VII SA/Wa 2059/07
WyrokWSA w Warszawie2008-02-14
Skład orzekający: Leszek Kamiński, Mirosława Kowalska, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo nakazał rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty garażowej i utwardzenia podjazdu, pomimo upływu 5 lat od zakończenia budowy, jeśli postępowanie w sprawie samowoli zostało wszczęte przed upływem tego terminu i nie było możliwe jej zalegalizowanie z powodu braku zgody współwłaściciela nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował przepisy Prawa budowlanego, nakazując rozbiórkę samowolnie wybudowanych obiektów. Pomimo upływu 5 lat od zakończenia budowy, postępowanie w sprawie samowoli zostało wszczęte w 2001 r., co wyklucza zastosowanie przepisów o przedawnieniu. Ponadto, legalizacja inwestycji była niemożliwa z powodu braku oświadczenia o dysponowaniu gruntem na cele budowlane, podpisanego przez wszystkich współwłaścicieli, co zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego obligowało organ do nakazania rozbiórki.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał inwestorom rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty garażowej i utwardzenia podjazdu, które stanowiły integralną całość. Inwestorzy nie uzyskali pozwolenia na budowę, a współwłaścicielka nieruchomości nie wyraziła zgody na legalizację. Od decyzji odwołali się inwestorzy, podnosząc zarzut upływu 5 lat od zakończenia budowy oraz naruszenia przepisów dotyczących legalizacji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Inwestorzy wnieśli skargę do WSA, powtarzając argumenty z odwołania.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2008r. sprawy ze skargi E. i W. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., Nr [...], działając na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.) oraz art. 123 k.p.a., nakazał inwestorom E. i W. S. rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty garażowej i utwardzenia podjazdu, które stanowią integralną całość na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W., w terminie od kiedy decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, iż w wyniku prowadzonego postępowania ustalono, że na nieruchomości, której współwłaścicielami są E. i W. S. oraz S. Z., znajduje się wiata konstrukcji stalowej samowolnie wybudowana w 1996 r. oraz podjazd utwardzony w 1997 r. kostką betonową, które są połączone w jedną funkcjonalną całość. Wobec braku pozwolenia na budowę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 r. wstrzymał roboty budowlane i nakazał dostarczenie stosownych dokumentów w celu legalizacji. Wśród dokumentów, które złożyli zobowiązani nie było oświadczenia o dysponowaniu gruntem na cele budowlane podpisanego przez wszystkich współwłaścicieli, gdyż S. Z. nie wyraziła zgody na złożenie oświadczenia, a w skutku na legalizację.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła E. S., zarzucając, że organ nieprawidłowo zastosował art. 48 Prawa budowlanego, ponieważ przepisy obowiązujące w dacie budowy, jak też do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej Prawo budowlane z dnia 27 marca 2003 r. nie pozwalały na orzeczenie rozbiórki obiektu budowlanego, jeżeli od dnia zakończenia budowy upłynęło 5 lat. Skarżąca powołała się w tym zakresie na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2006 r., sygn. akt P 27/05. Ponadto zdaniem skarżącej, art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane umożliwia legalizację obiektu wybudowanego w latach 1994-1998 jeśli postępowanie administracyjne nie zostało wszczęte przed dniem 11 lipca 2003 r., a w niniejszej sprawie przed tym terminem toczyło się postępowanie wyjaśniające co do wiaty garażowej, jednakże nie wszczęto przed tą datą postępowania w trybie nadzoru budowlanego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2007 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ II instancji uznał, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego. Ponadto w uzasadnieniu organ wskazał, że w związku z niewykonaniem obowiązku nałożonego na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego ustawowo zobligowany jest do nakazania rozbiórki. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, iż legalizacja inwestycji nie byłaby możliwa w oparciu o przepisy Prawa budowlanego sprzed nowelizacji z dnia 11 lipca 2003 r., ponieważ inwestorzy nie złożyli stosownego oświadczenia o dysponowaniu gruntem na cele budowlane podpisane przez wszystkich współwłaścicieli.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli E. i W. S.. Skarżący zarzucili niezastosowanie art. 49 Prawa budowlanego obowiązującego w dacie budowy, jak też do dnia wejścia ustawy z dnia 27 marca 2003 r. nowelizującej Prawo budowlanego. Skarżący ponowienie, jak w odwołaniu, powołali się na upływ okresu 5 letniego od zakończenia budowy i na wyrok Trybunału Konstytucyjnego w tym zakresie, zarzucili naruszenie art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane. W skardze podkreślono, że postępowanie w trybie nadzoru budowlanego nie zostało wszczęte przed dniem 11 lipca 2003 r.
W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 2169, ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.
Na wstępie należy zaznaczyć, że bezsporne są daty budowy wiaty garażowej i utwardzenia podjazdu, w wyniku których zakończono budowę obiektu (wiata wraz z podjazdem) w 1997 r. Obowiązujące w dacie budowy przepisy art. 29 i art. 30 Prawo budowlane z 1994 r. określały katalog obiektów, na które nie było wymagane pozwolenie na budowę i katalog obiektów, których budowa wymagała uprzedniego zgłoszenia. Wśród obu tych katalogów nie była wówczas wymieniona inwestycja skarżących, a więc dla jej realizacji, zgodnie z prawem, potrzebne było pozwolenie na budowę. Jak wynika z akt sprawy, skarżący o takie pozwolenie nie wystąpili. Skarżący dopuścili się zatem samowoli budowlanej, organ zaś prawidłowo zastosował art. 48 Prawa budowlanego.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących upływu 5 lat od dnia dokonania samowoli, w oparciu o argument, że na początku sprawy toczyło się postępowanie wyjaśniające, a postępowania nie wszczęto, stwierdzić trzeba, że w aktach sprawy brak jest okoliczności na poparcie tej tezy.
Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 k.p.a.). Postępowanie w sprawie samowoli zostało wszczęte na skutek zawiadomienia S. Z. z dnia [...] lipca 2001 r., a zatem od tej daty należy liczyć datę jego wszczęcia. Postępowanie to zostało zawieszone w dniu [...] grudnia 2001 r. na podstawie art. 97 § 1 k.p.a. O tym fakcie skarżący zostali powiadomieni, o czym świadczą, znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy zwrotne poświadczenia odbioru.
Po podjęciu zawieszonego postępowania i uwzględniając zmianę przepisów znowelizowanej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016, ze. zm.) organy prawidłowo podjęły czynności legalizacyjne nakładając na inwestorów obowiązek przedłożenia odpowiedniej dokumentacji, a następnie po stwierdzeniu, iż brak jednego z wymaganych dokumentów, nakazały rozbiórkę na podstawie art. 48 ust. 1, w związku z art. 48 ust. 4 ww. ustawy.
Postępowanie legalizacyjne prowadzone na podstawie art. 48 ust. 2 i następnych, może zakończyć się pozytywnym skutkiem dla sprawcy samowoli, tylko wówczas, jeżeli wykona wszystkie nałożone na podstawie prawa obowiązki. Ich zakres, w sferze przygotowania dokumentacji, odpowiada w zasadzie tym obowiązkom, które musi spełnić inwestor przystępujący do legalnie prowadzonej inwestycji, w tym musi wylegitymować się prawem do nieruchomości, objętej zainwestowaniem, przez złożenie stosownego oświadczenia (art.32 ust. 4 pkt 2 w zw. z 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego), jak w tym przypadku nakazywał art. 48 ust.3 pkt 2 Prawa budowlanego. Ponieważ oświadczenia takiego skarżący nie przedstawili, gdyż współwłaścicielka nieruchomości nie wyrażała zgody na legalizację samowoli, organ na podstawie art. 48 ust. 4 był zobowiązany do nakazania rozbiórki samowolnie wybudowanych obiektów.
Biorąc pod uwagę powyższą okoliczność, jak i prawidłowo dokonane przez organy ustalenie, że postępowanie w sprawie samowoli budowlanej wszczęto w 2001 r., zarzuty skargi dotyczące naruszenia dawnego brzmienia art. 49 Prawa budowlanego, jak też art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane, należy uznać za chybione. Pomiędzy datą zakończenia samowolnie wykonanej zabudowy, a datą wszczęcia postępowania w sprawie tej samowoli nie upłynął bowiem pięcioletni okres. Na przeszkodzie legalizacji stoi zaś nie tylko nie spełnienie wymienionego warunku, lecz także nie wykazanie się prawem do nieruchomości, na której samowola zaistniała.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło