VII SA/Wa 2070/13
WyrokWSA w Warszawie2014-03-11
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Tadeusz Nowak, Halina Emilia Święcicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego zasadnie nakazał rozbiórkę obiektu budowlanego (pochylni dla osób niepełnosprawnych) wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej, gdy inwestor nie wykazał się aktualnym prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co uniemożliwiło legalizację inwestycji?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego zasadnie nakazał rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej, ponieważ inwestor nie wykazał się aktualnym prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co uniemożliwiło legalizację inwestycji. Brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stanowi przesłankę obligującą organ do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, nie pozostawiając organowi luzu decyzyjnego. Sąd administracyjny, kontrolując legalność decyzji, nie może kierować się względami celowościowymi podnoszonymi przez stronę.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa "G." w W. wybudowała pochylnię dla osób niepełnosprawnych bez wymaganego zgłoszenia. Organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie w sprawie samowolnej budowy. Po próbie legalizacji inwestycji, która nie powiodła się z powodu braku aktualnego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, organ pierwszej instancji wydał decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ drugiej instancji. Wspólnota Mieszkaniowa wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji obu instancji.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalił.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2014 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej G. w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego skargę oddala
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją,
zaskarżoną w niniejszej sprawie, z dnia [...] sierpnia 2013r., działając na podstawie art.
138 1 pkt 1 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania
administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r. poz. 267) oraz art. 83 ust. 2
ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2010 r. Nr
234, poz. 1623 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej
"G." w W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru
Budowlanego dla W. nr [...] z dnia [...].04.2013 r" znak:
[...], nakazującej Wspólnocie Mieszkaniowej "G." w Warszawie rozbiórkę pochylni przeznaczonej dla osób niepełnosprawnych
wybudowanej przy budynku mieszkalnym położonym przy ul. G. w
W., bez wymaganego prawem zgłoszenia: utrzymuję w mocy decyzje organu
pierwszej instancji
Postępowanie administracyjne w sprawie miało następujący p przebieg.
W związku z pisemnym wystąpieniem Naczelnika Wydziału Architektury i
Budownictwa dla Dzielnicy W. z dnia [...] czerwca 2012r. organ
powiatowy wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej
samowolnej budowy pochylni dla osób niepełnosprawnych przy budynku
mieszkalnym położonym przy ul. G. w W.. Powiatowy
Inspektor Nadzoru Budowlanego dla W. - po uprzednim
przeprowadzeniu w dniu [...] lipca 2012 r. dowodu z oględzin, z czego został
sporządzony protokół nr [...] - postanowieniem nr [...] z dnia
[...].08.2012 r., wydanym na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane,
nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową ."G. w W. obowiązek
przedłożenia - w terminie 30 dni od dnia doręczenia tego postanowienia -
dokumentów dotyczących robót budowlanych polegających na wykonaniu ww.
inwestycji. Podmiot zobowiązany przy piśmie opatrzonym datą 17 października 2012
r. przedłożył wymagane dokumenty, w tym kserokopię umowy dzierżawy nr [...] z
dnia 8 stycznia 2009 r. na dzierżawę terenu pod podjazd dla niepełnosprawnych;
kserokopię wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej opatrzonego datą 4 kwietnia 2012 r. o
dzierżawę terenu pod podjazd dla osób niepełnosprawnych, na który do dnia
złożenia ww. dokumentów Wspólnota nie otrzymała odpowiedzi; oświadczenia
dwóch członków Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej o posiadanym prawie do
dysponowania nieruchomościami nr ewid. [...] i [...] z obrębu [...] na cele
budowlane.
W świetle powyższych okoliczności Powiatowy Inspektor Nadzoru
Budowlanego dla W., wydał w dniu [...] grudnia 2012 r. postanowienie nr
[...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej, stwierdzając
jednocześnie po przeanalizowaniu dokumentów przedłożonych przez inwestora, że w
niniejszym przypadku istnieją przesłanki do zalegalizowania przedmiotowej
inwestycji. Następnie organ drugiej instancji - [...] Wojewódzki Inspektor
Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. uchylił w
całości zaskarżone przez Wspólnotę Mieszkaniową "G." w W.
postanowienie pierwszoinstancyjne nr [...] i przekazał sprawę organowi
powiatowemu do ponownego rozpatrzenia.
Kierując się wytycznymi zawartymi w ww. decyzji organ pierwszej instancji
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla W,, w dniu [...] kwietnia
2013r., wydał decyzję rozbiórkową nr [...], o której jest mowa na wstępie.
W wyniku rozpoznania odwołania od ww. decyzji zapadła, zaskarżona w
niniejszej sprawie, opisana na wstępie decyzja [...] Wojewódzkiego
Inspektor Nadzoru Budowlanego. W jej uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotem
niniejszego postępowania administracyjnego jest inwestycja budowlana zrealizowana
w 2009 r. polegająca na budowie pochylni dla osób niepełnosprawnych jednoczesną
przebudową schodów wejściowych do budynku mieszkalnego położonego przy ul.
G., w W. bez dokonania stosownego zgłoszenia organowi
administracji architektoniczno-budowlanej, co jest wymagane przepisami art. 29 ust.
1 pkt 18 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 49b
ust. 1 ustawy Prawo budowlane właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w
drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie
albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia
sprzeciwu przez właściwy organ. Pochylnia mieści się w definicji obiektu
budowlanego, jej samowolna budowa objęta jest zakresem normy określonej w art.
