VII SA/Wa 2055/17
WyrokWSA w Warszawie2018-06-05
Skład orzekający: Małgorzata Jarecka, Bogusław Cieśla, Wojciech Sawczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, która nie zawiera szczegółowej analizy nasłonecznienia, może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa w postępowaniu o stwierdzenie jej nieważności?Ratio decidendi
Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej ma charakter nadzwyczajny i służy jedynie weryfikacji wad kwalifikowanych decyzji. Brak szczegółowej analizy nasłonecznienia w projekcie budowlanym, zwłaszcza gdy strona miała możliwość kwestionowania tych kwestii w postępowaniu zwyczajnym i gdy wysokość projektowanego budynku jest mniejsza niż odległość od budynku sąsiedniego, nie stanowi rażącego naruszenia prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową, zarzucając brak analizy nasłonecznienia. Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja nie narusza prawa w stopniu rażącym. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody, podkreślając, że postępowanie nieważnościowe nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy. Skarżący zaskarżyli decyzję GINB do WSA, podtrzymując swoje zarzuty dotyczące braku analizy nasłonecznienia i naruszenia przepisów prawa budowlanego oraz warunków technicznych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), Protokolant specjalista Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi B.P. i P.P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
I.
Decyzją z dnia [...] września 2015 r., nr [...] znak:[...], Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił T.T. (dalej również jako Inwestor) pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową, na działce nr ewid.[...], obręb[...], gmina C.
W postępowaniu tym udział brali na prawach strony B. i P.P. (dalej również jako Skarżący, Wnioskodawcy), właściciele sąsiadującej z inwestycją nieruchomości, zabudowanej budynkiem, w którym prowadzone jest m.in. przedszkole i żłobek.
W następstwie niezaskarżenia, wskazana decyzja stała się ostateczna i prawomocna.
II.
Wnioskiem z dnia [...] lipca 2016 r., Skarżący wystąpili do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z uwagi na brak przeprowadzenia w sprawie gruntownej analizy nasłonecznienia.
W ich ocenie przedmiotowa decyzja zapadła z rażącym naruszeniem:
- art. 5 ust. 1 pkt 8, art. 5 ust. 1 pkt 9 i art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm., aktualnie tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm. - dalej jako P.b.),
- § 12 ust. 1 pkt 1, § 13 ust. 1, § 57 ust. 1 i § 60 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.).
Skarżący twierdzą, że inwestycja w sposób niedopuszczalny wpływa na ich działkę, na której zlokalizowane są przedszkole i żłobek, wymagające odpowiedniego dostępu do światła, a z akt sprawy wynika, że projektant nie dokonał analizy nasłonecznienia.
Do wniosku Skarżący załączyli szczegółową analizę zacienienia swojej nieruchomości przez planowaną nieruchomość sąsiada.
III.
Po dokonaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania nieważnościowego i możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się w sprawie, Wojewoda[...], decyzją z dnia [...] września 2016 r., nr[...], na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 157 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej jako k.p.a.) odmówił stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Starosty[...].
W uzasadnieniu wskazał, iż w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, istnienie jednej z przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. musi być oczywiste i widoczne gołym okiem, a nie być kwestią przypuszczeń, czy też zawiłych dociekań i zabiegów językowych. Analiza materiału dowodowego pozwoliła ustalić, że decyzja ostateczna Starosty [...] nie narusza postanowień ustawy Prawo budowlane i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, w stopniu jaki uzasadniałby stwierdzenie jej nieważności.
Organ szczebla powiatowego przeprowadził niezbędną analizę projektu budowlanego pod względem wymagań określonych w obowiązującym na tym trenie planie miejscowym. Spełniono zatem wymagania ustanowione w przepisach art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego. Z uwagi na kształt działki (jej szerokość), dopuszczalna była lokalizacja budynku w ostrej granicy.
Odwołując się do treści projektu budowlanego Wojewoda wskazał, iż zgodnie z twierdzeniami autora tego opracowania, projektowany budynek będzie zrealizowany na granicy z działką sąsiednią i z tego powodu będzie oddziaływał na sąsiednią działkę o nr ew. nr[...]. Nie ogranicza to jednak możliwości korzystania z niej. Działka zabudowana jest budynkiem użytkowanym jako przedszkole. Okna przedszkola odsunięte są od projektowanego budynku o 5 metrów. Wykonana analiza nasłonecznienia w dniu przesilenia wiosennego i jesiennego (21 marca i 21 września) pokazała, że zacienianie spowodowane przez projektowany budynek nie wpływa na zmniejszenie nasłonecznienia poniżej wymagań określonych w warunkach technicznych dla budynków i ich usytuowania w § 60 ust. 1 czas 3 godz. w godzinach od 8:00 do 16:00.
Zdaniem Wojewody nie można uznać w niniejszym przypadku, że brak analizy nasłonecznienia w postaci opracowania graficznego (takiego jak przedstawiony przez Skarżących), ma charakter rażący i co za tym idzie powoduje rażące naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Należy mieć na uwadze, że Skarżący również mają budynek usytuowany przy zachodniej granicy działki i projektowany parterowy budynek mieszkalny jednorodzinny został zaprojektowany w miejscu istniejącego budynku mieszkalnego usytuowanego na granicy z działką Skarżących. Nie można także mówić o rażącym naruszeniu § 12 ust. 1 pkt 1 jak i § 13 ust. 1 warunków technicznych, ponieważ obiekt został zlokalizowany w miejscu istniejącego budynku mieszkalnego i został podyktowany w głównej mierze usytuowaniem budynku Skarżących, których obiekt także jest usytuowany od strony zachodniej, bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią na której jest wolnostojący budynek w budowie.
Fakt, iż projektowany budynek jest niższy od odległości pomiędzy nim a budynkiem sąsiednim (Skarżących), ma decydujące znaczenia dla zachowania wymaganego przepisami warunków technicznych nasłonecznienia przedszkola.
Projektant wskazał w dokumentacji, iż badał nasłonecznienie istniejącego budynku przedszkola. Ponadto złożył oświadczenie z dnia [...] lipca 2015 r. o sporządzeniu projektu na podstawie posiadanych uprawnień budowlanych i zgodnie z wymogami Prawa budowlanego.
IV.
Po rozpatrzeniu odwołania Skarżących z dnia [...] października 2016 r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako GINB), decyzją z dnia [...] lipca 2017 r., nr[...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r.
Organ w pierwszej kolejności przywołał istotę postępowania nadzwyczajnego oraz zakres badania tego rodzaju sprawy, akcentując szczególnie to, że postępowanie nieważnościowe nie może prowadzić do ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy głównej, koncentruje się bowiem na ustaleniu, czy decyzja nim objęta dotknięta jest jedną z wad kwalifikowanych, świadczących o jej nieważności.
GINB przeprowadził szczegółową analizę projektu budowlanego pod względem jego zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Doszedł do wniosku, iż sporna inwestycja nie narusza w sposób rażący art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 12 ust. 3 pkt 1 warunków technicznych.
Analizy akt sprawy pozwala także stwierdzić - zdaniem organu - iż projektowany budynek o wysokości 4,83 m znajduje się w odległości ok. 5,5 m od budynku zlokalizowanego na działce Skarżących. Tym samym wysokość przesłaniania projektowanego budynku jest niższa niż jego odległość od istniejącej zabudowy na działce sąsiedniej.
Idąc dalej GINB wskazał, iż w projekcie zawarto stwierdzenie, zgodnie z którym wykonana analiza nasłonecznienia w dniu przesilenia wiosennego i jesiennego pokazała, że zacienienie spowodowane przez projektowany budynek nie wpływa na zmniejszenie nasłonecznienia poniżej wymagań określonych w warunkach technicznych w § 60 ust. 1.
Mając na uwadze powyższe, w szczególności parametry spornej inwestycji, oraz informacje zawarte w projekcie budowlanym, nie sposób uznać, że decyzja Starosty [...] narusza w sposób rażący art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 13 ust. 1 warunków technicznych. Wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) musi być "widoczne gołym okiem", a nie być tylko kwestią przypuszczeń, czy zawiłych dociekań.
Odnosząc się do przedstawionej przez Skarżących analizy nasłonecznienia organ podkreślił, iż nie może ona mieć istotnego znaczenia dla wyniku postępowania prowadzonego w trybie nieważności. Powyższe opracowanie zostało sporządzone [...] maja 2016 r., a więc po wydaniu pozwolenia na budowę. Tym samym nie było ono znane organowi stopnia podstawowego. Prawidłowość decyzji w trybie art. 156 k.p.a. bada się natomiast na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie wydania decyzji oraz w kontekście zamkniętego materiału dowodowego jakim dysponował organ administracji architektoniczno-budowlanej w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Brak sporządzenia na etapie postępowania zwykłego analizy nasłonecznienia w kształcie takim, jak przedłożona przez Skarżących, nie stanowi przesłanki do stwierdzenia nieważności ww. decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego do podstawowych obowiązków projektanta należy opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z wymaganiami ustawy, ustaleniami określonymi w decyzjach administracyjnych dotyczących zamierzenia budowlanego, obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Stosownie zaś do art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego projektant do projektu budowlanego dołącza oświadczenie o sporządzeniu go zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
Projekt inwestycji został sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane, które złożyły oświadczenie o jego opracowaniu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
W toku postępowania zwykłego organ nie dysponował materiałem dowodowym, który podważałby przyjęte rozwiązania projektowe w zakresie ich zgodności z wymogami dotyczącymi przesłaniania i nasłonecznienia. Skoro zaś organ wydając kontrolowaną decyzję dysponował projektem budowlanym sporządzonym przez uprawnionych projektantów, nie posiadał zaś dokumentów podważających rozwiązania projektowe w zakresie zgodności w wymogami dotyczącymi przesłaniania i nasłonecznienia obiektów, to nie można uznać, iż wydając kontrolowaną decyzję naruszył w sposób rażący przepisy prawa.
GINB wskazał, iż ewentualne naruszenia w zakresie nasłonecznienia mogą być traktowane co najwyżej w kategoriach nowej okoliczności faktycznej, nie znanej organowi stopnia podstawowego w dacie wydania kontrolowanej decyzji, a w konsekwencji jako przesłanka wznowienia postępowania w sprawie. Nie mogą one jednak skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji administracyjnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Przesłanki wznowienia postępowania nie są równocześnie przesłankami stwierdzenia nieważności decyzji.
Wskazywane przez Skarżących wyroki sadów administracyjnych dotyczą postępowań zwyczajnych (o wydanie pozwolenia na budowę), a nie nadzwyczajnych (o stwierdzenie nieważności decyzji). Na etapie postępowania zwykłego, żadna ze stron postępowania, w tym Skarżący, nie kwestionowała prawidłowości rozwiązań projektowych w zakresie zacieniania.
W postępowaniu nieważnościowym kontrolowana decyzja podlega ocenie wyłącznie pod kątem przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a organ nadzorczy nie prowadzi postępowania mającego zastąpić działanie organu, którego decyzja jest badana. Projekt spornego budynku został uzgodniony bez uwag przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego GINB zauważył, że ww. przepis stanowi ogólną zasadę, w myśl której obiekt budowlany i związane z nim urządzenia budowlane mają być projektowane i budowane w sposób, który został określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej. Postanowienia art. 5 P.b. konkretyzowane są w dalszych przepisach ustawy oraz rozporządzeniach wydanych na jej podstawie. Wymaga podkreślenia, że chociaż ustalenia zawarte w omawianym przepisie są wprawdzie wiążące i muszą być uwzględniane przy interpretacji dalszych przepisów ustawy i rozporządzeń, niemniej, z uwagi na swój ogólny, generalny charakter, nie powinny stanowić samodzielnej podstawy rozstrzygnięć administracyjnych.
Skoro więc w sprawie nie stwierdzono rażącego naruszenia przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, to nie można uznać, że kontrolowana decyzja o pozwoleniu na budowę rażąco narusza art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego.
Reasumując, zdaniem organu odwoławczego, decyzja Starosty [...] nie została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa. Jednocześnie analiza ww. decyzji organu powiatowego wykazała, że nie jest ona obarczona pozostałymi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a., tj. decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem przepisów obowiązujących w dniu jej wydania, w tym przepisów Prawa budowlanego oraz aktów wykonawczych. Ponadto nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie i nie była niewykonalna w dniu jej wydania a jej niewykonalność nie miała charakteru trwałego. W razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.
V.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wywiedli B.i P.P., zaskarżając je w całości.
Decyzji GINB zarzucili naruszenie:
I. przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy tj.:
1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia całości materiału dowodowego i dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny oraz niewyjaśnienie i brak konkretnego, wyczerpującego wskazania w jaki sposób organ dokonał analizy nasłonecznienia oraz niepodjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego;
2. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zawiązku z § 13 ust. 1 pkt 1 warunków technicznych poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i w konsekwencji brak ustalenia przez organ parametrów dotyczących pomiaru naświetlenia pomieszczeń, a jedynie bezkrytyczne oparcie się na informacjach przedłożonych przez projektanta,
II. przepisów prawa materialnego tj.:
1. art. 35 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 35 ust. 4 P.b. poprzez niesprawdzenie pomimo ustawowego obowiązku kompletności projektu budowlanego wskutek czego projekt budowlany nie zawiera szczegółowej analizy nasłonecznienia a decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego jest wadliwa;
2. art. 34 ust. 3 pkt 5 P.b. poprzez brak analizy nasłonecznienia na nieruchomości sąsiadującej, co powoduje sprzeczny z prawem brak odpowiedniego nasłonecznienia w pomieszczeniach wykorzystywanych na zbiorowe przebywanie dzieci;
3. § 13 ust. 1, § 57 ust. 1 i § 60 ust. 1 warunków technicznych w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 P.b. poprzez brak zapewnienia odpowiedniej odległości budynku od innych obiektów umożliwiającej naturalne oświetlenie pomieszczeń, brak zapewnienia oświetlenia dziennego w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi oraz brak zapewnienia odpowiedniego oświetlenia w budynku przeznaczonym do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku i przedszkolu.
Mając powyższe na względzie Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji GINB w całości jak i decyzji Wojewody[...], jak i uchylenie decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2015 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, jednorodzinnego wydanej na rzecz T.T.
Jednocześnie wnieśli o zasądzenie na ich rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
VI.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując wywody zwarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
VII.
Skarga jest niezasadna.
Na wstępie niniejszych rozważań Sąd zauważa, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji tego rodzaju aktu i stanowi wyjątek od przyjętej przez ustawodawcę w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji ostatecznych. Stwierdzenie nieważności decyzji może zatem nastąpić w przypadku niewątpliwego wystąpienia którejkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Zaznaczyć jednocześnie należy, że w tym trybie nadzorczym nie prowadzi się postępowania mającego zastąpić i naprawić pierwotne działanie organu, którego decyzja jest badana (nie jest to bowiem postępowanie zwyczajne), bądź zweryfikować wszelkie błędy tak postępowania zwykłego jak i wydanej w nim decyzji. Kontroluje się tu bowiem ważność decyzji ostatecznej przez pryzmat wyłącznie wad o charakterze kwalifikowanym.
Idąc dalej należy także zauważyć, iż o rażącym naruszeniu prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. można mówić wówczas, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki, tj. naruszenie prawa ma charakter oczywisty, charakter przepisu, który został naruszony pozwala na proste uznanie oczywistości naruszenia (jest on jasny i nie wymaga skomplikowanej wykładni) oraz przemawiają za tym racje (skutki) społeczne i ekonomiczno-gospodarcze, które wywołuje rozstrzygnięcie dotknięte wadą kwalifikowaną.
Sąd podkreśla jednocześnie, iż postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nie może być widziane jako swoiste przedłużenie postępowania zwykłego, w którym strona ponownie będzie wracać do kwestii wcześniej rozstrzygniętych. W jego ramach nie mogą więc zostać podniesione takie zarzuty i w takim zakresie, jakie strona mogłaby zgłosić w postępowaniu zwyczajnym, czego jednakże nie uczyniła. Jak wspomniano, w postępowaniu nadzwyczajnym badane są wady kwalifikowane decyzji, za które nie może zostać uznane każde uchybienia przepisom prawa, a jedynie takie, które ma znaczenie istotne, fundamentalne z punktu widzenia konstytucyjnej zasady państwa prawa.
W kontekście tak widzianych okoliczności niniejszej sprawy Sąd zauważa, iż zarzuty skargi nie są prawidłowe.
Przede wszystkim należy wskazać, iż z § 12 ust. 4 warunków technicznych wynika, iż w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej (a z taką mamy tu do czynienia), przy uwzględnieniu przepisów odrębnych oraz przepisów § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, dopuszcza się budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m na działce budowlanej o szerokości 16 metrów lub mniejszej. Nie ma przy tym wątpliwości, iż organy prawidłowo ustaliły, iż działka Inwestora spełnia te wymagania, zatem - co do zasady - może zostać zabudowana budynkiem bez otworów okiennych usytuowanym na jej granicy, ze ścianą oddzielenia pożarowego.
Warunek ten nie jest jednak warunkiem jedynym. Pomimo bowiem dopuszczalności takiej lokalizacji budynku, wymagane jest także poszanowanie wskazanych wyżej przepisów rozporządzenia, a więc m.in. § 13 i § 60 warunków technicznych.
W § 13 prawodawca zdefiniował wymagania i warunki przeprowadzenia analizy przesłaniania, która ma zapewnić naturalne oświetlenie pomieszczeń budynków sąsiadujących z planowaną inwestycją. Stosowna analiza winna zatem zostać przeprowadzona przez projektanta, a jej efekt oceniony przez organ architektoniczno-budowlany, kontrolujący kompletność i zborność przedłożonego mu do zatwierdzenia projektu, za który odpowiedzialność w całości przejmuje jednakże uprawniony projektant.
Należy w związku z tym wskazać, iż choć z pewnością pożądanym sposobem takowej analizy byłaby forma graficzna, to jednak wymóg taki nie wynika bezwzględnie i oczywiście z przepisów prawa, w tym z przepisów rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012, poz. 462 ze zm.).
Słusznie zatem organy wskazują, analizując powołany przepis, iż skoro budynek przesłaniający (zaprojektowany) ma określoną wysokość, która jest mniejsza niż odległość od tego budynku do budynku sąsiedniego (analizowanego pod względem zapewnienia mu naturalnego oświetlenia w rozumieniu § 13 rozporządzenia), to wymóg zachowania warunków przesłaniania został spełniony, tym bardziej, że przesłanianie liczy się od wewnętrznego lica ściany, w której jest okno.
Sąd nie dostrzega w tym rozumowaniu cechy rażącego naruszenia prawa.
Idąc dalej zauważyć również trzeba, iż z § 60 ust. 1 warunków technicznych wynika, że pomieszczenia przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, czy przedszkolu, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia wynoszący co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 8:00-16:00, natomiast pokoje mieszkalne - w godzinach 7:00-17:00. W przepisie tym nie chodzi przy tym o pośredni dostęp do światła dziennego (tak jak w § 13), a dostęp bezpośredni, widziany jako odpowiedni czas nasłonecznienia pomieszczenia, zatem ekspozycji na promienie słoneczne.
Zatwierdzony projekt powołuje się na dokonaną przez projektanta analizę nasłonecznienia i brak naruszenia wskazanej normy minimum 3 godzin bezpośredniego dostępu do promieni słonecznych w określonym przedziale czasowym (wskazanym w rozporządzeniu). W projekcie tym brak jest jednak tak szczegółowej analizy jak ta przedłożona obecnie przez Skarżących, co jest okolicznością niekwestionowaną. Zdaniem Skarżących nie zamieszczono w nim tzw. linijki słońca, pozwalającej określić, czy naświetlenie światłem słonecznym mieści się w przepisanych prawem granicach. Choć jak wskazano niewątpliwie projekt nie zawiera takiej analizy jak dołączona do wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, to jednak wady w tym zakresie, zwłaszcza widziane przez pryzmat udziału Skarżących w postępowaniu zwykłym oraz posadowienia ich budynku, nie mogą jednakże zostać uznane za kwalifikowane. Podobnie bowiem jak wcześniej wskazano w odniesieniu do § 13, przepis § 60 ust. 1 warunków technicznych nie precyzuje dostatecznie wyraźnie, w jaki sposób taki pomiar należy prowadzić, w szczególności, czy należy go dokonać tak szczegółowo jak w dołączonej do wniosku analizie. Przepis ten nie określa również gdzie docierać powinny promienie słoneczne tj. czy wystarczy, że będą docierać do jednego okna analizowanego pomieszczenia, czy pomiaru należy jednak dokonywać przy zewnętrznej powierzchni szyby okna, czy też - podobnie jak w przypadku § 13 - w wewnętrznym licu ściany. O ile więc w postępowaniu zwykłym, o szerszym spektrum możliwości badania materiału dowodowego, możliwe byłoby doprecyzowanie wskazań projektowych, poprzez np. zażądanie przedłożenia bardziej szczegółowej analizy przez projektanta, o tyle w postępowaniu nadzwyczajnym, uwzględniając wskazaną treść § 60 ust. 1 warunków technicznych, nie można sformułować uzasadnionej tezy o rażącym jego naruszeniu, tym bardziej, że jak już wskazano Skarżący uczestniczyli w postępowaniu zwykłym i żadnych zastrzeżeń w tamtym czasie nie zgłaszali.
Niezasadne są zatem zarzuty procesowe nr I.1 i I.2 skargi, bowiem organy nadzorcze prawidłowo przeanalizowały zebrany w postępowaniu zwyczajnym materiał dowodowy stanowiący punkt wyjścia do ocen wywiedzionych przez organ architektoniczno-budowlany orzekający decyzją w postępowaniu zwyczajnym, nie znajdując podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Organy nadzorcze wnikliwie oceniły sprawę w postępowaniu nieważnościowym, dając temu wyraz każdorazowo w decyzji i jej uzasadnieniu.
Za chybiony w kontekście powyższych uwag uznać należało także zarzut materialnoprawny nr II.1. Słusznie bowiem GINB wskazał w zaskarżonej decyzji, iż organ architektoniczno-budowlany dokonał wszelkich wymaganych sprawdzeń. To że efekt tego jest dla Skarżących niezadowalający i być może inaczej ocena tego aspektu sprawy wyglądałaby w postępowaniu zwyczajnym, nie świadczy jeszcze o rażącym naruszeniu prawa przez decyzję objętą wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności.
Niezasadny jest też zarzut nr II.2 skargi. Wbrew twierdzeniom Strony, projekt zawierał po pierwsze informację o obszarze oddziaływania obiektu, po drugie, analizę nasłonecznienia, choć nie taką jak prezentowana przez Skarżących. To z uwagi zatem na prawidłowo ustalony obszar oddziaływania m.in. na podstawie § 12 ust. 5 warunków technicznych, Skarżący zostali uznani za stronę postępowania zwykłego i brali w nim udział. Nie można w sposób uzasadniony aktualnie twierdzić, iż niejasności i uboga forma analizy nasłonecznienia mogą być w tej właśnie sprawie widziane jako wada kwalifikowana nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę.
Końcowo, w kontekście niniejszej sprawy należy zwrócić także uwagę, iż ocena braku dostatecznie precyzyjnej analizy nasłonecznienia pomieszczeń znajdujących się w budynku Skarżących pod kątem rażącego naruszenia prawa, nie może być widziana jedynie przez pryzmat ich interesu prawnego i faktycznego w nasłonecznieniu budynku wybudowanego wcześniej na ich działce. Ocena wady kwalifikowanej musi bowiem uwzględniać racje (skutki) społeczne i ekonomiczno-gospodarcze, które wywołuje rozstrzygnięcie nią ewentualnie dotknięte, co w tej sytuacji wiązać należy z prawem zabudowy obu działek, a nie wcześniejszej zabudowy działki Skarżących.
Ponadto GINB odniósł się również do pozostałych przesłanek nieważności decyzji określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
W powyższej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło