VII SA/Wa 2084/14
WyrokWSA w Warszawie2015-09-24
Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Tadeusz Nowak, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo rozpoznał odwołanie, jeśli nie ustalił, czy podmiot wnoszący odwołanie posiada przymiot strony postępowania administracyjnego, a następnie wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Wojewoda naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 127 § 1 k.p.a., poprzez nierozpoznanie interesu prawnego odwołujących się i nieustalenie, czy posiadają oni przymiot strony. Organ odwoławczy jest zobowiązany do ustalenia, czy podmiotowi przysługuje status strony, a w przypadku jego braku – do umorzenia postępowania odwoławczego. Niewłaściwe ustalenie stron i doręczenie decyzji stanowi naruszenie przepisów k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o udzieleniu pozwolenia na wymianę i rozbudowę instalacji gazowej w budynku wielorodzinnym. Grupa mieszkańców wniosła odwołanie, kwestionując pozwolenie i zarzucając naruszenie przepisów Prawa Budowlanego i Prawa Spółdzielczego. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji wobec mieszkańców będących stronami postępowania, a wobec pozostałych umorzył postępowanie odwoławcze. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, kwestionując zakres planowanych robót i brak zgody członków spółdzielni.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2015 r. sprawy ze skargi (...) na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) sierpnia 2014 r. nr (...) w przedmiocie udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowalnych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. przyznaje ze środków Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata (...) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy).
Prezydent Miasta (...) decyzją z dnia (...) czerwca 2014 r. na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 oraz art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409) zwanej dalej Prawem budowlanym oraz art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., zatwierdził projekt budowlany i udzielił (...) pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na wymianie i rozbudowie instalacji gazowej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przewidzianych do realizacji w (...).
Decyzję została doręczona współwłaścielom nieruchomości wg załączonego wykazu stron postępowania oraz inwestor.
Odwołanie od ww. decyzji wniosła (...) w imieniu grupy mieszkańców z ulicy (...).
Organ stwierdził, że część osób, które wniosły za pośrednictwem pełnomocnika (...) odwołania nie znajduje się na wykazie stron postępowania znajdującym się w aktach sprawy.
W związku z powyższym, po rozpoznaniu odwołania mieszkańców będących stronami postępowania Wojewoda (...) decyzją z dnia (...) sierpnia 2014 r. nr (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta (...) z dnia (...) czerwca 2014 r. natomiast po rozpoznaniu odwołania mieszkańców nie będących stronami postępowania (nie figurowały na wykazie stron postępowania), decyzją z dnia (...) sierpnia 2014 r. nr (...) na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. - umorzył postępowanie odwoławcze.
Uzasadniając swoje stanowisko podjęte w decyzji nr (...), Wojewoda (...) wskazał, że wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na wykonanie robót budowlanych nie jest uzależnione od zgody właścicieli poszczególnych nieruchomości, nie mogą więc oni blokować inwestycji. Stwierdził, że prowadzona procedura przez organ I instancji celem wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na wymianie i rozbudowie instalacji gazowej w budynku mieszkalnym w (...) została przeprowadzona poprawnie. Podał, że zostały spełnione wymogi i przesłanki określone w art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 Prawa budowlanego, które zostały wskazane w podstawie prawnej decyzji. Podkreślił, że właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli inwestor spełnił wymagania wskazane w przepisach Prawa budowlanego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody (...) nr (...)złożyła (...), w imieniu grupy osób – właścicieli mieszkań i członków (...) wnosząc o jej uchylenie, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie art. 25 i art. 26 Prawa Spółdzielczego w zw. z art. 28 i art. 30 k.p.a. oraz naruszenie art. 6 ust. 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych z dnia 15 grudnia 2000 r. (Dz. U. z 2013 r. poz.1222). Kwestionowała wydane pozwolenie podnosząc, że nie będzie ono polegać na wymianie i rozbudowie instalacji gazowej, tylko na nikomu niepotrzebnej przebudowie tej instalacji. Zarzuciła uzyskanie pozwolenia wbrew woli członków spółdzielni, bez uchwały Walnego Zgromadzenia Członków oraz nie uzyskując pisemnej zgody większości tych członków na przebudowę ich lokali.
Postanowieniem z dnia (...) kwietnia 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 2084/14 Sąd postanowił odrzucić skargę (...) ponieważ ww. skarżący nie uiścili wpisu sądowego.