49b ustawy Prawo budowlane. Przepis ten przewiduje możliwość legalizacji
samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego lub jego części, jeżeli budowa jest
zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w
szczególności: z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania
przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i
zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-
budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego
lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Organ powiatowy wdrożył procedurę
legalizacyjną, o czym świadczy wydane przez niego w dniu [...] sierpnia 2012 r.
postanowienie nr [...] zobowiązujące inwestora do przedłożenia
stosownych dokumentów, zgodnie z wymogami art. 49b ust. 2 ustawy Prawo
budowlane. Jedną z przesłanek umożliwiających zalegalizowanie inwestycji
budowlanej zrealizowanej w warunkach samowoli budowlanej jest wykazanie się
przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane
poprzez złożenie stosownego oświadczenia w tym zakresie pod rygorem
odpowiedzialności karnej. Pochylnia usytuowana jest na działce nr ewid. [...]. W
niniejszej sprawie członkowie zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej "G." w
W., tj. W. M. i M. Z. złożyli oświadczenia z
dnia [...] października 2012 r. o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością
nr ewid. [...] na cele budowlane, jednakże analiza akt administracyjnych wykazała,
że nie można go uznać za wiarygodne. Działka nr ewid. [...] stanowi własność
Miasta [...] W., zaś jej część o powierzchni 40,00 m2 została
wydzierżawiona Wspólnocie Mieszkaniowej "G." w W. na
podstawie umowy dzierżawy nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. W umowie tej
ustalono okres dzierżawy od dnia 1 lutego 2009 r. do dnia 31 grudnia 2011r.,
wskazując przy tym, iż w celu przedłużenia okresu dzierżawy dzierżawca winien
złożyć wydzierżawiającemu pisemny wniosek na trzy miesiące przed datą
zakończenia umowy. Wspólnota Mieszkaniowa "G." w W. z
takim wnioskiem nie wystąpiła, lecz w dniu 12 kwietnia 2012 r. złożyła do Zakładu
Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy W. wniosek o
wydzierżawienie na okres od dnia 1 maja 2012 r. do dnia 30 kwietnia 2015 r. działki
nr ewid. [...]. Z pisma Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy W.
z dnia [...] marca 20 13 r. i załączonych do niego załączników wynika,
że nie została zawarta ponowna umowa dzierżawy dla terenu, na którym znajduje się
przedmiotowa pochylnia. W piśmie Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w
Dzielnicy W. z dnia [...] lipca 2012 r., skierowanego również do
wiadomości Wspólnoty Mieszkaniowej "G." w W., zawarto
informację, że Zakład będzie mógł przygotować część działki nr ewid. [...] do
wydzierżawienia dopiero po zakończeniu postępowania prowadzonego przez
Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie wykonanego podjazdu.
Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego
zasadnie organ powiatowy uznał, że inwestor nie wykazał się aktualnym prawem do
dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co uniemożliwia kontynuację
procedury legalizacyjnej a wymusza zastosowanie sankcji określonej w art. 49b ust.
1 ustawy Prawo budowlane, czyli nakazu rozbiórki przedmiotowej pochylni.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na
powyższe rozstrzygniecie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości
G. wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji wstrzymanie wykonania
w/w decyzji do czasu rozpatrzenia, umorzenie w całości opłaty legalizacyjnej
ustalonej Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] grudnia 2012r. w wysokości
2.500 zł(słownie: dwa tysiące pięćset złotych).
W uzasadnieniu skargi Wspólnota przedstawiła przebieg postępowania
związanego z niniejszą inwestycją oraz podkreśliła, że cyt. " ma poczucie słuszności
i korzyści dla osób niepełnosprawnych", a ponoszenie dodatkowych kosztów opłaty
legalizacyjnej, która jest wysoko rażąca i niesprawiedliwa, jest dla niej krzywdzące.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał prezentowaną wcześniej
argumentację.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył ,co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1
ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z
2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go
aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów
obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona i poprzedzająca ją
decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają przepisom prawa.
Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie była wyłącznie decyzja
zaskarżona i poprzedzająca ją - wydane w przedmiocie nakazu rozbiórki. W
nawiązaniu do zarzutów skargi Sąd wyjaśnia, że nie kontrolował bezpośrednio
postępowania w przedmiocie legalizacji inwestycji i nałożonej w jego toku opłaty
legalizacyjnej.
Sąd stwierdza, że nakaz rozbiórki został nałożony zgodnie z przepisami prawa
właściwie powołanymi i omówionymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Inwestycja powstała w warunkach samowoli budowlanej, wobec braku dochowania,
wymaganego przepisami prawa, zgłoszenia. Legalizacja inwestycji okazała się
niemożliwa - Wspólnota, jako inwestor nie dysponowała prawem do nieruchomości
objętej inwestycją.
Okoliczności powyższe są w sprawie bezsporne, a powołane przepisy praw
nie pozostawiają organom nadzoru budowlanego żadnego luzu decyzyjnego, jak
chodzi o nakaz rozbiórki w zaistniałych okolicznościach .Organ nie miał podstawy
prawnej do "ochrony" niniejszej inwestycji, przed nakazem rozbiórki, w świetle
argumentów celowościowych, które podnosiła Wspólnota. Także Sąd
administracyjny, nie może kierować się tymi względami, powołany jest bowiem
wyłącznie do kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, a
zaskarżona i poprzedzająca decyzja, podkreślmy to jeszcze raz, w pełni odpowiada
przepisom prawa, w oparciu o które została wydana.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł
jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o
postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012 r., poz. 270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło