VII SA/Wa 2070/21
WyrokWSA w Warszawie2021-12-07
Skład orzekający: Grzegorz Rudnicki, Tomasz Janeczko, Mirosław Montowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wszcząć postępowanie w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego na wniosek strony, czy też może odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., jeśli przepis (art. 23 § 6 u.p.e.a.) przewiduje możliwość wstrzymania postępowania egzekucyjnego wyłącznie z urzędu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego na wniosek strony, jeśli przepis (art. 23 § 6 u.p.e.a.) przewiduje możliwość wstrzymania postępowania egzekucyjnego wyłącznie z urzędu. W takiej sytuacji zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. jest uzasadnione, ponieważ wniosek strony nie może zainicjować postępowania, które może być wszczęte jedynie z urzędu.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku rozbiórki okapu dachu, powołując się na toczące się postępowanie rozgraniczeniowe, które mogło wpłynąć na ustalenie granic działek i odległości od budynku. Organy administracji (PWINB i GINB) odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania egzekucji, uznając, że przepis art. 23 § 6 u.p.e.a. pozwala na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego wyłącznie z urzędu, a nie na wniosek strony. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błędne zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. i błędną wykładnię art. 23 § 6 u.p.e.a.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), sędzia WSA Mirosław Montowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi B. G. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2021 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ( zwany dalej "GINB" lub "organem odwoławczym"), działając na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735, dalej: "k.p.a.") oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r. poz. 1427, dalej: "u.p.e.a."), utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej "PWINB" lub "organem wojewódzkim" ) z [...] lipca 2021r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego w celu wyegzekwowania obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. ( zwanego dalej "PINB") z [...] marca 2015 roku znak: [...] utrzymanej w mocy przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] sierpnia 2015 roku znak: [...].
Kwestionowane postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym
i prawnym.
PINB decyzją z [...] marca 2015 r., nakazał B. G. ( zwanej dalej "skarżącą" lub "inwestorką"), rozbiórkę okapu dachu budynku mieszkalno-usługowego przy ul. R. [...] w R. na działkach ewid. nr [...] i [...], nad ścianą szczytową od strony działki ewid. nr [...].
Podkarpacki WINB decyzją z [...] sierpnia 2015 r., znak: [...] utrzymał w mocy ww. decyzję.
Po rozpatrzeniu wniesionej przez skarżącą skargi, WSA w Rzeszowie wyrokiem z dnia 13 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 1545/15, uchylił obydwie ww. decyzje. W wyniku skargi kasacyjnej PWINB, NSA wyrokiem z 12 grudnia 2018 r., sygn. akt: II OSK 146/17, uchylił wyrok WSA w Rzeszowie i oddalił skargę.
Po bezskutecznym upomnieniu z 22 lipca 2020 r. i przeprowadzeniu w dniu
12 listopada 2020 r. kontroli, która wykazała, że obowiązek nałożony decyzją PINB z [...] marca 2015 r. nie został wykonany, PINB w dniu 13 listopada 2020 r. wystawił tytuł wykonawczy, znak: [...] oraz wydał postanowienie nakładające na zobowiązaną grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 3000 zł a także wezwał inwestorkę do wykonania ciążącego na niej obowiązku w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia.
Postanowieniem z [...] stycznia 2021r., znak: [...] organ wojewódzki, uchylił wystawiony przez PINB tytuł wykonawczy i postanowienie z dnia [...]listopada 2020 r. oraz umorzył postepowanie egzekucyjne z powodu braku poprawnie uzupełnionej klauzuli organu egzekucyjnego w wydanym tytule wykonawczym.
Z uwagi na powyższe rozstrzygnięcie, organ powiatowy w dniu [...] stycznia 2021r., wystawił tytuł wykonawczy, znak: [...] oraz wydał postanowienie o nałożeniu na zobowiązaną grzywny w celu przymuszenia w wysokości 3000 zł i ponownie wezwał inwestorkę do wykonania ciążącego na niej obowiązku w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia.
Skarżąca reprezentowania przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła zażalenie na powyższe postanowienie.
Postanowieniem z [...] marca 2021 r. znak: [...], PWINB utrzymał w mocy w/w postanowienie. Na powyższe rozstrzygnięcie, skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.
W dniu 24 czerwca 2021 r. do PWINB wpłynął wniosek skarżącej o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego wszczętego na mocy tytułu wykonawczego wystawionego [...] stycznia 2021 r. znak: [...]. W uzasadnieniu powyższego wniosku, skarżąca powołała się na zaistnienie szczególnej okoliczności, tj. wszczęcia w dniu 9 czerwca 2021 r. postępowania rozgraniczeniowego celem ustalenia przebiegu granic nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr ewid. [...] z działką [...]. Podniosła, że organ nadzoru budowlanego błędnie zastosował w sprawie przepis § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, odnoszący się do odległości w zakresie działki budowlanej, za jaką organ błędnie uznał działkę nr [...], podczas gdy działka nr [...] w R. w dacie wydania decyzji, jak i obecnie nie jest działką budowlaną. Skarżąca wskazała, że działka nr ewid. [...] stanowi pastwiska klasy IV, nie jest więc działką budowlaną. Zdaniem skarżącej, wynik postępowania rozgraniczeniowego bezpośrednio wpłynie na zmianę okoliczności faktycznych stanowiących podstawę dla wydania decyzji nakazującej rozbiórkę okapu dachu budynku mieszkalno-usługowego. W sytuacji bowiem, gdy postępowanie rozgraniczeniowe wykaże, że odległości między okapem dachu a granicą działki są prawidłowe, nie będzie wówczas podstawy dla przymusowej egzekucji obowiązku nałożonego decyzją administracyjną. Wnioskodawczym wskazała, że choć wstrzymanie postępowania egzekucyjnego następuje z urzędu, a nie na wniosek strony - to organ nadzoru powinien posiadać niezbędne informacje, aby podjąć decyzję w tym przedmiocie, co uzasadnia inicjatywę strony w tym zakresie.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2021r., znak: [...], GINB utrzymał w mocy postanowienie PWINB z dnia [...] grudnia 2020 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku skarżącej o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Kolejnym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021r., znak: [...], GINB utrzymał w mocy postanowienie [...] WINB z dnia [...] marca 2021r., znak: [...] w tym samym przedmiocie.
Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2021r., sygn. akt VII SA/Wa 609/21, WSA
w Warszawie oddalił skargę na postanowienie GINB z dnia [...] lutego 2021 r.
W dniu 20 czerwca 2021r. skarżąca, ponownie wystąpiła z wnioskiem do PWINB o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 23 § 6 u.p.e.a. W treści wniosku skarżąca podniosła, że postępowanie powinno zostać wstrzymane do czasu zakończenia postępowania rozgraniczeniowego wszczętego przez Burmistrza Gminy R. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2021 r., znak: [...].
Po rozpatrzeniu ww. wniosku postanowieniem z dnia [...] lipca 2021r., znak: [...] [...] WINB odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła skarżąca.
Po rozpatrzeniu zażalenia, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w dniu [...] sierpnia 2021r. powołane na wstępie postanowienie., którym utrzymał w mocy postanowienie PWINB z dnia [...] lipca 2021 r.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, GINB przytoczył treść art. 61a § 1 k.p.a., a następnie wyjaśnił, że organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania z uwagi na brak możliwości wszczęcia postępowania w tym przedmiocie na żądanie strony. Zdaniem organu odwoławczego, o konieczności takiego załatwienia wniesionego przez stronę wniosku, przesądza już sama literalna wykładania przepisu, z którego strona stara się wywieść swoje uprawnienie do żądania wstrzymania postępowania egzekucyjnego. GINB wyjaśnił, że z treści przepisu art. 23 § 6 u.p.e.a., wynika jasno, że uprawnienie takie przysługuje wyłącznie organowi nadzorującemu z urzędu. Nie kreuje to po stronie zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym uprawnienia do żądania wszczęcia postępowania. Organ dodał, że nie jest możliwe działanie organu "z urzędu na wniosek". Istotą podejmowania działań z urzędu jest swoboda uznania przez organ administracji, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki określonego działania.
Organ odwoławczy powołał się na orzecznictwo sądowo-administracyjne. Przytoczył wyrok NSA z 12 listopada 2020r. sygn. akt: II FSK 1746/20, w którym stwierdzono, że "ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zna instytucji wstrzymania postępowania egzekucyjnego lub czynności egzekucyjnych na wniosek dłużnika." a także, że "Za bezpodstawne należy zatem uznać działania skarżącego, który złożył wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego i oczekiwał merytorycznego rozstrzygnięcia w tym zakresie" (zob. także wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 2010 r" sygn. akt: II FSK 472/10).
Wobec braku możliwości wszczęcia postępowania na wniosek strony na podstawie art. 23 § 6 u.p.e.a. organ odwoławczy uznał, że PWINB poprawnie zastosował art. 61 a § 1 k.p.a. i odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.
Odnosząc się do treści zażalenia, organ odwoławczy wyjaśnił, że fakt, iż organ może wstrzymać postępowanie egzekucyjne na podstawie informacji uzyskanych od strony, nie oznacza, że czyni to na jej wniosek. GINB podkreślił, że skoro skarżąca wprost złożyła wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, to należało odmówić wszczęcia postępowania w tym przedmiocie z wniosku strony, gdyż jest to niedopuszczalne. Natomiast to, czy organ podejmie z urzędu działania po zapoznaniu się z okolicznościami podniesionymi we wniosku strony, zależy wyłącznie od uznania organu i nie podlega kontroli sądowej ani instancyjnej. Wobec powyższego organ wyjaśnił, że zarzuty przedstawione w zażaleniu pozostają bez wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia.
Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Sądu skargę na opisane wyżej postanowienie wnosząc o jego uchylenie, jak też o uchylenie poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:
a) błędne zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, podczas gdy przedstawiony stan faktyczny w pełni uzasadnia podjęcie działań zmierzających do wstrzymania postępowania egzekucyjnego,
b) błędną wykładnie i w jej konsekwencji niezastosowanie art. 23 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.o.p.e.a) poprzez przyjęcie, iż w sprawie nie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek" dla wstrzymania postępowania egzekucyjnego.
Zdaniem skarżącej w kwestionowanym postanowieniu organ błędnie zastosował przepis art. 61 a § 1 k.p.a. Skarżąca wskazała, że przyczyny, o których mowa w art. 61 a § 1 k.p.a., muszą być oczywiste, dostrzegalne na "pierwszy rzut oka" i obiektywne, a zatem których ustalenie i wskazanie (podanie) nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego ze strony organu. Natomiast, gdy organ podejmuje działanie na wniosek lub z urzędu, które polega m.in. na wyjaśnianiu oraz ustalaniu stanu faktycznego sprawy - bez formalnego wszczęcia postępowania - i po stwierdzeniu, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania, to niedopuszczalne jest wydanie postanowienia o odmowie jego wszczęcia "z innych uzasadnionych przyczyn" na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a. Skoro na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, to należy przyjąć, że w postanowieniu wydanym na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a., organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym.
W ocenie skarżącej, w rozpoznawanej sprawie okoliczności takie nie miały miejsca. Skarżąca podkreśliła, iż aby organ mógł podjąć rozstrzygnięcie w konkretnej sprawie musi posiadać stosowną wiedzę. Wiedzę taką posiadał właśnie z treści wniosku strony. Tym samym zdaniem skarżącej, nie budzi wątpliwości, iż w kwestionowanym postanowieniu organ błędnie zastosował wskazany przepis prawa. Przedstawiona argumentacja w jasny i oczywisty sposób wskazywała na konieczność zawieszenia postępowania egzekucyjnego wobec toczącego się postępowania przed Burmistrzem Gminy R.. W przeciwnym wypadku, po przymusowej egzekucji postępowanie rozgraniczeniowe musiałby ulec umorzeniu z powodu braku możliwości skutecznego wyegzekwowania jest treści. Zdaniem skarżącej, wynik postępowania rozgraniczeniowego, w sposób zasadniczy wpływa na przebieg granicy między działkami sąsiednimi co bezpośrednio implikuje wielkość odległości posadowionego domu od granicy nieruchomości. Od wyniku w/w postępowania zależy zatem podstawa faktyczna przyjęta do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę która to stanowi podstawę dla wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji.
Zdaniem skarżącej, organ w błędny sposób dokonał również wykładni art. 23 § 6 u.o.p.e.a. Pełnomocnik podkreślił, że zgodnie z tym przepisem organy sprawujące nadzór mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać z urzędu, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. Tym samym dla zastosowania jak też niezastosowania ww. normy, należy dokonać wykładni pojęcia "szczególnie uzasadnionych przypadków" i odnieść się do niej w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Są to okoliczności wyjątkowe, nie występujące w postępowaniu które mają zasadniczy wpływ na możliwość przeprowadzenia egzekucji, względnie zasadność jej prowadzenia. W tym znaczeniu w ocenie skarżącej postępowanie rozgraniczeniowe prowadzone przez Burmistrza Gminy R., jako mające zasadniczy wpływ na przebieg granicy a zatem na podstawę faktyczną wydanej decyzji rozbiórkowej jest "szczególnie uzasadnionym przypadkiem" w rozumieniu ww. przepisu.
W odpowiedzi na skargę organ potrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu skarżonego postanowienia i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy, nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia, przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł, doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie zostało wydane z naruszeniem prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie, jest postanowienie GINB z [...] sierpnia 2021 r., znak: [...], którym utrzymano w mocy rozstrzygnięcie PWINB z dnia [...] lipca 2021 r., znak: [...], odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego.
W myśl art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Natomiast w myśl art. 61a § 1 k.p.a., stanowiącego podstawę prawną rozstrzygnięć organów w niniejszej sprawie, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Przepis ten ustanawia dwie samodzielne podstawy do odmowy wszczęcia postępowania:
1) gdy żądanie wniesione zostało przez osobę niebędącą stroną,
2) jeżeli z "innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte".
Powyższe unormowanie, wskazuje na przyczyny podmiotowe i przedmiotowe, które uniemożliwiają w ogóle procedowanie w sprawie i załatwienie wniosku w procesowej formie decyzji administracyjnej. W odniesieniu do drugiej z wymienionych w tym przepisie podstaw do odmowy wszczęcia postępowania, wskazać należy, że inne uzasadnione okoliczności uniemożliwiające wszczęcie postępowania nie zostały skonkretyzowane w ustawie. Jak wynika jednak z ugruntowanego w tym zakresie orzecznictwa, należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania; przykładowo gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub nie ma w przepisach prawa podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym, także gdy uprawnienia lub obowiązki wynikają z mocy samego prawa (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 marca 2012 r. - sygn. akt VII SA/Wa 2356/11; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011 r. - II SA/Ol 893/11; wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 września 2014 r. - VII SA/Wa 141/14; wyrok NSA z dnia 7 lutego 2014 r. - I OSK 2159/12 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA).
W postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 332/12 - opubl. LEX Nr 1216728).
Z literalnego brzmienia art. 61a § 1 k.p.a., jasno wynika, że w przypadku stwierdzenia, że w sprawie zachodzą przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania, organ nie może przystąpić do merytorycznego badania wniosku, lecz obowiązany jest zaniechać dalszych czynności i odmówić wszczęcia postępowania.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdza, że zastosowanie regulacji określonej w art. 61a § 1 k.p.a., było uzasadnione.
Zgodnie z treścią art. 23 § 1 u.p.e.a. nadzór nad egzekucją administracyjną sprawują organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji. Natomiast zgodnie z treścią art. 23 § 6 u.p.e.a., organy sprawujące nadzór mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać z urzędu, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. Ustawodawca nie określił, jakiego rodzaju przypadki uznał za "szczególnie uzasadnione" w rozumieniu art. 23 § 6 u.p.e.a., ocenę w tym względzie pozostawiając organom orzekającym w konkretnej sprawie. Zwrot "szczególnie uzasadnione przypadki" jest zwrotem niedookreślonym, dokonując jego interpretacji na gruncie konkretnej sprawy należy mieć na uwadze zarówno cel egzekucji administracyjnej, jak i fakt, że instytucja wstrzymania na czas określony czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego jest środkiem wykonywania nadzoru nad egzekucją administracyjną ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2020 r., sygn. akt I GSK 456/18, LEX nr 3098194).
Podkreślenia wymaga, że w doktrynie i orzecznictwie sądowo-administracyjnym ugruntowany jest pogląd, że przepis art. 23 § 6 u.p.e.a. nie daje żadnych bezpośrednich uprawnień dłużnikowi poddanemu egzekucji. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 kwietnia 2019 r. sygn. akt II FSK 1274/17, LEX nr 2682358, wskazał, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zna instytucji wstrzymania postępowania egzekucyjnego lub wstrzymania czynności egzekucyjnych na wniosek dłużnika. Wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego skierowany do organu nadzoru może co najwyżej zainicjować przeprowadzenie czynności kontrolnych w nadzorowanym organie i w ramach tej kontroli dokonanie wstrzymania tychże czynności lub postępowania. W konsekwencji wniosek zobowiązanego do organu nadzoru o wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego może jedynie stanowić impuls do podjęcia przez ten organ czynności nadzorczych z urzędu (por. P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2021, art. 23). Skoro więc wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego następuje z inicjatywy organu sprawującego nadzór, to bez znaczenia pozostaje ewentualny wniosek strony w tym przedmiocie (por. wyroki NSA z: 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt II FSK 1274/17, LEX nr 2682358 oraz z 8 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1925/07, LEX nr 532583, z 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FSK 472/10, LEX nr 596470). Równocześnie należy zaznaczyć, że dłużnikowi, przeciwko któremu prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, który kwestionuje działania organu egzekucyjnego, przysługują środki określone w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji takie jak zarzuty, skarga na czynności egzekucyjne lub skarga na przewlekłość postępowania. Natomiast z całą pewnością nie służy temu tryb przewidziany w art. 23 § 6 u.p.e.a. ( wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 328/20, LEX nr 3055656). Skoro więc wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego może nastąpić wyłącznie z inicjatywy organu sprawującego nadzór, to wstrzymania tego nie jest zdolny spowodować wniosek strony w tym przedmiocie. To zaś w realiach rozpoznawanej sprawy oznacza brak podstaw do merytorycznego rozpatrzenia wniosku skarżącej, czego konsekwencją musiało być zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. Przepis ten bowiem jak już wskazano, obliguje organ, w sytuacjach takich jak w rozpoznawanej sprawie, do odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Dlatego przedstawiona przez skarżącą argumentacja dotycząca błędnego zastosowania przez organy art. 61a § 1 k.p.a., nie mogła zostać z przytoczonych wyżej powodów uwzględniona.
Reasumując w ocenie Sądu, organ nadzoru prawidłowo odmówił skarżącej wszczęcia postępowania w żądanym przez nią przedmiocie. Sąd w pełni podziela argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu, że za przyczynę uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania uznać należy sytuację wniesienia przez stronę żądania zainicjowania postępowania, w przypadku gdy przepis prawa przewiduje wszczęcie takiego postępowania jedynie z urzędu, tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Z przytoczonych wyżej przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło