VII SA/Wa 2063/12
WyrokWSA w Warszawie2013-01-22
Skład orzekający: Paweł Groński, Małgorzata Jarecka, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółdzielnia mieszkaniowa, która nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości (własność, użytkowanie wieczyste), ale posiada jej faktyczne władanie i roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego, może uzyskać zgodę na wykonanie robót budowlanych polegających na wymianie instalacji gazowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółdzielnia mieszkaniowa nie wykazała prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. Samo faktyczne władanie nieruchomością oraz roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego nie stanowią wystarczającego tytułu prawnego do wykonania robót budowlanych. W związku z tym organy administracji prawidłowo wniosły sprzeciw wobec zamiaru wykonania robót budowlanych.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa złożyła zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na wymianie instalacji gazowej. Organ I instancji uznał, że Spółdzielnia nie dysponuje nieruchomością na cele budowlane, ponieważ jej właścicielem jest Miasto. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta o sprzeciwie wobec zamiaru wykonania robót. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego i KPA, wskazując na swoje władanie nieruchomością oraz roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), , Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant ref. staż. Anna Dmowska - Paczuska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zamiaru wykonania robót budowlanych skargę oddala
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. – zwanej dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w [...]
- utrzymał w mocy decyzję Nr [...] Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., wnoszącą sprzeciw wobec zamiaru wykonania robót budowlanych - remontu budynku polegającego na wymianie instalacji gazu na terenie działki nr [...] w obrębie [...], przy ul. [...] w [...], objętych zgłoszeniem [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w [...] - Osiedle "[...]" z dnia 19 marca 2012 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] przedstawił stan faktyczny sprawy. Wskazał, że inwestor wystąpił w dniu 19 marca 2012 r. z wnioskiem dotyczącym zamiaru wykonania robót budowlanych - remontu budynku polegającego na wymianie instalacji gazu na terenie działki nr [...] w obrębie [...], przy ul. [...] w [...], do którego załączył oświadczenie o posiadanym prawie na cele budowlane, kopię decyzji Nr [...], kopię decyzji [...] oraz kopię decyzji [...]. Prezydent Miasta [...], postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia dokumentacji. Inwestor w dniu 3 kwietnia 2012 r. przedłożył projekt budowlano-wykonawczy wymiany instalacji gazowej, kopię KRS, pełnomocnictwo udzielone H. S. oraz wyjaśnienia dotyczące prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Na podstawie danych z ewidencji gruntów organ I instancji ustalił, że właścicielem działki nr [...] w obrębie [...], przy ul. [...] w [...] jest Miasto [...]. Zatem organ I instancji uznał, że mimo złożonego oświadczenia z dnia 12 marca 2012 r., inwestor nie dysponuje przedmiotową nieruchomością na cele budowlane.
Zaskarżona decyzja Wojewody [...], zapadła po rozpoznaniu odwołania od ww. decyzji organu pierwszej instancji, które złożyła [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" z siedzibą w [...].
Wojewoda [...] wskazał, że na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia brakujących dokumentów, w określonym terminie, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw, w drodze decyzji. Inwestor nie przedłożył wymaganego prawem dokumentu dotyczącego tytułu prawnego do nieruchomości, stwierdzając jedynie ponownie w złożonym uzupełnieniu zgłoszenia o roszczeniu Spółdzielni o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntów.
Wojewoda zauważył, że roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntów nie jest tytułem wymienionym w art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane. Zdaniem Wojewody skoro inwestor nie dysponował nieruchomością na cele budowlane to – po uprzednim wezwaniu do uzupełnienia zgłoszenia - zasadnie Prezydent Miasta [...] w dniu 6 kwietnia 2012 r. wniósł sprzeciw wobec zamiaru wykonania robót budowlanych - remontu budynku polegającego na wymianie instalacji gazu na terenie działki nr [...] w obrębie [...], przy ul. [...] w [...].
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wymienioną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. wniosła [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w [...] dochodząc uchylenia zaskarżonej.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- art. 3 pkt. 11 Prawa budowlanego, poprzez uznanie [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w [...] za podmiot nieposiadający tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;
- naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających znaczenie dla sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają przepisom prawa.
Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie był, to czy doszło do zgodnego z przepisami prawa zgłoszenia w sprawie robót opisanych jako: remont budynku polegający na wymianie instalacji gazu na terenie działki nr [...] w obrębie [...], przy ul. [...] w [...], objętych zgłoszeniem Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w [...] - Osiedle "[...]" z dnia 19 marca 2012 r.
Rozważenia wymagało zatem, to czy przy zgłoszeniu robót opisanych jako: remont budynku polegający na wymianie instalacji gazu na terenie działki nr [...] w obrębie [...], przy ul. [...] w [...] inwestor wykazał się prawem dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że prawidłowo organy obu instancji oceniły, że inwestor, skarżąca Spółdzielnia nie wykazał się prawem dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Nie można podzielić argumentacji skarżacej Spółdzielni, że organy wadliwie dokonały oceny tej przesłanki, z uwagi na charakter postępowania - który odnosi się do prac dotyczących wymiany instalacji gazowej w nieruchomości budynkowej, wybudowanej ze środków własnych Spółdzielni (zarządcy obiektu budowlanego) i użytkowanych przez nią.
Zgodnie z treścią art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane, przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych.
W ocenie Sądu, żadnego z tych tytułów skarżąca Spółdzielnia nie wykazała.
Jak wynika z art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane, prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane obejmuje szeroki zakres uprawnień, od prawa własności i użytkowania wieczystego, przez zarząd, ograniczone prawa rzeczowe (zwłaszcza użytkowanie i służebności gruntowe), do uprawnień wynikających z różnego rodzaju umów.
Spółdzielnia złożyła oświadczenie w przedmiocie prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane wskazując, że działki znajdują się w jej władaniu. Ponadto wskazała, że na podstawie art. 208 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntów oraz że w dniu 19 października 1995 r. zostało zawarte porozumienie pomiędzy Zarządem Gminy [...], a zarządem [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w [...], na mocy którego Gmina [...] zobowiązała się do zawarcia umowy na rzecz [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w [...] o ustanowienie użytkowania wieczystego terenów osiedli [...],[...],[...].
Sąd wskazuje, że władanie jest stanem faktycznym, nie zawsze wynika z przysługującenu prawa do nieruchomości, czego przykładem jest skarżąca Spółdzielnia. Włada, ale nie ma uregulowanego na swoją rzecz, tytułu prawnego do gruntu. Spółdzielnia nie przedstawiła też uprawnienia wynikającego z umowy zawartej z legalnym właścicielem, czy też użytkownikiem wieczystym nieruchomości.
W niniejszej sprawie organ I instancji na podstawie danych z ewidencji gruntów ustalił bezspornie, że właścicielami działki objętej inwestycją jest [...].
Zauważyć trzeba, że oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, jest środkiem dowodowym mającym wykazać prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i w razie wątpliwości podlega badaniu przez organ. Obowiązkiem organu jest więc w takiej sytuacji ustalenie istnienia tytułu prawnego inwestora, w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane , przy uwzględnieniu twierdzeń inwestora, przytaczanych przez niego dowodów i innych okoliczności mających znaczenie prawne.
W ocenie Sądu organy obu instancji przeprowadziły prawidłowo postępowanie i zasadnie oceniły, że skarżąca Spółdzielnia nie ma prawa do dysponowania nieruchomością na cele planowanej inwestycji.
Okoliczność tą potwierdza, także sama skarżąca Spółdzielnia. Nie powołuje sie na prawo, a mówi o władaniu, faktycznym zarządzie oraz o roszczeniach związanych z prawem do gruntu. Dodatkowo z treści protokołu rozprawy z dnia 22 stycznia 2013 r. wynika, że stosownie do treści § 5 porozumienia zawartego pomiędzy zarządem [...] Spółdzielni Mieszkaniowej “[...]" z siedzibą w [...] a gminą [...] strony zawierały umowy dzierżawy z określeniem rocznego okresu obowiązywania, jednakże po 2005 r. takie umowy nie były już zawierane (vide protokół z rozprawy – k. 35 akt sądowych). W rezultacie brak jest obecnie tytułu prawnego do nieruchomości. Jednocześnie, w ocenie Sądu okolicznością uzasadniającą umożliwienie realizacji inwestycji pomimo braku tytułu prawnego do nieruchomości nie może być spór o charakterze cywilnoprawnym pomiędzy skarżącą a jednostką samorządu terytorialnego będącą właścicielem gruntu.
Należy podkreślić, że skarżąca Spółdzielnia powołuje się na zarząd, ale nie wykazuje, że dysponuje zarządem w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane, zatem wynikającym z przepisu art. 43. 1. ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z tym przepisami trwały zarząd jest formą prawną władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną, która ma wówczas prawo zabudowy, odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy lub remontu obiektu budowlanego na nieruchomości, zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane.
Mając na uwadze powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło