VII SA/Wa 2068/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2011 r. sprawy ze skargi E.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2010r., nr [...] w przedmiocie nakazu zasypania zbiornika wodnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2010r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania E.K. - utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] maja 2010r. nakazującą zasypanie stawu rybnego o wym.16m x 12,7m na działce nr [...] przy ul. [...] w [...]. Organ odwoławczy wskazał, że na ww. działce istniał teren bagnisty porośnięty roślinami wodnymi, leszczyną i sitowiem. W latach 1998-1999 E.K. oczyścił i pogłębił teren ok. 0,50 m do 0,70 m. Opinia techniczna Instytutu Geodezji i Kartografii wskazuje, że na terenie tej działki od 1958r. występował obszar podmokły, który w kolejnych latach był sukcesywnie zagospodarowywany (1997, 2006). Przed 2006r. obszar ten przekształcono w oczko wodne o wym. 16 m x 12,7 m. Bezsporne jest, że ww. zbiornik jest samowolą budowlaną. Zgodnie z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego staw jest budowlą. Z art. 29 ust. 2 pkt 15 cyt. ustawy wynika, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa przydomowych basenów i oczek wodnych o powierzchni do 30 m2. Przedmiotowy staw ma pow. 203,2 m2, czyli wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Art. 48 Prawa budowlanego stwarza możliwość legalizacji samowoli budowlanej, w związku z tym organ powiatowy nałożył na inwestora określone obowiązki, których zobowiązany nie wykonał. W takiej sytuacji art. 48 ust. 4 zobowiązuje organ do wydania nakazu rozbiórki. Organ wyjaśnił, że postępowanie wszczęto z urzędu, a skarżący zawiadamiany był na każdym etapie sprawy o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym. Skargę na powyższą decyzję złożył E.K. wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie art. 7, 9, 77 § 1 k.p.a., 80, 81, 107 § 3 k.p.a., 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i 156 § 1 pkt 6 k.p.a. oraz art. 48 Prawa budowlanego. Skarżący podniósł, że organ odwoławczy nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, dokonał dowolnego ustalenia stanu faktycznego, pominął część materiału dowodowego, a powołany nie został wszechstronnie przeanalizowany. Nie wskazał faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Nie wyjaśnił podstawy prawnej decyzji. Pominął fakt, iż zasypanie stawu, będącego obszarem naturalnych wypływów wód źródliskowych, utworzy stan zwierciadła źródlisk o charakterze napiętym, co spowoduje ciągłe zalewanie dziatek skarżącego i sąsiednich. Wykonanie zaskarżonej decyzji wywoła zatem czyn zagrożony karą. Wobec licznych uchybień w postępowaniu organu I instancji zasadnym było uchylenie jego decyzji w całości i umorzenie postępowania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2010r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010r. nakazującą skarżącemu, jako inwestorowi rozbiórkę poprzez zasypanie stawu rybnego. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednak nie ze wszystkich przyczyn w niej podniesionych. Przede wszystkim na uwzględnienie nie zasługiwały zarzuty skargi dotyczące nierzetelnego i niekompletnego zebrania materiału dowodowego. Z akt sprawy - w tym z zeznań świadków złożonych na rozprawie administracyjnej w dniu [...] sierpnia 2009r., opinii inż. H.A. oraz opinii technicznej Instytutu Geodezji i Kartografii-wynika bowiem jednoznacznie, że w miejscu obecnego stawu istniał naturalnie bagnisty teren. Dopiero na skutek czynności dokonywanych w okresie 1997 - 2006 r., polegających na oczyszczeniu, wycięciu zakrzaczeń, odmuleniu i pogłębieniu zbiornika powstał staw wodny w obecnej formie. Powyższe czynności należało zakwalifikować jako roboty budowlane przy budowie obiektu budowlanego, będącego budowlą. Na ich przeprowadzenie wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. Wskazać bowiem trzeba, że zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 9 lit. a Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na wykonywaniu urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, jednak z regulacji tej wyłączono ziemne stawy hodowlane. Za uznaniem przedmiotowej budowli za staw hodowlany przemawia treść oświadczenia złożonego przez samego skarżącego w dniu 18 grudnia 2009r., z której wynika, że jest to staw rybny. Skoro do przeprowadzonych robót budowlanych nie miały zastosowania przepisy zwalniające z uzyskania pozwolenia na budowę, to należy uznać, że E.K. mógł je prowadzić tylko na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę stosownie do art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Organy nadzoru budowlanego słusznie też przyjęły, że zastosowanie w rozpatrywanej sprawie znajdowały przepisy obecnie obowiązującej ustawy z 1994 r. Prawo budowlane. Z treści art. 103 ust. 2 tej ustawy wynika, że art. 48 Prawa budowlanego nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed 1 stycznia 1995 r. lub przed tą datą wszczęto postępowanie administracyjne. Skoro zatem roboty budowlane przy wykonaniu spornego stawu rybnego przeprowadzane były w latach 1997 - 2006r., a postępowanie w sprawie zostało wszczęte w 2010 r., to tym samym do popełnionej przez skarżącego samowoli budowlanej miały zastosowanie przepisy aktualnie obowiązującej ustawy. Nie można było zatem podzielić stanowiska co do niewłaściwego zastosowania art. 48 Prawa budowlanego w kontrolowanej sprawie. Tym niemniej uszło uwadze organów nadzoru budowlanego, czy wykonanie rozbiórki przedmiotowego stawu rybnego poprzez jego zasypanie nie naruszy stosunków wodnych na gruncie w taki sposób, że doprowadzi do czynu zagrożonego karą, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. W toku postępowania nie dokonano bowiem analizy skutków ww. rozbiórki. Wskazania wymaga w szczególności to, że tak z opinii sporządzonej przez inż. H.A., jak i opinii technicznej Instytutu Geodezji i Kartografii wynika, iż przez działkę skarżącego i działki okoliczne przebiegają liczne żyły wodne i ujęcia wód źródliskowych. Z obszaru, który został przekształcony w staw, w dalszym ciągu wypływa zgodnie z linią naturalnego spadku, woda pochodzenia źródliskowego (ciek). Ciek ten płynie w kierunku działki [...] ( str. 10 opinii technicznej). W związku z powyższym obowiązkiem organów, przed wydaniem decyzji o nakazującej rozbiórkę było zbadanie, czy wykonanie rozbiórki stawu poprzez jego zasypanie nie doprowadzi do naruszenia stosunków wodnych i podtopienia działki skarżącego lub działek sąsiednich. W konsekwencji, czy rozbiórka stawu rybnego nie wywoła czynu zagrożonego karą, o którym mowa w art. 194 pkt ustawy Prawo wodne (t.j.Dz.U.2005 Nr 239, poz. 2019). Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu, czyn zagrożony karą grzywny stanowi sama zmiana stanu wody na gruncie. Wobec naruszenia art. 7, 77 § 1 k.p.a w zw. z art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego kwestionowane rozstrzygnięcia podlegały uchyleniu. Obowiązkiem organów przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie zatem dokonanie ustaleń w opisanym wyżej zakresie. W zależności od ich wyniku organy wskażą, czy możliwa jest rozbiórka ww. stawu rybnego poprzez jego zasypanie, a jeżeli tak, to w jaki sposób należy ją wykonać, aby nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt I i II sentencji.