VII SA/Wa 207/15

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 kwietnia 2015r. po rozpoznaniu wniosku B. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi B. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014r., nr [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku wykonania rozbiórki postanawia: odmówić B. J. przyznania prawa pomocy w zakresie dotyczącym częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 10 marca 2015r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy B. J. w którym wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku przedstawiła swoją sytuację finansową, majątkową i rodzinną. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Podkreślenia wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od reguły określonej w art. 199 p.p.s.a. Instytucja przyznania prawa pomocy została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom ubogim, znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej i finansowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Na podstawie danych podanych we wniosku przez wnioskodawczynię nie można natomiast uznać, aby taka sytuacja zachodziła w jej przypadku. Z formularza wniosku wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz mężem i córką. Wspólnie utrzymują się z dochodów w wysokości 8.384,79 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się wynagrodzenie uzyskiwane z tytułu pracy przez wnioskodawczynię w wysokości 3.848,00 złotych, małżonka w wysokości 2.529,29 złotych oraz córkę w wysokości 2.007,50 złotych. Wnioskodawczyni podała, że posiada dom o pow. 91 m² oraz nieruchomość o pow. 0,4214 ha. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podniosła, że uiszczenie opłaty w wysokości 500 złotych spowoduje duży uszczerbek w utrzymaniu jej rodziny. Podała, że miesięczne koszty utrzymania jej rodziny pokrywają się z uzyskiwanymi dochodami. Wnioskodawczyni zaznaczyła, że córka ma problemy z kręgosłupem i podlega leczeniu i rehabilitacji. W związku z tym ponosi część wydatków na jej leczenie. Skarżąca wskazała także, iż małżonek i córka utrzymują się wyłącznie z dochodów uzyskiwanych z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości wskazanej wyżej. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację finansową i majątkową wnioskodawczyni uznano, że poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie nie zachwieje sytuacją finansową wnioskodawczyni w sposób uniemożliwiający zapewnienie minimum warunków socjalnych. Niewątpliwie konieczność zapłaty kosztów sądowych zawsze powoduje uszczerbek i ewentualnie konieczność ograniczenia innych wydatków, jednakże pamiętać należy, iż zastosowanie instytucji przyznania prawa pomocy jako wyjątku od zasady ponoszenia przez strony kosztów sądowych jest możliwe tylko w sytuacji powstania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, nie zaś w przypadku powstania jakiegokolwiek uszczerbku. Chodzi zatem o sytuację, w której poniesienie kosztów sądowych uniemożliwiłoby stronie zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Wnioskodawczyni z mężem i córką mają zapewnione potrzeby bytowe o czym świadczy wysokość miesięcznego dochodu jaki wspólnie uzyskują tj. kwotę 8.384,79 złotych miesięcznie. Posiadanie przez wnioskodawczynię, jej małżonka oraz córkę miesięcznych dochodów w takiej wysokości wyklucza możliwość, uznania jej za osobę wykazującą trudności w zakresie zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i nie będącą w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Jeżeli natomiast strona ma jakiekolwiek środki majątkowe, a w szczególności posiada stały miesięczny dochód, to powinna partycypować w kosztach postępowania sądowego. Podkreślić należy, że prawo pomocy nie może być nadużywane w sytuacji gdy, wnioskodawczyni wraz z mężem i córką posiada stały i niemały dochód. Biorąc pod uwagę sytuację finansową i majątkową wnioskodawczyni uznano, że brak jest uzasadnionych powodów dla przerzucenia na współobywateli kosztów sądowych w sprawie prowadzonej przez skarżącą. Stwierdzono, że skarżąca z dochodów jakie uzyskuje z małżonkiem i córką jest w stanie w całości ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie. Oceniono, że poniesienie kosztów sądowych przez wnioskodawczynię nie spowoduje utraty płynności finansowej nie przyczyni się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.