VII SA/Wa 2063/07
WyrokWSA w Warszawie2008-05-19
Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Mirosława Kowalska, Paweł Groński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nakaz rozbiórki ganku i balkonu, wykonanych z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego i naruszających aktualne przepisy techniczno-budowlane, jest zasadny, nawet jeśli organ pierwszej instancji pierwotnie nałożył obowiązek sporządzenia projektu zamiennego?Ratio decidendi
Nakaz rozbiórki ganku i balkonu jest zasadny, gdy zostały one wykonane z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego i naruszają aktualne przepisy techniczno-budowlane dotyczące usytuowania obiektów budowlanych od granicy działki. Nawet jeśli organ pierwszej instancji pierwotnie nałożył obowiązek sporządzenia projektu zamiennego, a inwestorzy przedstawili dokumentację, która nie uwzględniała konieczności doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem (w tym rozbiórki), organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę, uznając brak możliwości doprowadzenia samowolnie wykonanych części obiektu do stanu zgodnego z prawem w inny sposób.Stan faktyczny
W sprawie rozpatrywano legalność wykonania ganku wejściowego i balkonu nad nim, które zostały wykonane z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego, naruszając przepisy dotyczące odległości od granicy działki. Inwestorzy nie uzyskali decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego nakazały rozbiórkę tych elementów, uznając brak możliwości doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. Skarżący kwestionowali zasadność nakazu rozbiórki, podnosząc m.in. kwestię interpretacji przepisów i wadliwości postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Asesor WSA Paweł Groński, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2008r. sprawy ze skargi A. i K. L., S. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania rozbiórki ganka skargę oddala
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2007 r., Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania A. i K. L. oraz S. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie G. z dnia [...] stycznia 2007 r., Nr [...], nakazującej A. i K. L. oraz S. S., na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, rozbiórkę ganka wejściowego i balkonu nad gankiem nie przewidzianego w zatwierdzonym projekcie budowlanym, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie G. z dnia [...] stycznia 2007 r.
Postępowanie administracyjne w sprawie miało następujący przebieg:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie G. wszczął z urzędu postępowania administracyjne w sprawie legalności robót budowlanych na działce przy ul. S. [...] w M. W dniu 12 stycznia 2006 r. dokonano oględzin w/w nieruchomości, czynności kontrolne wykazały, iż A. i K. L. i S. S. prowadzą rozbudowę budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] w oparciu o decyzję Naczelnika Miasta M. z dnia [...] września 1987 r., Nr [...] oraz decyzję Burmistrza Miasta M. z dnia [...] czerwca 1993 r., Nr [...]. Oględziny potwierdziły wykonanie rozbudowy z istotnymi odstąpieniami od zatwierdzonej dokumentacji budowlanej. Wykonano ganek od strony działki sąsiedniej w odległości ok. 0,75 m oraz balkon nad gankiem. Fakt tego odstąpienia potwierdzili inwestorzy w oświadczeniu złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej w dniu 27 lutego 2006 r. Cała rozbudowa znajduje się zgodnie z projektem budowlanym w odległości 2,00 m od granicy działki.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie G. decyzją z dnia [...] lutego 2006 r., Nr [...], działając w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 7 Prawa budowlanego z 1994 r. nałożył na inwestorów obowiązek sporządzenia i dostarczenia projektu budowlanego zamiennego wykonanej rozbudowy budynku rozbudowy oraz oceny technicznej wykonanych robót. Opracowania winny były zawierać zakres robót niezbędnych do wykonania celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem.
Inwestorzy dostarczyli dokumentację, która nie uwzględniała kolizji ganku wraz z balkonem z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie G. decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., Nr [...], działając na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego nakazał rozbiórkę ganka wejściowego i balkonu w związku z brakiem możliwości na doprowadzenie ich do stanu zgodnego z prawem.
Po rozpatrzeniu odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2006 r., Nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli A. i K. L. oraz S. S..
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., Nr [...], działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił własną decyzję z dnia [...] października 2006 r., Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie G. z dnia [...] czerwca 2006 r., Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Podstawą powyższego rozstrzygnięcie było stwierdzenie organu, iż zaskarżone decyzje nie określały adresata wykonania nałożonego obowiązku.
W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie G. wydał w dniu [...] stycznia 2007 r. decyzję Nr [...], w której nakazał, na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, A. i K. L. oraz S. S. rozbiórkę ganka wejściowego i balkonu nad gankiem nie przewidzianego w zatwierdzonym projekcie budowlanym.
