VII SA/Wa 208/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-04-10

Skład orzekający: Referendarz sądowy Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykazał trudną sytuację materialną, może zostać przyznany prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ wykazał, że jego sytuacja finansowa jest na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Wnioskodawca J. B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Po wezwaniu do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów dotyczących jego sytuacji materialnej, wnioskodawca przedstawił informacje o swoich dochodach, wydatkach, posiadanych nieruchomościach i środkach transportu. Sąd ocenił przedstawioną sytuację materialną wnioskodawcy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano J. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i przyznania zwrotu kosztów postępowania postanawia : przyznać J. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 18 lutego 2009r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Zarządzeniem z dnia 17 marca 2009r. wezwano wnioskodawcę na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie, jakie wnioskodawca ponosi miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem domu o powierzchni 70 m ² należało je wyszczególnić i podać ich wysokość (opłaty za energię elektryczną, wodę, gaz, telefon, abonament radiowo-telewizyjny, wywóz nieczystości stałych, podatek od nieruchomości), wysokości dofinansowania do gospodarstwa rolnego ze środków unijnych, czy wnioskodawca posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać jakie (osobowe, ciężarowe), ich wartość rynkową oraz rok produkcji, czy wnioskodawca uzyskuje dochody z tytułu dzierżawy posiadanej nieruchomości rolnej, jeśli tak, należało podać ich wysokość, czy wnioskodawca uzyskuje pomoc od matki, ze strony rodziny lub innych osób, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie, wysokości dochodów uzyskiwanych przez matkę wnioskodawcy z tytułu emerytury rolniczej. Ponadto, wezwano wnioskodawcę do nadesłania zaświadczenia z Urzędu Gminy o dochodach uzyskanych przez wnioskodawcę z gospodarstwa rolnego za II półrocze 2008r, zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy o posiadaniu przez wnioskodawcę statusu osoby bezrobotnej, jeśli wnioskodawca posiada taki status, wyciągów z posiadanych kont bankowych za ostatnie trzy miesiące, jeśli wnioskodawca je posiada. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 1 i 7 kwietnia wpłynęły do Sądu żądane wyjaśnienia i dokumenty. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Strona wnosząc sprawę do Sądu winna liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów w sprawie. Przyznanie prawa pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołany wyżej przepis wskazuje, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W niniejszej sprawie wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego bez spowodowania uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym. W nadesłanym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca podał, że utrzymuje się z dochodów z tytułu renty w wysokości 127,00 złotych miesięcznie oraz dochodu ze sprzedaży mleka w wysokości 120,00 złotych. Wnioskodawca wskazał, że posiada dom o powierzchni 70 m ², nieruchomość rolną o powierzchni 21 ha, w tym 2 ha dzierżawione od Gminy oraz las o powierzchni 3,68 ha. Strona podała, że posiada ciągnik i maszyny rolnicze o łącznej ilości 12 sztuk, mające od 20 do 36 lat, o łącznej wartości 20.000,00 złotych. W uzasadnieniu swojego wniosku skarżący wskazał, że trudna sytuacja na rynku zbóż uniemożliwia uzyskanie dochodu ze sprzedaży plonów co najmniej po cenie ich wytworzenia, a niezdolność do pracy o charakterze trwałym w połączeniu z koniecznością zażywania leków [...] uniemożliwia mu poszukiwanie dodatkowych źródeł dochodu z pracy najemnej, np. poprzez świadczenie usług maszynami rolniczymi. Skarżący zaznaczył, że zamieszkująca z nim matka prowadzi własne gospodarstwo domowe i jej stan majątkowy nie jest mu znany poza tym, że utrzymuje się z emerytury rolniczej. Z nadesłanego zaświadczenia wynika, że matka wnioskodawcy otrzymuje rentę w wysokości 675,10 złotych miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył jednak, że nie otrzymuje bezzwrotnej pomocy od matki, ze strony rodziny lub innych osób, organizacji społecznych lub państwowych. Z nadesłanego przez wnioskodawcę bilansu dochodów, wynika że w roku ubiegłym ze wszystkich źródeł dochodu, tj. z gospodarstwa rolnego, dopłat do produkcji rolnej z Unii Europejskiej, renty inwalidzkiej, osiągnął dochód w wysokości 37.323,08 złotych, a koszty jego uzyskania wyniosły 36.216,92 złotych. Do dyspozycji na inne wydatki pozostawała zatem wnioskodawcy w skali roku kwota 1.106,16 złotych, co miesięcznie daje kwotę w wysokości 92,18 złotych. Na potwierdzenie powyższego dochodu wnioskodawca dołączył decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 2 kwietnia 2008r. w sprawie przyznania mu płatności do gruntów rolnych na rok 2007r. w wysokości 13.439,62 złotych oraz roczne obliczenie podatku przez organ rentowy na kwotę 2.375,00 złotych, co miesięcznie daje kwotę w wysokości 197,91 złotych. Wnioskodawca oświadczył, że nie może przedłożyć aktualnego zaświadczenia za II półrocze 2008 r. o dochodach uzyskanych z gospodarstwa rolnego, gdyż Urząd Gminy odmówił mu jego wydania, na potwierdzenie czego dołączył postanowienie Urzędu Miejskiego w S. z dnia 24 marca 2009r. Wnioskodawca dołączył jednak inne wydane zaświadczenie przez Urząd z dnia 27 listopada 2008r. z którego wynika, że roczny dochód wnioskodawcy z gruntów o powierzchni 19,0590 ha oraz gruntów dzierżawionych od Gminy o pow. 2,0691 ha stanowi kwotę w wysokości 19.503,28 złotych, a łączna kwota podatku za 2008r. wyniosła 1.480,00 złotych. Wnioskodawca dodał, że nie jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna i dlatego nie może przedłożyć stosownego zaświadczenia. Poinformował, że nie posiada wyciągów z konta bankowego. Wyjaśnił, że ma założone konto bankowe dla celów otrzymywania dopłat ze środków unijnych, na które są przelewane także wypłaty rentowe, które Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego grupuje w przelewy kwartalne. Dodatkowo wnioskodawca przedłożył zawiadomienie Agencji Rolnej i Modernizacji Rolnictwa o przedłużeniu rozpatrywania jego wniosku o dopłaty z Unii Europejskiej na 2008r. do 30 kwietnia 2009 r. oraz nadesłane z Sądu Rejonowego w S. z dnia 24 marca 2009r. (sygn. akt I NS 122/09) wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku o zasiedzenie poprzez uiszczenie opłaty stałej w wysokości 2.000,00 złotych. Oceniając sytuację materialną wnioskodawcy uznano, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Wnioskodawca wykazał i udokumentował, że jego sytuacja finansowa jest na tyle trudna, że uzasadnia przychylenie się do wniosku i zwolnienie go od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie. Wskazać należy, że wnioskodawca utrzymuje się miesięcznie z kwoty w wysokości 339,18 złotych (127 złotych z tytułu renty + 120 złotych ze sprzedaży mleka + 92,13 dochód z gospodarstwa rolnego) i samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Oświadczył, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, a ze względu na niezdolność do pracy o charakterze trwałym nie ma możliwości pozyskiwania dodatkowych źródeł dochodu, np. z tytułu świadczenia usług posiadanymi maszynami rolniczymi. Przy pomocy przyznanych dotacji z Unii Europejskiej, które w 2007r. wynosiły 13.439,62 złotych ponosi niezbędne koszty zakupu nasion, nawozów czy środków ochrony roślin, jak również wynajmu maszyn i opłat związanych z ubezpieczeniem posiadanych maszyn rolniczych oraz budynków, podatkiem rolnym i leśnym oraz opłatami stałymi za energię elektryczną, wodę, czy zakupem podstawowych produktów żywnościowych i środków czystości. Mając na uwadze dane przedstawione i udokumentowane przez wnioskodawcę uznano, że nie jest on w stanie ponieść kosztów sądowych samodzielnie bez spowodowania uszczerbku w środkach koniecznego dla siebie utrzymania. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło