VII SA/Wa 2071/12

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.S. i Z.S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. S. i Z. S. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : odmowy umorzenia należności z tytułu kary postanawia : przyznać Z.S. i Z.S. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W dniu 20 września 2012 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez Z. S. i Z. S. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy obowiązujący w sądach powszechnych w sprawach cywilnych. Z tego względu przy piśmie z dnia 16 października 2012 r. przesłano wnioskodawcom formularze wniosku PPF obowiązujące w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, celem ich uzupełnienia, podpisania i odesłania do Sądu, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosków bez rozpoznania. Jednocześnie poinformowano wnioskodawców, że nadesłany przez nich formularz nie obowiązuje w sądach administracyjnych. W dniu 31 października 2012 r. (data stempla biura podawczego) wpłynęły dwa uzupełnione przez każdego z wnioskodawców formularze. Ze względu na okoliczność, iż wnioskodawcy pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym i wspólnie je prowadzą oba wnioski rozpoznano łącznie. Z nadesłanych formularzy wynika, że wnioskodawcy pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym i utrzymują się z dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę z tytułu renty w wysokości 821,20 złotych miesięcznie. Jak oboje oświadczyli, wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Wnioskodawca dodał, iż w czerwcu został zwolniony z pracy, a nowej pracy nie może podjąć ze względu na operację, którą przeszedł i sześciomiesięcznym zakazem wykonywania ciężkiej pracy fizycznej. Wnioskodawcy podali, że posiadają dom o łącznej powierzchni 170 m ² w którym niewykończone jest 73 m ² (bez podłóg i drzwi) oraz działkę o powierzchni 2.000 m ², na której znajduje się dom. Dodali, iż do spłacenia mają kredyt, który zaciągnęli na budowę domu. Oświadczyli, iż innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiadają. Wskazali, iż koszty utrzymania domu wynoszą miesięcznie 600,00 złotych, na opłaty za gaz przeznaczają kwotę w wysokości 50,00 złotych, a tytułem opłat za energię elektryczną kwotę w wysokości 150,00 złotych. Wnioskodawcy oznajmili, że kwota w wysokości 221,00 złotych jaka pozostaje im na bieżące potrzeby życia codziennego jest niewystarczająca na utrzymanie się, dlatego zmuszeni są korzystać z pomocy finansowej rodziców wynoszącej w sumie 500,00 złotych miesięcznie. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka –Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Oceniając sytuację finansową wnioskodawców uznano, że wykazali oni, iż zachodzą przesłanki do przyznania im prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stwierdzono, że wnioskodawcy utrzymujący się jedynie z niewielkich dochodów otrzymywanych przez wnioskodawcę z tytułu renty oraz przy pomocy finansowej rodziców nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie, jak również kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Uznano, że poniesienie powyższych kosztów znacznie przekracza obecne możliwości finansowe wnioskodawców. Z tego względu, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy we wnioskowanym zakresie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie i ustanowienie adwokata z urzędu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.