W dniu [...] września 2007 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania, wydał zaskarżoną w niniejszym postępowaniu sądowym decyzję Nr [...].
W uzasadnieniu swojej decyzji organ wskazał, iż inwestorzy uzyskali w 1987 r. pozwolenie na rozbudowę budynku mieszkalnego (decyzja Naczelnika Miasta M. z dnia [...] września 1987 r., Nr [...]), które zezwalało na usytuowanie budynku w odległości 2,00 m od granicy działek. Na powyższe wyraził zgodę właściciel sąsiedniej nieruchomości. Ponadto usytuowanie takie nie było sprzeczne z przepisami techniczno-budowlanymi obowiązującym w dacie wydania pozwolenia (§ 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. - Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.), bowiem odległość rozbudowy od budynku na sąsiedniej działce wynosiła ponad 10,00 m.
W trakcie budowy w sposób istotny odstąpiono od warunków pozwolenia na budowę realizując ganek wejściowy od strony działki sąsiedniej w odległości ok. 0,75 m od granicy nieruchomości oraz balkon nad gankiem. Na roboty powyższe inwestorzy nie uzyskali decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.
Organ odwoławczy stwierdził, iż obie te części obiektu, tj. balkon i ganek, jako wykonane samowolnie muszą być oceniane w świetle aktualnie obowiązujących przepisów Prawa budowlanego, jak też przepisów techniczno - budowlanych. Zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie jest dozwolone sytuowanie budynku lub jego części w odległości 0,75 m. W myśl przytoczonego przepisu budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż: 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.
Organ zauważył również, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w ust. 3 i 4 § 12 Rozporządzenia.
Tym samym, w ocenie organu, ganek i balkon naruszają swym usytuowaniem przepisy techniczno-budowlane w taki sposób, iż nie jest możliwe doprowadzenie sytuacji na gruncie do stanu zgodnego z prawem w inny sposób niż rozbiórka.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł ponadto, iż organ I instancji winien zamiast decyzji nakładającej projekt budowlany zamienny, nakazać rozbiórkę części obiektu naruszających obowiązujące przepisy prawa. Do takiego działania byłby uprawniony na mocy przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1994 r. Jednakże to uchybienie organu powiatowego, zdaniem organu II instancji, pozostaje bez wpływu na prawidłowość i zasadność orzeczonego nakazu rozbiórki ganku i zlokalizowanego nad nim balkonu.
Odnosząc się do podnoszonej przez skarżących argumentacji, iż naniesione na zatwierdzonym projekcie rozbudowy kolorem czerwonym poprawki przez autora projektu a zarazem Kierownika Referatu Architektury w M. mgr inż. arch. T. K. stanowią wystarczającą podstawę do realizacji ganku i balkonu, organ wskazał, iż nie znajduje ona oparcia w przepisach prawa. W przypadku potrzeby dokonania istotnych odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego, wymagana jest zmiana pozwolenia na budowę. Naniesienie w trakcie realizacji na zatwierdzony projekt budowlany poprawek nie jest równoznaczne ze zmianą decyzji o pozwoleniu na budowę. Poza tym przy stemplach i podpisach brak jest daty ich złożenia.
Odnosząc się zaś do pozostałych argumentów odwołania, organ II instancji stwierdził, iż nie zasługują one na uwzględnienie, bowiem tak usytuowany ganek i balkon naruszają zarówno przepisy techniczno-budowlane, jak też art. 5 Prawa budowlanego z dnia 1994 r. odnośnie odpowiedniego usytuowania na działce budowlanej i poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich.
Skargę na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli A. i K. L. oraz S. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Zdaniem skarżących, przepis art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, uprawnia organ do nakazania rozbiórki, ale tylko w sytuacji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, która to w przedmiotowej sprawie nie zachodziła.
Skarżący wskazali, iż działali w pełnym zaufaniu do organów administracji i podejmowali wszystkie wskazane im działania, w tym przedstawili projekt zamienny na wykonanie obudowy podestu wejściowego i wykonanie balkonu w miejsce dotychczasowego zadaszenia nad wejściem.
W tej sytuacji, w ocenie strony skarżącej, nieuprawnione jest stwierdzenie, że roboty budowlane wykonane zostały wbrew obowiązkowi określonemu w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
Ponadto skarżący stwierdzili, iż z zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zdaje się wynikać, iż organ II instancji dostrzegł, że powiatowy organ nadzoru budowlanego naruszył przepis art. 51 ust. 1 pkt 3, niemniej uznał, że ta nieprawidłowość pozostaje bez wpływy na zasadność orzeczonej rozbiórki.
W ocenie strony skarżącej, takie stwierdzenie organu nadzoru budowlanego II instancji jest nieprawidłowe, bowiem przepisy zezwalające na orzeczenie rozbiórki, jako przepisy wyjątkowe i wysoce restrykcyjne, winny być interpretowane ściśle, a każde ich naruszenie powinno być podczas kontroli instancyjnej eliminowane.
Skarżący w swojej skardze również wskazali, iż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru w ogóle nie odniósł się do zarzutu zawartego w odwołaniu od decyzji organu I instancji, że odległości, o których mowa w § 12 Rozporządzenia o warunkach technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie mogą być zmniejszane.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja lub postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego.
W niniejszej sprawie Sąd dokonał kontroli decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007 r., Nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2007 r., Nr [...], nakazującą A. i K. L. oraz S. S. rozbiórkę ganka wejściowego i balkonu nad gankiem nie przewidzianego w zatwierdzonym projekcie budowlanym.
Kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że badane rozstrzygnięcie zostało wydane zgodnie z prawem.
W sprawie niesporne jest, iż inwestorzy dokonali istotnego odstąpienia od zatwierdzonego w decyzji Naczelnika Miasta M. z dnia [...] września 1987 r., Nr [...], projektu rozbudowy budynku mieszkalnego położonego w M. przy ul. S. [...]. Powyższego faktu nie kwestionują także sami skarżący (oświadczenie z dnia 27 lutego 2006 r.).
Dokonaną zmianę organ nadzoru budowlanego zasadnie uznał, za równoznaczną z prowadzeniem robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu bądź w przepisach, w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlane.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że obie te części obiektu, tj. balkon i ganek, jako wykonane samowolnie muszą być oceniane w świetle aktualnie obowiązujących przepisów Prawa budowlanego, jak też przepisów techniczno- budowlanych. Zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie jest dozwolone sytuowanie budynku lub jego części w odległości 0,75 m od granicy z działką sąsiednią.
W myśl przytoczonego przepisu § 12 Rozporządzenia budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż: 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.
Organ odwoławczy wskazał również na okoliczność, iż w niniejszej sprawie, nie zachodzą okoliczności wymienione w ust. 3 i 4 § 12 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Tym samym zasadne jest, prezentowane w zaskarżonej decyzji, stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w myśl którego, skoro ganek i balkon naruszają swym usytuowaniem przepisy techniczno-budowlane, nie jest możliwe doprowadzenie sytuacji na gruncie do stanu zgodnego z prawem w inny sposób niż rozbiórka.
Ponadto również należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż organ I instancji winien zamiast decyzji nakładającej projekt budowlany zamienny, nakazać rozbiórkę części obiektu naruszających obowiązujące przepisy prawa. Do takiego działania był uprawniony na mocy przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Jednakże to uchybienie organu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie G., pozostaje bez wpływu na prawidłowość i zasadność orzeczonego nakazu rozbiórki ganku i zlokalizowanego nad nim balkonu.
W toku postępowania administracyjnego została bowiem wydana decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie G. z dnia [...] lutego 2006 r., Nr [...], w której na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 7 Prawa budowlanego został nałożony na A. i K. L. oraz S. S. obowiązek sporządzenia i dostarczenia, projektu budowlanego zamiennego wykonanej rozbudowy budynku oraz oceny technicznej wykonanych robót, stwierdzającej przydatność obiektu do użytkowania. W przypadku stwierdzenia, że wykonywane roboty nie spełniają wymogów określonych w przepisach lub normach, wymagane opracowania winny były zawierać zakres robót niezbędnych do wykonania celem doprowadzenia tych robót do stanu zgodnego z prawem.
Organ nadzoru stopnia powiatowego stwierdził, iż dostarczony przez inwestora projekt budowlany zamienny spornej rozbudowy nie uwzględniał wymaganego przez organ określenia zakresu robót niezbędnych do wykonania celem doprowadzenia tych robót do stanu zgodnego z prawem, bowiem przedłożona dokumentacja budowlana zamienna winna przewidywać rozbiórkę tychże elementów obiektu, jako naruszających obowiązujące przepisy techniczno-budowlane.
W konsekwencji, organ uznał powyższe, jako niewykonanie obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] lutego 2006 r., Nr [...], to zaś stało się podstawą wydania decyzji w trybie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego.
Reasumując należy uznać, iż na gruncie niniejszej sprawy, zasadnie orzeczono nakaz rozbiórki, bowiem zrealizowana inwestycja naruszała obowiązujące przepisy w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło