VII SA/Wa 2070/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2007 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie budynku mieszkalnego i gospodarczego. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego P. B. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA/Wa 2070/06 U Z A S A D N I E N I E Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., po ponownym rozpatrzeniu wniosku P.B. dotyczącego sprawdzenia legalności i prawidłowości realizacji budynku mieszkalnego i gospodarczego, położonego w S. przy ul. K.. i użytkowanego przez S. i Z. małż. K., decyzją nr [...]z dnia [...] marca 2006r na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie w związku z tym, że niemożliwe jest wydanie decyzji w oparciu o przepis prawa materialnego, gdyż nie obowiązują przepisy w oparciu o które można wydać decyzję o rozbiórce budynku mieszkalnego wybudowanego niezgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę. W wyniku przeprowadzonych oględzin organ ustalił, iż roboty budowlane przy budowie budynku mieszkalnego i gospodarczego wykonał poprzedni właściciel posesji W. K. na podstawie pozwolenia na budowę wydanego w dniu [...] grudnia 1972r przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. Wydział Budownictwa i Architektury. Budowę budynku mieszkalnego inwestor zlokalizował niezgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę (opis lokalizacji w protokole oględzin z dnia [...].11.2004r) i zakończył ją w 1974r. Natomiast murowany budynek gospodarczy został zrealizowany zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę. Organ nie ustalił czy budynek mieszkalny i gospodarczy zostały oddane do użytkowania zgodnie z obowiązującymi przepisami z uwagi na brak w Urzędzie Miejskim w S. dokumentów i rejestru oddanych do użytkowania budynków. Ustalił jednocześnie, że w budynku mieszkalnym zameldowani są S. i Z. małż. K. W ocenie organu nadzoru budowlanego brak przepisów przejściowych ustawy z dnia 24.10.1974r – Prawo budowlane oznacza, że "powstałe wówczas samowole budowlane (przed 1 marca 1975r) zostały przez ustawodawcę uznane za legalne, a tym samym brak jest podstawy prawnej do wydania nakazu rozbiórki obiektów budowlanych powstałych w okresie obowiązującej ustawy z 1961r". [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania P. B. właściciela sąsiedniej działki, decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006r na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy powołując się na oględziny przeprowadzone w dniu [...] listopada 2004r przez organ pierwszej instancji ustalił, iż przedmiotowy murowany budynek mieszkalny przy ul. K. w S. usytuowany został w odległości 12cm od ogrodzenia działki rogiem od strony ulicy i 16cm od strony podwórka. Jednocześnie organ odwoławczy w związku z brakiem dokumentów i rejestrów świadczących o oddaniu budynku do użytkowania przyjął "domniemanie prawne przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego, że przedmiotowy budynek mieszkalny po zakończonej budowie został oddany do użytkowania, a właściwy organ nie zakwestionował sposobu jego realizacji oraz nie stwierdził naruszenia warunków pozwolenia na budowę ani obowiązującego ówcześnie Prawa budowlanego". Zdaniem organu odwoławczego należało umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe, bowiem realizacja budynku gospodarczego nie budzi żadnych wątpliwości, natomiast realizacja budynku mieszkalnego była zgodna z prawem budowlanym. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł P. B. Skarżący zarzucił wydanie decyzji z naruszeniem art. 7 i 77 kpa poprzez brak stwierdzenia zgodności realizacji inwestycji z wydanym pozwoleniem na budowę. Skarżący podnosi, że pozwolenie na budowę wydane zostało w granicy nieruchomości, a nie 16cm od granicy. Zdaniem skarżącego "żadne przepisy prawa budowlanego ani też warunków technicznych nie dopuszczały takich odległości". Skarżący podkreśla, że odstąpienie od warunków pozwolenia na budowę uniemożliwiło mu dobudowanie budynku do budynku mieszkalnego inwestora, co spowodowało wydanie nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego skarżącego. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona Umorzenie postępowania powinno być traktowane jako środek ostateczny, mający zastosowanie tylko w tych sytuacjach, kiedy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zaistniała. Postępowanie zostało bowiem wszczęte na żądanie osoby mającej przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa, która nie zrezygnowała z dochodzenia swoich praw, a ponadto, rozstrzygnięcie tej sprawy co do jej istoty przez wydanie decyzji administracyjnej miało oparcie w materialnych przepisach prawa administracyjnego i leżało we właściwości organu pierwszej instancji. W rozpoznawanej sprawie organy błędnie przyjęły, iż samowole budowlane powstałe przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 24 października 1974r - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) zostały przez ustawodawcę uznane za legalne z uwagi na brak w ustawie przepisów przejściowych odnoszących się do samowoli budowlanych. Zgodnie z art. 103 ust 2 ustawy z 7 lipca 1994r- Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2003r, nr 207, poz. 2016 ze zm.), przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów budowlanych, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepisy dotychczasowe, o których mowa w art. 103 ust 2, to przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Wynika to z art. 107 ust 1, w którym stanowiąc o utracie mocy tej ustawy, uczyniono zastrzeżenie odnoszące się do art. 103 ust 2. Zaznaczyć przy tym należy, że ustawę z dnia 24 października 1974r -Prawo budowlane, stosuje się nawet wówczas, gdy obiekt budowlany został samowolnie pobudowany pod rządami przepisów obowiązujących przed dniem wejścia jej w życie czyli przed dniem 1 stycznia 1975r. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lutego 2002r, sygn. akt S.A./Bk 1487/01 niepublikowanym przyjął, że ustawę z dnia 24 października 1974r - Prawo budowlane należy stosować do samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego w 1941, czyli pod rządami rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928r o prawie budowlanym i zabudowie osiedli (Dz.U. z 1934r, nr 34, poz. 216). Stosowanie przepisów dotychczasowych nie oznacza stosowania jedynie art. 37, art. 40 i art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974r - Prawo budowlane, które regulują rozbiórkę obiektu budowlanego i postępowanie w razie, gdy tej rozbiórki wobec samowolnie postawionego obiektu budowlanego nie można zastosować. Organy mogą stosować także inne przepisy tej ustawy związane z tym zagadnieniem, w tym art. 39 ustawy zezwalający na odroczenie nakazu rozbiórki na oznaczony czas (uchwała NSA z dnia 26 listopada 2001r, OPS 4/01, ONSA z 2002r, Nr 2, poz. 58 ). Do oceny budowy przedmiotowego budynku mieszkalnego zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r - Prawo budowlane (Dz.U. nr 38, poz. 229 ze zm.). Natomiast zgodnie z art. 103 ust 3 obecnie obowiązującego prawa budowlanego, właściwość organów do załatwiania spraw o których mowa w art. 103 ust 1 określa się na podstawie przepisów ustawy. Stwierdzić należy, iż organ takiej oceny nie przeprowadził lecz z naruszeniem art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie w ramach nadzoru budowlanego. Brak wyjaśnienia sprawy w aspekcie wyżej wskazanym powoduje, iż zaskarżona decyzja została wydana również z naruszeniem art. 7 kpa, art. 77 kpa i art. 107 § 3 kpa. Uzasadnia to uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji pierwszoinstancyjnej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).