VII SA/Wa 2085/19
WyrokWSA w Warszawie2020-02-25
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Tomasz Janeczko, Andrzej Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć na spółdzielnię mieszkaniową obowiązek przedstawienia oceny technicznej instalacji centralnego ogrzewania, jeśli hałas generowany przez grzejniki wynika z wymiany tych grzejników przez indywidualnego lokatora, a nie z wad samej instalacji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organy nadzoru budowlanego nie wykazały uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego instalacji centralnego ogrzewania, które wymagałyby nałożenia obowiązku przedstawienia oceny technicznej na spółdzielnię. Stwierdzono, że hałas wynikał z wymiany grzejników przez lokatora, a nie z wad instalacji będącej własnością spółdzielni, co czyni nałożony obowiązek nieprawidłowym.Stan faktyczny
Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa została zobowiązana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do przedstawienia oceny technicznej instalacji centralnego ogrzewania z uwagi na hałas generowany przez grzejniki w jednym z lokali. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżąca spółdzielnia argumentowała, że hałas wynika z wymiany grzejników na aluminiowe przez lokatora, a nie z wad instalacji będącej jej własnością. Sąd administracyjny uznał skargę za uzasadnioną.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), Sędzia WSA Andrzej Siwek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 lutego 2020 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedstawienia oceny technicznej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w W. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym postanowieniem nr [...] znak: [...] z dnia [...] lipca 2019 r. z dnia [...] sierpnia 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ( dalej: "[...]WINB"," organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1186), po rozpatrzeniu zażalenia Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej "[...]" ( dalej: "spółdzielnia", "skarżąca"), na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] ( dalej: "PINB", "organ powiatowy", "organ I instancji") Nr [...] z dnia [...] maja 2019 r., znak: [...], nakładające na Spółdzielnię Budowlano - Mieszkaniową "[...]" obowiązek przedstawienia w terminie dwóch miesięcy od dnia, kiedy postanowienie stanie się ostateczne, oceny technicznej wykonanej instalacji centralnego ogrzewania z uwzględnieniem powstawania przyczyn hałasu generowanego przez cześć grzejników (kaloryferów) w lokalu nr [...] mieszczącym się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. S. [...] w W. w zakresie zgodności z obowiązującymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, oraz zasadami wiedzy technicznej, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Postanowienie organu powiatowego, wskazywało, że ocena techniczna powinna dodatkowo zawierać opracowanie akustyczne obejmujące pomiar poziomu hałasu we wszystkich pomieszczeniach w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. S. [...] w W., wytwarzanego w wyniku pracy grzejników (kaloryferów) wchodzących w skład instalacji centralnego ogrzewania. W przypadku stwierdzenia jakichkolwiek nieprawidłowości, w tym niezgodności z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi, powinien zostać podany sposób ich usunięcia. Ocena techniczna winna być sporządzona przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane. Do oceny należy dołączyć kopię uprawnień i aktualne zaświadczenie o wpisie na listę członków izby samorządu zawodowego osoby sporządzającej tą ocenę.
Postanowienie organu odwoławczego, zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
W związku z pismem W. K. z dnia [...] lutego 2019 r., dotyczącym nieprawidłowości związanych z powstawaniem hałasu generowanego przez cześć grzejników zamontowanych w instalacji centralnego ogrzewania w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. S. [...] w W., przedstawiciel Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego [...], przeprowadził w dniu [...] maja 2019 r. czynności kontrolne w sprawie. W trakcie kontroli stwierdzono, że przy ul. S. [...] w W., znajduje się budynek mieszkalny wielorodzinny. Ustalono, że w 2018 r. wymieniono w obiekcie instalację centralnego ogrzewania. Roboty te, wykonano na podstawie projektu remontu instalacji centralnego ogrzewania z dnia [...] grudnia 2017 r., opracowanego przez mgr inż. D. K. posiadającego uprawnienia budowlane nr [...].
Podczas oględzin w lokalu nr [...] znajdującym się na pierwszym piętrze, w kuchni oraz łazience, z grzejników słyszalne są odgłosy (szum). W łazience, kuchni oraz w pokoju, zamontowane są grzejniki aluminiowe, natomiast w pozostałych pomieszczeniach zamontowane są grzejniki żeliwne. Według oświadczenia właściciela lokalu, odgłosy z grzejników w kuchni i łazience, stały się słyszalne od czasu wymiany instalacji centralnego ogrzewania, w trakcie której nie były wymienianie grzejniki w lokalach.
Organ powiatowy uznając, że powstają uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości wykonania robót oraz ich zgodności z przepisami, postanowieniem Nr [...] z dnia [...] maja 2019 r., nałożył na Spółdzielnię Budowlano - Mieszkaniową "[...]", obowiązek przedstawienia oceny technicznej wykonanej instalacji centralnego ogrzewania z uwzględnieniem powstawania przyczyn hałasu generowanego przez cześć grzejników (kaloryferów) w lokalu nr [...], mieszczącym się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. S. [...] w [...].
Spółdzielnia Budowlano - Mieszkaniowa "[...]", złożyła w ustawowym terminie zażalenie na powyższe postanowienie.
Skarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r., [...]WINB, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Uzasadniając postanowienie i odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu, organ odwoławczy, stwierdził, że PINB, podjął prawidłowe rozstrzygnięcie w sprawie, a w szczególności nie naruszył przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., zobowiązujących organ do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.
Następnie [...]WINB wyjaśnił, że przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego jest sprawa wymiany i stanu technicznego instalacji centralnego ogrzewania w budynku
mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. S. [...] w W.., zaś podstawą nałożenia przez PINB obowiązku przedłożenia oceny technicznej stanu tejże instalacji jest
art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Organ odwoławczy, wskazał, że w myśl powołanego przepisu, organy administracji architektoniczno - budowlanej i nadzoru budowlanego w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. [...]WINB przypomniał, że jak wynika z protokołu Nr [...], sporządzonego na okoliczność przeprowadzenia w dniu [...] maja 2019 r. czynności kontrolnych, w kuchni oraz łazience lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. S. [...] w W. z grzejników słyszalne są odgłosy. Wskazał, że okoliczność powstawania hałasu generowanego przez cześć grzejników w lokalu nr [...] podnosi również jego właściciel. Wobec powyższego, w ocenie [...]WINB, zasadna jest ingerencja organów nadzoru budowlanego w przedmiotowej sprawie, gdyż istnieją uzasadnione wątpliwości odnośnie prawidłowości funkcjonowania instalacji centralnego ogrzewania w tymże lokalu.
[...]WINB odniósł się do zarzutów podniesionych w zażaleniu przez spółdzielnię, a zwłaszcza okoliczności, że w lokalu nr [...] lokator wymienił we własnym zakresie 4 grzejniki aluminiowe, podczas gdy pozostałe są żeliwne, co stanowi przyczynę niedogodności hałasowych. Organ stwierdził, że adresatem obowiązku nakładanego na podstawie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, są podmioty w tym przepisie wymienione, tj. uczestnik procesu budowalnego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Jednocześnie wskazał, że w sytuacji, gdy dany obiekt budowlany stanowi przedmiot współwłasności, adresatem obowiązku co do zasady, powinni być wszyscy współwłaściciele obiektu. Odnosząc się do przedmiotu prowadzonego postępowania, [...]WINB ocenił, że instalacja centralnego ogrzewania jako część wspólna obiektu, stanowi własność Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej "[...]". Wskazał, że skarżąca była również inwestorem robót budowlanych polegających na wymianie instalacji. [...]WINB, powołując się na orzecznictwo, wyjaśnił, że w postępowaniu opartym na art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, organ nie ustala przyczyn zaistniałego stanu faktycznego, ani też nie ustala, kto ponosi odpowiedzialność za taki stan. W związku z tym, organ prowadzący postępowanie, nie ma obowiązku zbadania przyczyn złego stanu technicznego, w tym też jakości robót budowlanych, a tym bardziej wskazywania w nim osób odpowiedzialnych za taki stan rzeczy. