał, że ww. roboty budowlane rozpoczęto jesienią 2005r., bez wymaganego pozwolenia na budowę. Biorąc pod uwagę możliwość legalizacji, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007r. (nr [...]) organ nakazał wstrzymać roboty budowlane i nałożył obowiązek przedstawienia - w terminie do 15 maja 2007r. - zaświadczenia Wójta Gminy G. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy, w przypadku braku planu, czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami i uzgodnieniami (...) oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestor nie przedłożył ww. dokumentów w zakreślonym terminie, co obligowało organ do wydania nakazu rozbiórki. Odwołanie od tego rozstrzygnięcia złożył T. S., wnosząc o jego uchylenie oraz podnosząc, że decyzja została wydana przedwcześnie, bowiem organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy, a między innymi wniosku o przedłużenie terminu do przedłożenia dokumentów do dnia 15 czerwca 2007r. Odwołujący wyjaśnił, że obowiązku nie wykonał z powodu choroby trojga dzieci oraz prac polowych, dlatego wystąpił w dniu 24 maja 2007r. z wnioskiem o przedłużenie zakreślonego terminu, którego organ nie rozpatrzył do dnia dzisiejszego. T. S. nie zgodził się z zarzutem popełnienia samowoli budowlanej wskazując, że jest współwłaścicielem działki razem z matką C. S., posiada decyzję Wójta Gminy G. z dnia [...] września 2005r. (nr [...]) o warunkach zabudowy dla ww. inwestycji, a w październiku 2005r. został sporządzony przez osobę uprawnioną projekt budowlany. T. S. wyjaśnił jednocześnie, że posiadając zgromadzony w latach poprzednich materiał budowlany i po otrzymaniu dopłat unijnych przystąpił faktycznie do robót rozbudowujących, ponieważ zwiększył stado krów. Ponadto, osoby które zawiadomiły organ o prowadzonych robotach budowlanych, uzurpują sobie prawa właścicielskie do działek sąsiednich. Z ustnych informacji uzyskanych w Starostwie Powiatowym w W. wynika, że właściciele działek [...] i [...] nie żyją i nie zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe. T. S. dodał na koniec, że wykonanie nakazu rozbiórki spowodowałoby ogromne straty materialne oraz zmusiłoby do zaprzestania prowadzenia gospodarstwa, z którego dochody są jedynym źródłem utrzymania rodziny. Po rozpatrzeniu ww. odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2007r. (nr [...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] maja 2007r. Organ odwoławczy, powołując się na treść art. 48 Prawa budowlanego stwierdził, że stan faktyczny ustalony w niniejszej sprawie wypełnia przesłanki wskazane ww. przepisie, gdyż organ powiatowy podjął czynności zmierzające do zalegalizowania samowoli budowlanej, których T. S. nie wykonał. W takiej sytuacji organ nie mógł uchylić się od wydania decyzji nakazującej rozbiórkę, zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Skargę na powyższą decyzję złożył T. S. i wnosząc o jej uchylenie powtórzył argumentację przedstawioną w odwołaniu. Skarżący podkreślił ponownie, że uchybienie zakreślonemu terminowi nie było spowodowane bezczynnością, czy lekceważeniem przepisów, lecz konkretnymi sytuacjami losowymi. T. S. przyznał, że wykonał ww. prace budowlane bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, które potwierdziła kontrola przeprowadzona przez organ nadzoru budowlanego w dniu [...] listopada 2006r. W skardze podniesiono również, że wykonane prace nie stwarzają żadnego zagrożenia dla osób trzecich i nie szpecą istniejącej zabudowy gospodarczej wsi. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja lub postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego. Rozpoznając sprawę w świetle ww. kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Bezsporny w niniejszej sprawie jest fakt popełnienia przez T. S. w 2005r. samowoli budowlanej polegającej na przebudowie, nadbudowie i rozbudowie ww. budynku inwentarskiego. Fakt ten potwierdziła kontrola organu nadzoru budowlanego przeprowadzona w dniu [...] listopada 2006r., czego nie kwestionuje również sam skarżący. Samowoli budowlanej dotyczy przepis art. 48 Prawa budowlanego, któremu ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) zostało nadane nowe brzmienie. Celem zmiany było umożliwienie odstąpienia od obowiązku orzekania nakazu bezwarunkowej rozbiórki obiektu budowlanego, samowolnie wybudowanego, który swoim istnieniem nie narusza obowiązujących przepisów. Artykuł 48 Prawa budowlanego w ust. 1 wprawdzie nadal przewiduje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jednak tylko wtedy, gdy nie zachodzą okoliczności umożliwiające legalizację, określone w ust. 2. Przepis ust. 2 art. 48 stanowi, że właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych w celu zbadania, czy: 1) budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (lit. a) albo ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (lit. b), 2) budowa nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Zgodnie z ustępem 3 art. 48 organ prowadzący postępowanie w przedmiocie likwidacji samowoli budowlanej został zobligowany do nałożenia na inwestora postanowieniem przedstawienia wskazanych dokumentów, które mają posłużyć organowi do oceny, czy zaistniały przesłanki do legalizacji. Natomiast w ustępie 4 art. 48 wskazano, że niespełnienie przez inwestora ww. obowiązków - w wyznaczonym przez organ terminie - skutkuje zastosowaniem ust. 1, a więc wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki. W związku z powyższym, obowiązkiem organu jest przede wszystkim zbadanie, na podstawie dokumentów przedstawionych przez inwestora, czy istnieje możliwość legalizacji budowy, a dopiero w braku takiej możliwości, orzeczenie o nakazie rozbiórki. Natomiast obowiązkiem inwestora jest przedstawienie stosownej dokumentacji, w zakreślonym przez organ terminie. W kontrolowanej przez Sąd sprawie organy takie postępowanie przeprowadziły. Po dokonaniu kontroli na miejscu budowy, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007r. (nr [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. nakazał wstrzymać roboty budowlane i nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia zaświadczenia Wójta Gminy G. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy, w przypadku braku planu, czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami i uzgodnieniami (...) oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zakreślając termin do 15 maja 2007r. Wymienionych przez organ dokumentów skarżący nie przedstawił mimo, że zakreślony termin wynosił ponad 3,5 miesiąca. Na żadnym etapie przedmiotowego postępowania nie zostały złożone dokumenty, na które powołuje się skarżący w odwołaniu i skardze pomimo, że ww. postanowieniu organ pouczył inwestora o skutkach niewykonania nałożonego obowiązku. Podkreślić też trzeba, że wbrew twierdzeniom skarżącego, organ odwoławczy pismem z dnia 15 czerwca 2007r. udzielił odpowiedzi na wniosek z dnia 24 maja 2007r. o przedłużenie terminu do złożenia dokumentacji. Organ poinformował, że wyznaczony termin minął z dniem 15 maja 2007r, dlatego w sprawie została wydana decyzja z dnia [...] maja 2007r. nakazująca rozbiórkę dokonanej samowoli budowlanej. T. S. nie wystąpił - przed upływem ww. terminu - o jego przedłużenie, a ponad trzymiesięczny termin na wykonanie obowiązku był wystarczający w tej sprawie (odbiór pisma został potwierdzony przez skarżącego w dniu 18 czerwca 2007r.). Odnosząc się natomiast do podnoszonej w skardze ciężkiej sytuacji rodzinnej, chorób członków rodziny oraz prac polowych Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiskiem, racje społeczne i rodzinne, w tym sytuacja materialna oraz skutki finansowe wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę, nie mogą być brane pod uwagę w toku postępowania administracyjnego, które nie zawiera odpowiednika art. 5 Kodeksu cywilnego (por. wyrok WSA z dnia 14 lipca 2004r., IV SA 278/03, LEX nr 158857). Okoliczności, które spowodowały dopuszczenie się samowoli budowlanej nie mają wpływu na orzeczenie o rozbiórce. Zwiększenie hodowli, czy brak zagrożenia dla osób trzecich nie może uzasadniać działań niezgodnych z przepisami prawa. Jak wyjaśniono wyżej, o konieczności rozbiórki decyduje konkretny przepis prawa, a nie uznanie organu budowlanego. Kontrolując niniejszą sprawę Sąd miał również na uwadze, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 20 grudnia 2007r. (sygn. akt 37/06) orzekł, o niezgodności art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 i Nr 170, poz. 1217 oraz z 2007 r. Nr 88, poz. 587, Nr 99, poz. 665 i Nr 127, poz. 880) z art. 2 i 32 ust. 1 Konstytucji RP, w zakresie obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania". Zgodnie z powołanym wyrokiem, inwestor w postępowaniu legalizacyjnym nie musi legitymować się ostateczną w dniu wszczęcia tego postępowania decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wskazać jednak trzeba, okoliczność ta pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, w sytuacji niespełnienia przez inwestora pozostałych obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007r. W świetle przytoczonych faktów stwierdzić należy, iż postępowanie toczące się przed organem I i II instancji zostało przeprowadzone prawidłowo. Zaskarżoną decyzję wydano w oparciu o wszystkie okoliczności sprawy, zgodnie z dyspozycją art. 7 i 77 § 1 k.p.a.. Z podanych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.