Pełnomocnik z urzędu skarżącej w piśmie procesowym z dnia (...) lutego 2015 r. popierając skargę wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody (...) nr (...). Zarzucił, że obie decyzje zostały wydane w tym samym postępowaniu odwoławczym, więc przynajmniej jedną z nich należałoby uznać za dotkniętą wadą nieważności a wobec wydania ich dniu (...) sierpnia 2014 r. nie sposób ustalić następstwa w czasie, co prowadzi do wniosku, że każda jest obarczona wadą nieważności. Niezależnie powyższego pełnomocnik uznał wadliwość decyzji nr (...) stwierdzając, że w sytuacji gdy organ uznał brak interesu prawnego odwołujących powinien wydać postanowienia z art. 134 k.p.a. o niedopuszczalności odwołania. Zarzucił ponadto tej decyzji, naruszenie art. 8, i 11 oraz art. 107 § 1 i 3 poprzez brak właściwego oznaczenia stron.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda (...) wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), cyt. dalej p.p.s.a.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była legalność decyzji Wojewody (...) z dnia (...) sierpnia 2014 r. o nr (...) utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta (...) z dnia (...) czerwca 2014 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorowi pozwolenia na wykonanie wskazanych robót budowlanych.
Skarżąca wniosła skargi na obie decyzje Wojewody (...) z dnia (...) sierpnia 2014 r.: o nr (...), będącej przedmiotem niniejszej skargi oraz na decyzję Wojewody (...) o nr (...), będącej przedmiotem skargi zarejestrowanej pod sygn. akt VII SA/Wa 2083/14.
Zatem w niniejszej sprawie tylko zarzuty wobec decyzji o nr (...) mogły być przedmiotem oceny Sądu. Sąd zauważa, że pełnomocnik z urzędu stawia zarzuty wobec decyzji Wojewody (...) o nr (...), w której nie został ustanowiony pełnomocnikiem skarżącej.
Przede wszystkim wskazać trzeba, że zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji odwołanie służy stronie. Organ odwoławczy zobowiązany jest zatem w pierwszej kolejności ustalić, czy wnoszącemu je podmiotowi przysługuje przymiot strony postępowania administracyjnego. Uprawnionym do wniesienia odwołania jest podmiot, który ma interes prawny w załatwieniu sprawy. Kwestia ustalenia istnienia interesu prawnego stanowi jeden z elementów merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W przypadku bowiem ustalenia, iż odwołujący się jest stroną postępowania, organ odwoławczy rozpatruje jego odwołanie merytorycznie. Natomiast w sytuacji, gdy organ uzna, że odwołujący nie ma przymiotu strony, umarza postępowanie odwoławcze.
W niniejszej sprawie Wojewoda (...) rozpoznał merytoryczne odwołanie, jakie złożyła grupa mieszkańców, którzy brali udział w postępowaniu, począwszy od zawiadomienia o wszczęciu postępowania z wniosku (...).
Nie badał interesu prawnego odwołujących się, poprzestał na ustaleniach organu I instancji, który w piśmie z dnia (...) lipca 2014 r. poinformował, że pełnomocnictwo udzielone dla skarżącej, w zakresie poz(...) udzielone zostało przez osoby, które są stronami postępowania administracyjnego, natomiast w zakresie poz.: (...) zostało udzielone, przez osoby, które nie są współwłaścicielami nieruchomości przy ul. (...) i nie były stronami postępowania administracyjnego.
O tym, czy określonemu podmiotowi przysługuje uprawnienie strony rozstrzygają przepisy prawa materialnego. W postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę przepisem takim jest art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane będący przepisem szczególnym wobec art. 28 k.p.a.
Należy przy tym zauważyć, że skarżąca występowała w dwojakiej roli, po pierwsze była pełnomocnikiem grupy mieszkańców, po drugie złożyła odwołanie w swoim imieniu. O tym, że złożyła odwołanie także w swoim imieniu świadczy fakt wskazania jej na wykazie osób w pełnomocnictwie, złożonym na etapie postępowania odwoławczego. Organ odwoławczy rozpoznał odwołanie grupy mieszkańców reprezentowanych przez skarżącą, natomiast nie rozpoznał odwołania złożonego przez samą skarżącą.
Ponadto, organ odwoławczy rozpoznał odwołanie nie wskazując strony, która wniosła odwołanie, nie wskazał nawet imienia i nazwiska oraz adresu odwołujących się. Obowiązek wskazania stron postępowania wynika wprost z art. 107 § 1 k.p.a. Działanie grupy odwołującej się przez pełnomocnika nie zwalniało organu z tego obowiązku. Ponadto, na podstawie art. 109 § 1 k.p.a., decyzja podlegała doręczeniu stronom, zatem doręczenie decyzji tylko skarżącej jako pełnomocnikowi odwołujących się, w sytuacji, gdy odwołanie złożyła nie tylko jako pełnomocnik odwołujących się, ale również we własnym imieniu, jest nieprawidłowe.
Podsumowując ww. uwagi wskazać należy, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów zawartych w art. 6, 7, 107 § § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 109 § 1 k.p.a.
Rzeczą organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie zatem ponowne rozpatrzenie sprawy, tj. złożonego odwołania, z uwzględnieniem stanowiska Sądu.
Biorąc pod uwagę konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania odwoławczego Sąd nie odniósł się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze uznając, iż zajmowanie stanowiska odnośnie trafności rozstrzygnięcia zawartego w uchylonej decyzji jest przedwczesne.
Z przytoczonych względów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. jako wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (pkt. II) Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło