VII SA/Wa 2081/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi B. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] (nr [...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r, Nr 98 poz. 1071 ze zm.), dalej zw. kpa, oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r, Nr 156, poz. 1118 ze zm.), dalej zw. Prawem budowlanym, po rozpatrzeniu odwołania B. J. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] (nr [...]), nakazującej B.,K. i L. J. rozbiórkę budynku mieszkalnego, wybudowanego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w B., gm. S., wybudowanego bez pozwolenia na budowę - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy wskazując, że przeprowadzone oględziny wykazały, iż na ww. działce trwa budowa budynku mieszkalnego. Inwestorzy przedstawili inwentaryzację obiektu sprzed wykonania robót budowlanych oraz zgłoszenie dotyczące remontu istniejącego budynku mieszkalnego złożone do Starosty W. Organ wstrzymał ww. roboty budowlane i nałożył obowiązek dostarczenia określonych dokumentów, w tym zaświadczenia Wójta Gminy S. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy w przypadku braku planu. Skarżący trzykrotnie zwracał się o przedłużenie terminu złożenia ww. dokumentów. Organ powiatowy wyznaczył nowy termin ich dostarczenia i kolejnym postanowieniem odmówił zawieszenia postępowania. Wobec niedostarczenia ww. dokumentacji w terminie organ powiatowy decyzją z [...] (nr [...]) nałożył na inwestorów obowiązek rozbiórki ww. budynku, którą [...] WINB decyzją z dnia [...] (nr[...]) utrzymał w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 marca 2008r. (VII SA/Wa 1939/07) uchylił oba ww. rozstrzygnięcia. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ powiatowy postanowieniem z dnia [...] (nr [...]) wstrzymał roboty budowlane oraz nałożył obowiązek przedstawienia, w terminie 45 dni, m.in. zaświadczenia Wójta Gminy S. o zgodności budowy z planem albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Wobec nieprzedłożenia ww. dokumentów organ powiatowy decyzją z dnia [...] (nr[...]) ponownie nakazał rozbiórkę ww. budynku. Organ odwoławczy stwierdził, powołując się na art. 28 i art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, że inwestor niewątpliwie dopuścił się samowoli budowlanej. W toku postępowania legalizacyjnego nie spełnił obowiązku przedłożenia określonych dokumentów w wyznaczonym terminie, co obligowało organ do wydania nakazu rozbiórki, zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego. Organ dodał, że wykonanie częściowe obowiązku nie może być uznane za jego realizację. Inwestorzy nie dostarczyli decyzji o warunkach zabudowy, ponieważ Uchwałą Rady Gminy S. (Nr [...] z dnia [...]) stwierdzono nieaktualność planu miejscowego. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 59 ustawy z dnia 27 marca 2003r. (Dz.U. Nr 80, poz. 717) zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego (...) wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy." Zdaniem organu, postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone zgodnie z powołanym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2008r. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 20 grudnia 2007r. (P 37/2006). Natomiast powołany przez inwestora art. 49 Prawa budowlanego ma zastosowanie w sytuacji, gdy inwestor spełni już wymagania określone w art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, ale w złożonych dokumentach organ stwierdzi braki. Przepis ten nie dotyczy więc niedostarczenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy Skargę na to rozstrzygnięcie złożył B. J., wnosząc o jego uchylenie i wskazując, że zaskarżona decyzja jest wadliwa. Organy nie uwzględniły wyroku dnia 28 marca 2008r, czym naruszyły art. 153 ppsa i ponownie nałożyły obowiązek dostarczenia m.in. zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy. Ponieważ Gmina nie zatwierdziła jeszcze planu skarżący uzyskał informacje, że ma złożyć dokumenty bez zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności z planem, a organ będzie wtedy zobligowany, zgodnie z art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego do nałożenia obowiązku usunięcia nieprawidłowości. Jednak organ powiatowy ponownie nakazał rozbiórkę. Skarżący wskazał, że pomimo stwierdzenia przez Sąd, że ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego (TK) ma istotne znaczenie dla wyniku toczącego się postępowania, to sposób realizacji i wynik ponownego postępowania jest taki sam. Wprawdzie TK zakwestionował wyłącznie sformułowania dotyczące sytuacji, gdy nie ma planu dla określonego terenu, tj. kwestię ostateczności decyzji o warunkach zabudowy na dzień wszczęcia postępowania, jednak - w ocenie skarżącego - gdyby wyrok TK odnosić wyłącznie do takich sytuacji, nie byłoby powodu do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia, gdyż w rozpatrywanej sprawie istnieje plan zagospodarowania przestrzennego. Jednak orzeczenie Sądu przesądza, iż orzeczenie TK ma szersze znaczenie i musi być odnoszone także do sprawy niniejszej. Gmina Uchwałą Nr [...], stwierdziła nieaktualność planu na działce nr ew.[...], a uchwałą nr [...] i uchwałą nr [...] przystąpiła do zmiany planu. Zdaniem skarżącego, tocząca się procedura zmiany planu ma na celu doprowadzenie do sytuacji, w której samowolnie wybudowany obiekt nie narusza przepisów prawa. Następnie skarżący opisał obszernie trudną sytuację rodzinną oraz okoliczności towarzyszące samowolnemu wybudowaniu ww. budynku podnosząc też, że dokonanie rozbiórki byłoby nieodwracalną szkodą i naraziłoby na niepowetowane straty. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Takich wad Sąd nie dopatrzył się w kontrolowanej sprawie, dlatego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przede wszystkim, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, organom nie można postawić zarzutu naruszenia art. 153 ppsa. Zgodnie z treścią tego przepisu ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Zdaniem Sądu, ponowne postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z oceną prawną wskazaną ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a zatem z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 20 grudnia 2007r, w którym Trybunał orzekł, że art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust 3 pkt 1 Prawa budowlanego w częściach obejmujących wyrażenia "w dniu wszczęcia postępowania" są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji, wobec zróżnicowania sytuacji prawnej inwestorów, którzy dopuścili się samowoli budowlanej na terenie, na którym obowiązuje miejscowy plan, z tymi którzy popełnili samowolę na terenie gdzie taki plan nie obowiązuje. Sytuacja ta jak najbardziej dotyczyła przedmiotowej sprawy, gdyż dla działki nr ew. [...] przy ul. [...] w B., nie obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego. Gmina wprawdzie podjęła uchwały o przystąpieniu do zmiany miejscowego planu, jednak w dacie nałożenia na inwestorów obowiązków wymienionych w postanowieniu z dnia [...] (nr [...]) plan ten nie obowiązywał. W takiej sytuacji obowiązkiem inwestorów było, zgodnie z powołanym postanowieniem, uzyskanie i przedłożenie ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, a nie oczekiwanie na zmianę planu. Podkreślić przy tym trzeba, że z treści ww. postanowienia z dnia [...] wprost wynika zobowiązanie do przedłożenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, a nie ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy, jak wskazywał skarżący w uzasadnieniu skargi. Postępowanie zostało więc przeprowadzone prawidłowo, stosownie do treści art. 153 ppsa. W związku z nieprzedłożeniem przez inwestorów ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, obowiązkiem organu było wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego budynku, co wynika wprost z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego. Zaznaczyć przy tym należy, że w przedstawionej wyżej sytuacji organ nie działa na zasadzie uznania administracyjnego, nie może zatem brać pod uwagę sytuacji rodzinnej inwestora, powodów dla których popełnił samowolę budowlaną, czy szkód związanych z rozbiórką. W świetle przedstawionej argumentacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji.