VII SA/Wa 2081/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr.), , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2010 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. M. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją znak: [...] z dnia [...] września 2009 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu wniosku J. M., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2009 r. stwierdzającą nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2009 r., znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., znak: [...] – nakazującej B. M. i J. M. rozbiórkę nadziemia wraz z posadzką budynku inwentarskiego – obory o wymiarach około 19,70 m x 10,30 m x 4,20 m x 7,70 m wybudowanej na działce o nr ewid. [...], położonej w P. [...] gmina R. W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny podniósł, iż kontrolowana w trybie nieważnościowym decyzja rozbiórkowa wydana została na podstawie art. 50 a pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118). Natomiast obora została wzniesiona przez inwestorów samowolnie i w stosunku do tego obiektu prowadzone było postępowanie z art. 48 w/w ustawy. W związku z tym do inwestycji – obory wybudowanej na działce nr ewid. [...], położonej w P. [...], należało zastosować art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, wobec niewykonania w terminie obowiązków nałożonych na inwestora postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. Przedmiotem nakazu rozbiórki winien być cały budynek obory – wzniesiony samowolnie, a nie tylko prace wykonane po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych z dnia [...] października 2007 r. Wydanie decyzji na podstawie art. 50a pkt 1 Prawa budowlanego znosi procedurę legalizacyjną i uniemożliwia dalsze prowadzenie postępowania naprawczego. W wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, złożonego przez J. M., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak: [...] z dnia [...] września 2009 r., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2009 r., powtarzając argumentację zawartą w tej decyzji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe decyzje wniósł J. M. Zaskarżonym decyzjom (w części) zarzucił on rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz naruszenie przepisów postępowania poprzez błędną interpretację, poprzez uznanie, iż organ nadzoru nie jest właściwy do stwierdzenia nieważności postanowień Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] października 2007 r. oraz z dnia [...] sierpnia 2008 r. w sprawie wstrzymania wykonania robót budowlanych oraz nałożenia obowiązku przedstawienia określonych dokumentów legalizacyjnych i uznanie, iż sprawa może być rozpatrzona jedynie w odrębnym postępowaniu. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wnosił o orzeczenie, iż zaskarżone decyzje w uzasadnieniu w części dotyczącej odmowy rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności postanowień z dnia [...] października 2007 r. i z dnia [...] sierpnia 2008 r., wydane zostały z naruszeniem prawa oraz o uchylenie powyższych postanowień wydanych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] oraz uchylenie postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak: [...] dotyczącego zawiadomienia skarżącego o możliwości wniesienia dodatkowego wniosku. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych nieco przyczyn aniżeli zarzuty w niej podniesione. Przede wszystkim należy ustosunkować się do kwestii zarzutu dotyczącego odmowy rozpatrzenia w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji wniosku o stwierdzenie nieważności postanowień Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] października 2007 r. i z dnia [...] sierpnia 2008 r. w sprawie wstrzymania wykonania robót oraz nałożenia obowiązku przedstawienia określonych dokumentów. Wniosek pełnomocnika skarżącego z dnia [...] marca 2009 r. skierowany do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego obejmował również cytowane powyżej postanowienia. Jak wynika z załączonego przez pełnomocnika pisma z dnia [...] stycznia 2010 r. dopiero w dniu [...] grudnia 2009 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał ostateczne postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności obu postanowień wydanych w dniach: [...] października i [...] sierpnia 2008 r. Postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie zostały zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarga na decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009 r. i z dnia [...] lipca 2009 r., wydane w postępowaniu nadzorczym, wpłynęła do organu w dniu [...] października 2009 r. Choć z mocy art. 134 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, to jednak jest związany granicami zaskarżonego aktu. Skoro skarga, która wpłynęła do organu w październiku 2009 r. dotyczyła decyzji ostatecznej, wydanej dnia [...] września 2009 r. – to zakres badania przez Sąd musi być ograniczony zakresem tej decyzji. Zdaniem Sądu administracyjnego w świetle zebranego przez organy administracyjne materiału dowodowego, wydanie decyzji o rozbiórce wzniesionej obory – jest przedwczesne. Przypomnieć należy, iż przepisy dotyczące samowoli budowlanej nie mogą mieć zastosowania w przypadku, gdy inwestor legitymuje się decyzją o pozwoleniu na budowę kontrolowanego obiektu. Do wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji rozbiórkowej pełnomocnik skarżącego dołączył kserokopię decyzji Starosty S. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej B. i J. M. pozwolenia na budowę budynku obory ( kat. III), w systemie ściółkowym na 20DJP projektowanego na działce nr ewid. [...] w miejscowości P. gm. R. w granicach oznaczonych na projekcie zagospodarowania działki. Załączona decyzja sporządzona została na odpowiednim druku, zaopatrzona w odpowiednie pieczęcie i podpisana przez osobę upoważnioną przez Starostę. W uzasadnieniu decyzji powołano się na ustalenia wynikające z decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego wydanej przez Wójta Gminy S. w dniu [...] czerwca 2005 r. znak: [...]. Zewnętrzna poprawność tej decyzji nie budzi zastrzeżeń. Organ nadzoru w uzasadnieniach swoich decyzji do faktu ewentualnego istnienia pozwolenia na budowę odniósł się tylko w ten sposób, iż powołał się na pismo Starosty S. z dnia [...] lutego 2009 r., z którego wynikało, iż podany numer decyzji o pozwoleniu na budowę obory J. M. w dokumentacji Starostwa dotyczy pozwolenia na budowę budynku gospodarczego w miejscowości P. wydanego na rzecz innego inwestora z datą [...] marca 2007 r. Zdaniem organu treść pisma wskazuje, iż nie została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę obory na rzecz małżonków M. Pogląd ten zdaniem Sądu administracyjnego jest przedwczesny. Jak wynika z akt sprawy załączone przez skarżącego pozwolenie na budowę było podstawą uzyskania kredytu na budowę obory. Jego prawidłowość nie wzbudziła więc uwag ze strony pracowników banku. Nie można wykluczyć, iż decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana w sposób prawidłowy, a jedynie nie dopełniono wymogów jej rejestracji. Ocena, czy pozwolenie na budowę obory jest dokumentem prawidłowym, czy też dokument ten został sfałszowany – nie leży w kompetencjach ani organów administracyjnych, ani też Sądu administracyjnego. Kompetencje takie posiadają jedynie organy ścigania. W aktach sprawy znajduje się pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] znak: [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. zawiadamiające o prawdopodobieństwie popełnienia przestępstwa sfałszowania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wynik postępowania karnego w tej kwestii ma zasadnicze znaczenie dla oceny, czy wybudowana przez inwestorów obora jest obiektem wzniesionym samowolnie, czy też obiektem wybudowanym na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. W przypadku ewentualnego ustalenia, iż pozwolenie na budowę przedmiotowej obory znalazło się prawidłowo w obiegu prawnym, tak decyzja rozbiórkowa wydana na podstawie art. 50a Prawa budowlanego, jak i inne orzeczenia wydane w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 48 Prawa budowlanego byłyby dotknięte wadą nieważności. Odmienna sytuacja będzie miała miejsce w przypadku ustalenia fałszywości wydanego pozwolenia na budowę przez organy ścigania. Z powyższych przyczyn Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), uznając iż materiał dowodowy zebrany w sprawie jest niepełny. Organ nadzoru winien rozważyć czy w sprawie nie zaistniały podstawy do zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.