VII SA/Wa 2058/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2008 r. sprawy ze skargi S. i S.S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie ogrodzenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących S. i S.S. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA/Wa 2058/07 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2007r. nr [...], działając na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 z późń. zm. – zwany dalej K.p.a.) umorzył postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego w sprawie ogrodzenia wykonanego pomiędzy sąsiednimi nieruchomościami ([...]). W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż postanowieniem nr [...] znak: [...] z dnia [...] marca 2005r., na podstawie art. 81 C ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane nałożył na K. S. obowiązek przedłożenia inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej wraz z oceną techniczną o zgodności wykonania ogrodzenia ze sztuką budowlaną, Polskimi Normami i przepisami (inwentaryzacja powinna zawierać, o ile będzie to konieczne zakres robót niezbędnych do wykonania, celem doprowadzenia ogrodzenia do stanu zgodnego z prawem), inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej, w terminie 2 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia. Dalej w uzasadnieniu organ podał, iż od w/w aktu administracyjnego zażalenie wniósł K. S., a [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] znak: [...] z dnia [...] grudnia 2005r., uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ nadzoru budowlanego II instancji stwierdził, iż zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o niewłaściwą kwalifikację prawną. Ponadto wskazał, iż art. 81 C ust. 2 Prawa budowlanego nie daje możliwości do nałożenia na stronę obowiązku przedłożenia inwentaryzacji, gdyż mówi wyłącznie o ocenie technicznej lub ekspertyzie. W uzasadnieniu decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wskazał, iż postanowieniem nr [...] znak: [...] z dnia [...] kwietnia 2006r., nałożył na K. S. obowiązek przedłożenia oceny technicznej wykonanego urządzenia budowlanego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] znak: [...] z dnia [...] października 2006r., uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] ponownie przeprowadził czynności kontrolne w dniu 6 grudnia 2006r., które wykazały że wysokość ogrodzenia mierzona od strony posesji K. S. wynosi: na 3 przęśle 2,05 m; na 6 przęśle 2,10 m ; na 9 przęśle 2,15 m ; na 12 przęśle 2,20 m. Natomiast wysokość przedmiotu sporu mierzona od strony nieruchomości skarżącej wynosi: na 3 przęśle 2,30 m; na 6 przęśle 2,30 m; na 9 przęśle 2,42 m; na 12 przęśle 2,50 m. K. S. zeznał do protokołu czynności kontrolnych, iż w/w urządzenie zostało wybudowane ok. dwa lata temu i nie posiada żadnej dokumentacji na jego realizację. W uzasadnieniu decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] podał, iż zgodnie z obowiązującym art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r., Prawo budowlane "zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m". Biorąc pod uwagę wytyczne [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zawarte w uzasadnieniu postanowienia nr [...] znak: [...] z dnia [...] października 2006r. oraz materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2007r., znak: [...] nakazał K. S. przedłożenie oceny technicznej wykonanego pomiędzy sąsiednimi nieruchomościami ogrodzenia. W dniu 7 lipca 2007r., K. S. przedłożył dokumentacje wykonaną przez J. W. z której wynika, iż przedmiotowe ogrodzenie zostało wykonane zgodnie z obowiązującymi przepisami, normami i sztuką budowlaną. Zdaniem organu I instancji wyżej opisany stan faktyczny sprawy, wypełnia przesłankę do zastosowania art. 105 § 1 K.p.a., gdyż wydanie decyzji o umorzeniu następuje wówczas, gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe tzn. brak jest przedmiotu sporu. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania właścicieli sąsiedniej nieruchomości, S. i S. S. decyzją z dnia [...] października 2007r., nr [...] znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym oraz dokonał właściwej oceny stanu fatycznego sprawy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu podał, iż w niniejszej sprawie nie ma podstaw do wszczęcia postępowania z art. 51 Prawa budowlanego bowiem z okoliczności (oceny technicznej) wynika, iż roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z obowiązującymi przepisami. Tak więc nie ma konieczności podjęcia działań w ustawowym zakresie. Dalej organ wskazał, iż umorzenie postępowania nie jest zależne ani od woli organu administracji, ani tym bardziej pozostawione do uznania organu – organ jest zobowiązany do umorzenia postępowania w przypadku stwierdzenia jego bezprzedmiotowości. W opinii organu odwoławczego argumenty podnoszone przez skarżących w odwołaniu nie wnoszą do sprawy istotnych elementów i nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Kwestia naruszenia prawa własności oraz uporządkowania terenu nie należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego, gdyż nie mają ani kompetencji ani narzędzi prawnych do rozstrzygania takich konfliktów. Ze względu na cywilnoprawny charakter sprawy należy stwierdzić, iż właściwy do jej rozpatrzenia będzie sąd powszechny. Na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2007r., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, złożyli S. i S. S. Skarżący podnieśli, iż nie zgadzają się z decyzją o umorzeniu postępowania w sprawie przedmiotowego ogrodzenia, gdyż została ona, ich zdaniem oparta na nierzetelnej ekspertyzie, która nie uwzględniła braku wykonania szalunku pod fundament tego ogrodzenia i jakości materiału z których jest ono wykonane. Zdaniem skarżących świadczy to o tym, że ogrodzenie nie zostało wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną. Zarzucają Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...], że nie wykonał dokumentacji fotograficznej spornego ogrodzenia oraz nie kontrolował budowy mimo protestów z ich strony. Skarżący podnoszą ponadto, iż ogrodzenie jest popękane, zagraża bezpieczeństwu ludzi, mienia, zwierząt, a także wprowadziło uciążliwości dla ich działki. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w niej wskazane. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 ze zm.) – sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.– zwany dalej p.p.s.a) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] października 2007r., którą organ utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2007r., nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego w sprawie ogrodzenia wykonanego pomiędzy sąsiednimi nieruchomościami. Z dołączonych akt administracyjnych nie wynika, czy postępowanie w ramach nadzoru budowlanego toczyło się z urzędu, czy też na wniosek. Gdyby bowiem postępowanie zostało wszczęte wnioskiem strony decyzja o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 K.p.a. jako bezprzedmiotowego nie mogłaby być uznana za uzasadnioną. W tej bowiem sytuacji organ winien odmówić nałożenia żądanych przez stronę obowiązków lub wykonania określonych czynności (np. rozbiórki). Bezprzedmiotowości postępowania nie należy mylić z bezzasadnością żądania strony. Bezzasadność żądania strony oznacza brak przesłanek do uwzględnienia jej wniosku. W przeciwieństwie do bezprzedmiotowości postępowania bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania. W przypadku zaś prowadzenia postępowania z urzędu w razie stwierdzenia, że budowa ogrodzenia pomiędzy działkami z uwagi na wysokość przekraczającą 2,20 m wymagała zgłoszenia, organ winien zastosować przewidziane przepisami prawa budowlanego postępowanie, a nie umarzać postępowanie na podstawie art. 105 K.p.a. jako bezprzedmiotowe. W przypadku bowiem wybudowania obiektu bez wymaganego zgłoszenia zasadą jest obowiązek orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu, chyba że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno – budowlanych. Gdy możliwa jest legalizacja obiektu organ nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni dokumentów wymienionych w art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego. Z materiału dowodowego, a więc uzyskanej oceny technicznej sporządzonej przez J. W. po przeprowadzeniu wizji lokalnej wynika, że ogrodzenie nie posiada uszkodzeń ani pęknięć i że zostało wykonane zgodnie z obowiązującymi przepisami, normami i sztuką budowlaną. Jednocześnie stwierdzono, iż poziom terenu od strony działki nr 43 jest obniżony około 30 do 50 cm, zaś od strony działki nr 44 ogrodzenie wynosi od 2,00 do 2, 20 m, tak więc w niektórych miejscach wysokość ogrodzenia jest zmienna i wynosi 2,50 m. O zachowaniu wysokości ogrodzenia zgodnie z przepisem art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane decyduje wysokość w tych samych miejscach po obu stronach, chodzi bowiem o wysokość konstrukcji naziemnej, a nie o wysokość liczoną od poziomu gruntu, który może być w różnych miejscach obniżony lub podwyższony. Organy wprawdzie ustaliły, że z uwagi na zmienną wysokość ogrodzenia inwestor powinien dokonać zgłoszenia, to jednak nie podjęły czynności zmierzających do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem i działań zmierzających do legalizacji tego urządzenia budowlanego w trybie w art. 49 b ust. 2, 4 i 5 Prawa budowlanego. Tak więc organy bezzasadnie przyjęły zaistnienie przesłanek z art. 105 K.p.a., która występuje wtedy, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Mając na względzie, że organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. W związku z uwzględnieniem skargi przez Sąd na podstawie art. 152 w/w ustawy orzeczono jak w pkt II wyroku, natomiast o kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 tejże ustawy.