VII SA/Wa 2079/10
PostanowienieWSA w Warszawie2011-02-18
Skład orzekający: Katarzyna Pakuła-Getka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca spełnił przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym może być przyznane tylko wtedy, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca nie dostarczył wystarczających i szczegółowych informacji o swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej, mimo wezwania do uzupełnienia danych, co uniemożliwiło ocenę jego zdolności płatniczej. Wobec tego odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Wnioskodawca J. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wskazał dochody z renty inwalidzkiej oraz niektóre koszty utrzymania, ale nie dostarczył szczegółowych informacji o sytuacji majątkowej i rodzinnej pomimo wezwania sądu do uzupełnienia danych.Rozstrzygnięcie
Odmówił J. G. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy -Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 lutego 2011 r. po rozpoznaniu wniosku J. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: odmówić J. G. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.
W dniu 15 listopada 2010 r. do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy J. G., w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych.
We wniosku skarżący wskazał, że utrzymuje się z renty inwalidzkiej
w wysokości 1.453,04 złotych. Wnioskodawca podał, że ponosi koszty na lekarstwa
w wysokości 250,00 złotych oraz opłaty stałe, zwłaszcza za energię kwotę
w wysokości 440,00 złotych. Zaznaczył, że ma chorą siostrę i związane z tym wydatki. Skarżący oświadczył we wniosku, że posiada oszczędności pieniężne niezbędne dla zaspokojenia potrzeb życiowych.
W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 17 grudnia 2010 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie:
-gdzie zamieszkuje (dom, mieszkanie) należało podać jego powierzchnię oraz wskazać czy jest ich właścicielem , współwłaścicielem czy też najemcą,
-wskazania jakie ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu, mieszkania (gaz, telefon, podatek od nieruchomości, czynsz, koszty wynajmu itp.), należało je wyszczególnić i podać ich wysokość,
-wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, itp.),
-wysokości posiadanych oszczędności pieniężnych,
-czy uzyskuje pomoc ze strony rodziny lub innych osób, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie,
-czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak należało podać markę, rok produkcji oraz koszty związane z ich utrzymaniem (ubezpieczenie, paliwo),
oraz do nadesłania kserokopii wyciągów bądź wykazów z konta bankowego
z trzech ostatnich miesięcy.
Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawca w zakreślonym terminie ani dotychczas nie wykonał powyższego zarządzenia.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem
o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ww. ustawy.)
Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 ww. ustawy. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny.
Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek
o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony.
W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ww. ustawy).
W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 ww. ustawy daje Sądowi (referendarzowi) możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05).
W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem z dnia 17 grudnia 2010 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Z tego obowiązku skarżący nie wywiązał się, nie nadesłał żadnych wyjaśnień, co uniemożliwiło pełną ocenę jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.
Skarżący w formularzu PPF podał jedynie ogólnikowe dane dotyczące uzyskiwanych dochodów, ponoszonych niektórych wydatków. Wskazał, że utrzymuje się z renty w wysokości 1.453,04 złotych miesięcznie. Wnioskodawca podał, że ponosi koszty na leki w wysokości 250,00 złotych oraz opłaty stałe, zwłaszcza za energię kwotę w wysokości 440,00 złotych. Zaznaczył, że ma chorą siostrę i związane z tym wydatki. Skarżący oświadczył we wniosku, że posiada oszczędności pieniężne niezbędne dla zaspokojenia potrzeb życiowych.
Skarżący uchylił się jednak od wykazania i uzupełnienia informacji o swojej sytuacji materialnej i życiowej w sposób określony w doręczonym wezwaniu. Skarżący przede wszystkim nie wyjaśnił gdzie zamieszkuje (dom, mieszkanie) oraz jakie ponosi koszty z tym związanie należało je wyszczególnić i podać ich wysokość. Nie wskazał również wysokości posiadanych oszczędności pieniężnych.
W nadesłanym formularzu wnioskodawca podał, że takie posiada. Nie oświadczył również czy uzyskuje pomoc ze strony rodziny, dzieci lub innych osób, organizacji społecznych lub państwowych, czy posiada pojazdy mechaniczne a także jakie ponosi koszty na bieżące utrzymaniem. Wnioskodawca nie nadesłał również wyciągów bądź wykazów z konta bankowego z trzech ostatnich miesięcy.
Treść żądanych od strony informacji miała na celu umożliwienie dokonania oceny rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawcy.
W świetle powyższego należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawcy, a w konsekwencji ustalenie czy jego sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 ww. ustawy.
Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku.
Skoro tego wnioskodawca nie uczynił, to brak jest przekonywujących podstaw do stwierdzenia, że wnioskodawca wykazał, że spełnia warunki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło