VII SA/Wa 2080/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] czerwca 2013r.; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...] Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 205a ust. 1, art. 205b ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 roku Prawo lotnicze (Dz. U. z 201 r .poz. 1393, dalej: Prawo lotnicze) w związku z art. 5, art. 6. art. 7, art. 8, art. 9, art. 14 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91/EWG (Dz. U. UE L 46 z 17 lutego 2004 r., dalej: rozporządzenie) po rozpatrzeniu wniosku E. sp. z o.o. z siedzibą w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylił własną decyzję z dnia [...] czerwca 2013 r., znak: [...] w części stwierdzającej naruszenie przez przewoźnika lotniczego E. Sp. z o.o. art. 9 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia poprzez zaniedbanie obowiązku zapewnienia pasażerom opieki w postaci posiłków i napojów w ilościach adekwatnych do czasu oczekiwania oraz możliwości skorzystania z dwóch rozmów telefonicznych, dwóch dalekopisów, dwóch przesyłek faksowych lub e-mailowych oraz zakwaterowania w hotelu, w części stwierdzającej naruszenie przez przewoźnika lotniczego E. Sp. z o.o. art. 14 ust. 2 rozporządzenia poprzez zaniedbanie obowiązku poinformowania pasażerów o przysługujących im prawach oraz w części nakładającej na przewoźnika lotniczego karę pieniężną za naruszenie art. 9 i art. 14 rozporządzenia w kwocie 2400 zł i w tym zakresie stwierdził brak naruszenia przez przewoźnika lotniczego E. Sp. z o.o. przepisów rozporządzenia w związku z opóźnieniem lotu [...] na trasie W. ([...]) – R. ([...]) z dnia [...] czerwca 2012 r., zaś w pozostałym zakresie utrzymał decyzję z dnia [...] czerwca 2013 r. w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż I. L., A. L., A. M., P. M., J.L. i H. H. złożyli do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego skargę, dotyczącą lotu o oznaczeniu kodowym [...] na trasie W. ([...]) – R. ([...]) z dnia [...] czerwca 2012 r., wykonywanego przez E. Sp. z o.o. Opóźnienie tego rejsu wyniosło 16 godzin 8 minut. Pasażerowie udali się w podróż opóźnionym połączeniem. Jak wynika ze skargi pasażerów, przewoźnik lotniczy nie zapewnił podróżnym stosownej pomocy, nie poinformował ich o przysługujących im prawach oraz nie wypłacił zryczałtowanego odszkodowania. Przewoźnik lotniczy, pomimo wezwania, nie złożył wyjaśnień, wobec czego decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., znak [...] organ stwierdził naruszenie przez przewoźnika lotniczego E. Sp. z o.o. postanowień rozporządzenia poprzez zaniechanie wypłaty na rzecz ww. podróżnych odszkodowania, poprzez zaniechanie obowiązku zapewnienia podróżnym właściwej opieki i zaniechanie wręczenia podróżnym informacji o prawach pasażera, ponadto ustalił termin usunięcia tych naruszeń oraz nałożył na przewoźnika lotniczego karę pieniężną. Wobec powyższego decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego stwierdził naruszenie przez przewoźnika E. sp. z o.o. przepisów art. 7 ust. 1 lit. b, art. 9 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 14 ust. 2 w związku z art. 6 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 poprzez zaniedbanie: - obowiązku wypłaty pasażerom odszkodowań w wysokości 400 EUR dla każdego z nich (łącznie 2400 EUR), - obowiązku zapewnienia pasażerom opieki w postaci posiłków oraz napojów w ilościach adekwatnych do czasu oczekiwania oraz możliwości skorzystania z bezpłatnych dwóch rozmów telefonicznych, dwóch dalekopisów, dwóch przesyłek faksowych lub e- mailowych oraz zakwaterowania w hotelu, - obowiązku poinformowania pasażerów o przysługujących im prawach w związku z opóźnieniem lotu nr [...], planowanego do wykonania na dzień [...] czerwca 2012 r., na trasie W. – R.(G.), ustalił termin usunięcia ww. nieprawidłowości w ciągu 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji oraz nałożył na przewoźnika lotniczego E. sp. z o.o. karę pieniężną za naruszenie postanowień rozporządzenia w wysokości 8400 złotych. W wyniku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ w oparciu o zgromadzone dokumenty ustalił, że przewoźnik lotniczy zapewnił pasażerom stosowną opiekę, w tym nocleg w hotelu, posiłki oraz napoje. Złożone w tej kwestii przez przewoźnika wyjaśnienia organ uznał za wiarygodne oraz zgodne ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. W związku z powyższym nie doszło do naruszenia art. 9 rozporządzenia. Dyrektor Departamentu Techniki Lotniczej Urzędu Lotnictwa Cywilnego w piśmie z dnia [...] października 2013 r. Departamentu poinformował, że z dokumentacji wynika, iż załoga w dniu [...] czerwca 2012 r. po locie [...] na trasie O. – W. (godz. lądowania 21:25 UTC) stwierdziła usterkę systemu sterowania samolotem (niesprawny trymer stabilizatora). Zdarzenie to nie było możliwe do przewidzenia, zagrażało bezpieczeństwu lotu i wystąpiło nagle w trakcie rutynowej eksploatacji statku powietrznego. Dodatkowo w opinii z dnia [...] listopada 2013 r. Dyrektor Departamentu stwierdził, że po locie [...] w dniu [...] czerwca 2012 r. personel naziemny zauważył ślady zderzenia z ptakiem na prawym skrzydle. Samolot zaplanowany do wykonania rejsu [...] powrócił do eksploatacji w dniu 17 czerwca 2012 r. o godzinie 04:40 UTC (06:40 czasu lokalnego). W kwestii nadzwyczajnych okoliczności zwalniających przewoźnika lotniczego z obowiązku wypłaty stosownego odszkodowania organ zauważył, że rozporządzenie w swojej treści nie przewiduje definicji pojęcia "nadzwyczajnych okoliczności", jednakże analizując wcześniejsze wypowiedzi judykatury, dotyczące tego zagadnienia, należy przyjąć, że za nadzwyczajne należy uznać okoliczności odnoszące się do zdarzenia, które nie wpisuje się w ramy normalnego wykonywania działalności danego przewoźnika lotniczego i nie pozwala na skuteczne nad nim panowanie ze względu na charakter lub źródło. Przykładowo okoliczności te mogą zaistnieć w przypadku destabilizacji politycznej, warunków meteorologicznych, zagrożenia bezpieczeństwa, nieoczekiwanych wad mogących wpłynąć na bezpieczeństwo lotu oraz strajków mających wpływ na działalność przewoźnika (punkt 14 preambuły rozporządzenia). Jest to otwarty katalog, pojawić się zatem mogą także i inne sytuacje uzasadniające zwolnienie przewoźnika od obowiązku wypłaty zryczałtowanego odszkodowania. Zgodnie z najnowszą wykładnią prawa, jednolitą dla wszystkich państw członkowskich Unii Europejskiej, za nadzwyczajne okoliczności zwalniające przewoźnika z obowiązku wypłaty zryczałtowanego odszkodowania należy uznać usterkę (do której doszło tuż przed wylotem) niezbędnych w statku powietrznym systemów oraz części, jak również zderzenie samolotu z ptakiem, które mogło spowodować uszkodzenie lub które wymaga niezwłocznego przeglądu i ewentualnej naprawy samolotu. Organ uznał, jednak, że mimo wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności przewoźnik lotniczy nie wykazał, iż podjął wszelkie racjonalne środki w celu uniknięcia opóźnienia lotu. W piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r. przewoźnik poinformował, iż zaniechał poszukiwań samolotu zastępczego w celu jego wyczarterowania i wykonania nim lotu [...]. Z dokumentacji dostarczonej do akt sprawy wynika, że zapytanie związane z ACMI zostało wysłane przez przewoźnika 15 czerwca 2012 r, czyli nie było związane z lotem [...], zatem przewoźnik nie podjął wszelkich racjonalnych środków w celu minimalizacji opóźnienia, w szczególności, że z przyczyn operacyjnych (wyeliminowanie opóźnienia na dalszych odcinkach rotacji) zdecydował się, aby rejs na trasie [...] - [...] został opóźniony o kolejne kilka godzin. W ocenie organu, z konieczności poszukiwania lotu zastępczego nie zwalnia przewoźnika fakt, że połączenia zastępczego nie znalazł dzień wcześniej. Przewoźnik lotniczy co najmniej powinien był wysłać zapytanie dotyczące oferty wyczarterowania innego samolotu. W konsekwencji w sprawie nie zaistniały okoliczności zwalniające przewoźnika lotniczego z obowiązku wypłaty stosownego odszkodowania. Odszkodowanie nie zostało wypłacone, doszło zatem do naruszenia art. 7 rozporządzenia. Organ nie stwierdził naruszenia art. 14 rozporządzenia, bowiem w porcie lotniczym w W. agenci handlowi wręczali pasażerom stosowne ulotki, informujące o prawach pasażera, poza tym przewoźnik wyjaśnił, iż informuje pasażerów o ich prawach za pośrednictwem treści Ogólnych Warunków Przewozu E. Sp. z. o.o., które stanowią integralną część umowy przewozu. Stosowne informacje o prawach pasażerów są także umieszczone na tablicach umieszczonych na stanowiskach odprawy pasażerskiej na lotnisku w W. Organ nie stwierdził również naruszenia przez przewoźnika art. 8 rozporządzenia. Skargę na powyższą decyzję w zakresie, w jakim utrzymała ona decyzję z dnia [...] czerwca 2013 r. w mocy, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. sp. z o.o. z siedziba w W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 7 w zw. z 5 ust. 3 rozporządzenia poprzez błędne zastosowanie oraz nieprawidłową wykładnię, a w konsekwencji stwierdzenie, iż na przewoźniku ciążył obowiązek wypłaty odszkodowania pasażerom opóźnionego lotu, co spowodowało nałożenie obowiązku wypłaty tych odszkodowań oraz nałożenie na przewoźnika kar pieniężnych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że zgodnie z wyrokiem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 maja 2011 r. ocena racjonalnego charakteru środków podjętych przez przewoźnika w trakcie rotacji powinna również uwzględniać wtórne ryzyka powstałe w toku, w zakresie, w jakim składające się na nie elementy są przewidywalne i obliczalne. Ponadto, zakres zdolności przewoźnika lotniczego do zapewnienia całego przewidzianego lotu w nowych warunkach wynikających z zaistnienia okoliczności nadzwyczajnych powinien być szacowany w taki sposób, aby nie skutkował doprowadzeniem przewoźnika lotniczego do dokonywania nadmiernych poświęceń z punktu widzenia możliwości jego przedsiębiorstwa w danym momencie. Z przedłożonej do akt sprawy siatki operacyjnej E. w dniach [...] i [...] czerwca 2012 r. wynika, że przewoźnik dysponował wówczas flotą 9 statków powietrznych (6 samolotów typu Boeing 737-400 oraz 3 samoloty typu Boeing 737-800). Dodatkowo w posiadaniu przewoźnika znajdował się jeszcze jeden samolot typu Boeing 737-400 (SP ENK), jednak nie był on jeszcze dopuszczony do wykonywania lotów z powodu nieposiadania certyfikatu AOC. W samolocie SP ENH prowadzone były planowane prace serwisowe, w związku z powyższym do dyspozycji E. w dniu [...] czerwca 2012 r. pozostawało 8 maszyn, z których jedna, tj. samolot SP ENY został uziemiony na lotnisku w K. z powodu pęknięcia opony podczas lądowania, co ze względów bezpieczeństwa wymagało wstrzymania wykonywania lotu tym samolotem i oddania samolotu do naprawy w K. Podkreślono, że pęknięcie opony jest powszechnie zaliczane do tzw. nieprzewidzianych usterek technicznych. Podkreślono, że nie było możliwe branie pod uwagę jedynego wolnego samolotu we flocie. Pomimo niewykonywania żadnych operacji lotniczych, samolot SP ENB nie mógł wykonać chociażby fragmentu rotacji planowanej dla SP ENC na trasie W. – R. – W., gdyż miał on zaplanowaną rotację począwszy od godz. 9:00 UTC w dniu 17 czerwca 2012 r., w której pierwszy lot miał odbyć się z lotniska Charlesa de Gaulle'a w Paryżu. Wykonanie zastępczych lotów na trasie W. – R. – W. spowodowałoby opóźnienie również w rotacji planowanej dla samolotu SP ENB, co spowodowałoby opóźnienie na jeszcze jednej trasie, a ponadto nie zmniejszyłoby to opóźnienia lotu [...] w stopniu, który pozwoliłby na uniknięcie obowiązku wypłaty odszkodowania pasażerom tego rejsu. Wskazano, że nieracjonalne i niezgodne z zasadami gospodarności byłoby blokowanie jednego z samolotów na cele ewentualnych lotów rezerwowych. Ponadto powszechnie wiadomo, że czynności polegające na "poszukiwaniu wolnego statku powietrznego" w zasobach innych przewoźników mogą zająć od kilku do kilkudziesięciu godzin. W tej sytuacji przewoźnik skupił się na przywróceniu sprawności samolotu SP ENC oraz zapewnieniu odpowiedniej opieki pasażerom opóźnionego rejsu. Skarżąca podniosła, że wykonanie innej rotacji naprawionym samolotem było celowe z uwagi na fakt, że pasażerowie lotu do H. byli już po odprawie, zaś pasażerowie lotu [...] przebywali w hotelu lub udali się do domu. Dzięki temu zminimalizowano opóźnienie w kolejnych lotach. Samolot po wykonaniu przelotu na trasie W. – H. – W. wykonał lot do R.. Podnosząc powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim utrzymała ona decyzję pierwszej instancji w mocy, i decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. Wskazał także na wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 maja 2011 r. w sprawie C-294/10, w którym Trybunał uznał, że ponieważ na podstawie art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 261/2004 [przewoźnik lotniczy] ma obowiązek podjęcia wszelkich rozsądnych środków w celu uniknięcia nadzwyczajnych okoliczności, powinien rozsądnie na etapie planowania lotu wziąć pod uwagę ryzyko opóźnienia związanego z ewentualnym zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności. W szczególności w celu uniknięcia tego, by każde opóźnienie, nawet nieznaczne, wynikające z zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności nie prowadziło w nieunikniony sposób do odwołania lotu, rozsądny przewoźnik lotniczy powinien rozplanować swe zasoby we właściwym czasie, w celu dysponowania określoną rezerwą czasu, aby być w stanie, w miarę możliwości, wykonać rzeczony lot po ustaniu nadzwyczajnych okoliczności. Jeżeli w takiej sytuacji przewoźnik lotniczy nie dysponuje z kolei żadną rezerwą czasu, nie można uznać, iż podjął on wszystkie racjonalne środki przewidziane w art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 261/2004. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie decyzja Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...] została zaskarżona w części, w jakiej utrzymywała w mocy poprzedzającą ją decyzję, tj. stwierdzenia naruszenia przez przewoźnika przepisów art. 7 ust. 1 lit. b w związku z art. 6 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 poprzez zaniedbanie obowiązku wypłaty pasażerom odszkodowań w wysokości 400 EUR dla każdego z nich (łącznie 2400 EUR), ustalenia terminu usunięcia ww. nieprawidłowości w ciągu 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji oraz nałożenia na przewoźnika lotniczego karę pieniężną za naruszenie postanowień rozporządzenia w wysokości 6000 złotych. W sprawie niesporne jest, że I. L., A. L., A. M., P. M., J. L. i H. H. mieli wykupione bilety na rejs o oznaczeniu [...] na trasie W. – R. dnia [...] czerwca 2012 r., wykonywanego przez E. Sp. z o.o. Rejs ten był opóźniony o 16 godzin 8 minut. Na dzień wydania decyzji przewoźnik nie wypłacił pasażerom odszkodowania za to opóźnienie. Powodem opóźnienia rejsu była usterka systemu sterowania samolotem (niesprawny trymer stabilizatora), stwierdzona [...] czerwca 2012 r. po godz. 21:25 oraz zderzenie z ptakiem, którego ślady stwierdzono na prawym skrzydle. Art. 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91/EWG (Dz. U. UE L 46 z 17 lutego 2004 r., dalej: rozporządzenie) zwalnia przewoźnika lotniczego od wypłaty rekompensaty przewidzianej w art. 7, jeżeli może dowieść, że odwołanie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków Istotą sprawy jest ustalenie, czy usterka systemu sterowania samolotem i zderzenie z ptakiem stanowią nadzwyczajne okoliczności, a jeśli tak, to czy podjęto wszelkie racjonalne środki, by zapobiec opóźnieniu. Zgodnie z motywem 15 rozporządzenia, za nadzwyczajną okoliczność uznaje się też decyzje kierownictwa lotów. Z wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy wynika, że samolot, którym miał być wykonany rejs do Rodos, został uziemiony tuż po locie o oznaczeniu [...] (poprzedni rejs w rotacji) i przystąpiono do wykonania przeglądu, który zakończył się ok. godz. 04:00 UTC. W tym czasie pasażerowie, którzy mieli lecieć na R., przebywali albo w hotelu, albo wrócili do domów. W ocenie skarżącej niecelowe było zatem oczekiwanie na ich powrót na lotnisko, w związku z czym wykonano najpierw przelot na trasie W.– H. – W., bowiem ci pasażerowie byli już na lotnisku i odmienna decyzja spowodowałaby opóźnienie nie dwóch, a czterech rejsów. Sąd nie ma wątpliwości, że zderzenie z ptakiem jest zdarzeniem losowym, a przez to okolicznością nadzwyczajną. Usterka systemu sterowania samolotem, wykryta tuż przed jego wylotem, również musi być zaliczona do kategorii okoliczności nadzwyczajnych. W tej sytuacji wykonanie przeglądu i naprawy samolotu jest niezbędne z uwagi na priorytetowe traktowanie bezpieczeństwa pasażerów. Następnie rozważyć należy, czy przewoźnik podjął wszelkie racjonalne środki, by uniknąć opóźnienia. Analizując wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości o sygnaturze akt C-294/10, należy zauważyć, że wskazano w nim, iż art. 5 ust. 3 rozporządzenia powinien być interpretowany w ten sposób, że przewoźnik lotniczy, powinien rozsądnie na etapie planowania lotu uwzględnić ryzyko opóźnienia związanego z ewentualnym zaistnieniem takich okoliczności, ponieważ jest zobowiązany do podjęcia wszelkich racjonalnych środków w celu uniknięcia nadzwyczajnych okoliczności. Powinien w związku z tym przewidzieć określoną rezerwę czasu pozwalającą mu, w miarę możliwości, na wykonanie całego lotu po ustaniu nadzwyczajnych okoliczności. Rezerwa czasu między przylotem samolotu z O. do W. (21:25 UTC) a wylotem na Rodos (22:30 UTC) wynosiła 65 minut. Samolot wrócił do eksploatacji o godzinie 4:40 UTC. Na 5:20 UTC zaplanowany był wylot do H. Należy przyznać rację skarżącej, że w tej sytuacji, mając na lotnisku oczekujących pasażerów lotu do Heraklionu, zasadne było wykonanie tego lotu zamiast oczekiwania na powrót pasażerów lotu na Rodos na lotnisko, co spowodowałoby opóźnienie również lotu do H. W ten sposób opóźnieniu uległy jedynie dwa rejsy: z W. na R. oraz powrotny. Założenie, jak tego oczekuje organ, że przewoźnik lotniczy miałby zaplanować przerwę w rotacji, umożliwiającą usunięcie ewentualnej usterki takiego kalibru jak w niniejszej sprawie, prowadzi do wniosku, że po każdym lądowaniu samolot winien przez 6 godzin oczekiwać na lotnisku na kolejny lot. Organ zarzucił skarżącej, że nie podjęła próby znalezienia dostępnego do wyczarterowania samolotu. W kontekście wykonanych przez skarżącą działań w dniu [...] czerwca 2012 r., a także innych okoliczności, które organ powinien rozważyć, w szczególności pory roku, w jakiej zdarzenie miało miejsce, oraz przy uwzględnieniu powszechnej już wiedzy wśród przewoźników lotniczych – czego świadomość powinien mieć również Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego z uwagi na ilość prowadzonych spraw – że latem znalezienie lotu w systemie ACMI jest niemożliwe, trudno uznać, by brak takich działań po stronie skarżącej świadczył o niepodjęciu racjonalnych środków, by zapobiec opóźnieniu. Skoro samo szukanie takiego samolotu było z góry skazane na niepowodzenie, co wynika również z przedstawionych przez skarżącą dokumentów, wysłanych w celu znalezienia samolotu w dniu poprzednim, zasadne było skupienie sił i środków przewoźnika na zapewnieniu pasażerom opieki oraz dążeniu do jak najszybszego przywrócenia samolotu do pełnej sprawności. Z powyższego wynika, że sformułowanie "racjonalne środki" należy interpretować, biorąc pod uwagę obiektywną sytuację przewoźnika lotniczego przy uwzględnieniu, że niektóre rozwiązania, które w teorii mogłyby zapobiec powstaniu opóźnień, doprowadziłyby do kompletnej nieopłacalności takich przedsiębiorstw. Ponadto należy skupić się na tym, by środki te istotnie były racjonalne, tj. oparte na logicznym rozumowaniu (definicja za Słownikiem Języka Polskiego, http://sjp.pwn.pl/szukaj/racjonalny.html), ale też pozwalające na osiągnięcie celu. Jak wskazał Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 12 maja 2011 r., zakres zdolności przewoźnika lotniczego do zapewnienia całego przewidzianego lotu w nowych warunkach wynikających z zaistnienia okoliczności nadzwyczajnych powinien być szacowany w taki sposób, aby nie skutkował doprowadzeniem przewoźnika lotniczego do dokonywania nadmiernych poświęceń z punktu widzenia możliwości jego przedsiębiorstwa w danym momencie. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91/EWG (Dz. U. UE L 46 z 17 lutego 2004 r.) poprzez jego niezastosowanie w wyniku zastosowania przez organ zbyt rygorystycznej, a wręcz odrealnionej interpretacji pojęcia "racjonalne środki". Ponadto organ naruszył art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez dowolność w ocenie zgromadzonego materiału dowodowego oraz niewzięcie pod uwagę niektórych z przedstawionych dowodów, np. siatki połączeń, dołączonej do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w pkt. I sentencji. W pkt. II wyroku orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.