VII SA/Wa 2083/15

WyrokWSA w Warszawie2016-08-03

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Tomasz Stawecki, Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru, stanowiącym współwłasność, może zostać wydane na wniosek jednego ze współwłaścicieli bez zgody pozostałych?
Ratio decidendi
Pozwolenie na roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru, stanowiącym współwłasność, może zostać wydane na wniosek jednego ze współwłaścicieli, który posiada tytuł prawny do korzystania z zabytku. Nie jest wymagana zgoda wszystkich współwłaścicieli, jednakże pozostali współwłaściciele muszą być stronami postępowania administracyjnego. Wnioskodawca musi posiadać legitymację do złożenia wniosku, a planowane prace nie mogą negatywnie wpływać na wartości zabytkowe.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. L. i K. L. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, która utrzymała w mocy decyzję Miejskiego Konserwatora Zabytków pozwalającą na wykonanie robót budowlanych przy budynku wpisanym do rejestru zabytków. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów postępowania (art. 6, 7, 8, 10 KPA) oraz prawa materialnego (art. 199, 140 KC, art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, art. 365 KPC), twierdząc, że pozwolenie zostało wydane bez ich zgody jako współwłaścicieli. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Stawecki, sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant ref. staż. Agata Abramowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi A. L. i K.L. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] czerwca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na wykonanie robót budowlanych skargę oddala Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, na podstawie art. 7 pkt 1, art. 36 ust. 1 pkt 1, art. 89 pkt 1 oraz art. 93 ust 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. 2014 r., poz. 1446, j.t.) oraz art. 17 pkt 2, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu odwołania A. i K. L. utrzymał w mocy decyzję Miejskiego Konserwatora Zabytków w [...], działającego z upoważnienia Miasta [...], Nr [...] z dnia [...].02.2015 r., pozwalającej R. R. na wykonanie robót budowlanych (wymienionych w sentencji tej decyzji), przy budynku przy ul. [...] w [...], wraz z wykonaniem nowego ogrodzenia posesji od strony [...], zgodnie z przedstawioną dokumentacją projektową, załączoną do wniosku, termin ważności pozwolenia do dnia [...] grudnia 2020 r. Wnioskowane prace miałyby polegać na: montażu nowego przyłącza energetycznego oraz gazowego w nowej lokalizacji w ogrodzeniu posesji (1), naprawie tarasu na I piętrze budynku wraz z jego poszerzeniem (2), naprawie i wymianie doświetla dachu wraz z oknem (3), odtworzeniu lukarn na dachu (pkt 4), wymianie podbitki dachowej (5), naprawie i odtworzeniu elewacji budynku (pkt 6), odtworzeniu parapetów zewnętrznych z blachy tytan- cynk na parterze (7), wymianie opierzeni, rynien oraz rur spustowych (tytan-cynk) (8), wykonaniu nowego ogrodzenia posesji wraz z wjazdem na jej teren (9), wykonaniu ciągów komunikacji pieszej (chodniki) oraz samochodowej (dojazd do garaży); naprawie schodów wejściowych do budynku oraz balustrady ochronnej (pkt 11), wymianie drzwi wejściowych do budynku (pkt 12), wykonaniu opaski dookoła budynku z kruszywa naturalnego o dużej frakcji (11). Zdaniem Ministra organ pierwszej instancji wydał zaskarżoną decyzję na wniosek podmiotu uprawnionego do dysponowania nieruchomością, w zakresie wnioskowanych prac. Minister wskazał, że stosownie do art. 36 ust. 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, pozwolenia wydaje się na wniosek osoby fizycznej lub jednostki organizacyjnej posiadającej tytuł prawny do korzystania z zabytku wpisanego do rejestru, wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, trwałego zarządu albo ograniczonego prawa rzeczowego lub stosunku zobowiązaniowego. Z materiału dowodowego sprawy niezbicie wynika, że Wnioskodawca ma legitymację do złożenia wniosku o wydanie pozwolenia na prace planowane w tym budynku, niezależnie od kwestii, czy zakres prac dotyczy także części wspólnej tej nieruchomości. Następnie Miniister wyjaśnił, że w przypadku, gdy nieruchomość będąca przedmiotem postępowania w sprawie pozwolenia konserwatorskiego, stanowi współwłasność - a tak jest w przedmiotowej sprawie - nie jest wymagana do wniosku zgoda wszystkich współwłaścicieli, natomiast współwłaściciele są stronami prowadzonego postępowania administracyjnego. Minister stwierdził, ze nie jest zasadny zarzut naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisu art. 10 Kpa, bowiem wszystkie strony postępowania były zawiadomione o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym tej sprawy, a zaznaczyć należy, że prawo stron do przeglądania akt obowiązuje przez cały czas trwania postępowania (a także po jego zakończeniu), zaś organ administracji publicznej nie ma obowiązku doręczać stronom postępowania dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wnieśli A.L. i K. L. zarzucając decyzji naruszenie prawa oraz naruszenie ich interesu prawnego poprzez: naruszenie art.6 k.p.a. w zw. z art.107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego decyzji, tj. wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także brak przytoczenia w decyzji uzasadnienia prawnego. Tym zachowaniem organ administracji naruszył także art. 8 k.p.a., nie podjęcie wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, tj. naruszenie art.7 k.p.a., poprzez ograniczenie się do uwzględnienia przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy wyłącznie okoliczności podnoszonych przez Wnioskodawcę, z całkowitym pominięciem interesów pozostałych współwłaścicieli nieruchomości objętej wnioskiem, w tym faktów wynikających z powołanych przez inne strony postępowania dokumentów urzędowych, a także ich słusznych praw oraz interesów jako współwłaścicieli nieruchomości, której mają dotyczyć rozległe prace budowlane objęte wnioskiem, naruszenie art.10 k.p.a. poprzez niezapewnienie odwołującym się czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w szczególności możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji, naruszenie art.199 Kodeksu Cywilnego, art.140 Kodeksu Cywilnego, art.64 ust.3 Konstytucji RP oraz art.365 Kodeksu postępowania cywilnego poprzez przyjęcie, iż możliwe jest udzielenie Wnioskodawcy pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych obejmujących nieruchomość stanowiącą współwłasność odwołujących się bez ich jakiejkolwiek zgody, w oparciu o orzeczenie Sądu powszechnego zapadłe wobec jednego z poprzednich współwłaścicieli nieruchomości. Mając na uwadze powyższe wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] czerwca 2015 r., znak: [...] oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji. W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego po zapoznaniu się z zarzutami skargi, w całości podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji z dnia [...].06.2015 r., i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zw. dalej p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] czerwca 2015 r., utrzymująca w mocy decyzję Miejskiego Konserwatora Zabytków w [...], działającego z upoważnienia Miasta [...], Nr [...] z dnia [...].02.2015 r., pozwalającą R. R. na wykonanie robót budowlanych (wymienionych w sentencji tej decyzji), przy budynku przy ul. [...] w [...], wraz z wykonaniem nowego ogrodzenia posesji od strony [...], zgodnie z przedstawioną dokumentacją projektową, załączoną do wniosku. W sytuacji przytoczenia w skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności Sąd rozpoznał ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że w postępowaniu administracyjnym zachowano prawidłowy tok procedury, nie uchybiając jej przepisom w stopniu, który mógłby wpłynąć na wynik sprawy, można przejść do ocen o charakterze prawnomaterialnym przy czym uwzględnienie skargi przez Sąd następuje jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły i w związku z tym skarga nie mogła zostać uwzględniona. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego dokładnie wyjaśnił stan faktyczny i prawny sprawy zatem nie naruszył art.6 k.p.a. w zw. z art.107 § 1 i § 3 k.p.a. Nie jest zasadny również zarzut naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisu art. 10 k.p.a. , bowiem wszystkie strony postępowania były zawiadomione o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym tej sprawy, a zaznaczyć należy, że prawo stron do przeglądania akt obowiązuje przez cały czas trwania postępowania (a także po jego zakończeniu), zaś organ administracji publicznej nie ma obowiązku doręczać stronom postępowania dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 7 pkt 1, art. 36 ust. 1 pkt 1, art. 89 pkt 1 oraz art. 93 ust 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. 2014 r., poz. 1446, j.t.). Kompetencje organu ochrony zabytków do wypowiadania się w tej sprawie wynikają z faktu, że budynek objęty przedmiotową inwestycją położony jest na obszarze zespołu urbanistyczno-architektonicznego [...], wpisanego do rejestru zabytków pod nr rej. [...] decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...].01.1983 r. Minister wyjaśnił, że działania zmierzające do polepszenia warunków użytkowania budynku są możliwe, o ile dokonywane zmiany nie wpływają na uszczuplenie wartości zabytku, którym w niniejszej sprawie jest zespół urbanistyczno-architektoniczny [...]. W tym miejscu należy zauważyć, że wartość zabytkowa poszczególnych budynków położonych na tym obszarze jest zróżnicowana w zależności od czasu powstania obiektu, zachowania oryginalnej substancji, walorów architektonicznych i historycznych. W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji zasadnie uznał, że ww. zamierzenie jest dopuszczalne konserwatorsko, z uwagi na okoliczność, iż przedmiotowy budynek mieszkalny, wybudowany w końcu lat 30.XX w. jest obiektem o przeciętnych wartościach architektonicznych, został też już częściowo przekształcony, a planowane działania nie wpłyną niekorzystnie na zachowane wartości samego budynku, jak i zespołu zabudowy zabytkowego osiedla. Zgodnie z przepisem art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga. Stosownie do ust. 5 art. 36 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, pozwolenia wydaje się na wniosek osoby fizycznej lub jednostki organizacyjnej posiadającej tytuł prawny do korzystania z zabytku wpisanego do rejestru, wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, trwałego zarządu albo ograniczonego prawa rzeczowego lub stosunku zobowiązaniowego. Skoro więc wnioskodawca miał legitymację do złożenia wniosku o wydanie pozwolenia na prace planowane w tym budynku to niezależnie od kwestii, czy zakres prac dotyczy także części wspólnej tej nieruchomości organ ochrony konserwatorskiej może wydać pozwolenie konserwatorskie. Prawidłowo Minister wyjaśnił, że w przypadku, gdy nieruchomość będąca przedmiotem postępowania w sprawie pozwolenia konserwatorskiego, stanowi współwłasność - a tak jest w przedmiotowej sprawie - nie jest wymagana do wniosku zgoda wszystkich współwłaścicieli, natomiast współwłaściciele są stronami prowadzonego postępowania administracyjnego. Zatem rozważania dotyczące zastępczej zgody wydanej przez Sąd Rejonowy w [...] nie miały znaczenia dla dokonanego rozstrzygnięcia tej sprawy. W świetle powyższego, zasadne ustalenia organu powodują zatem, że rozpoznana skarga nie podważyła ani legalności ani słuszności wydanych orzeczeń. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione we wniesionej skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło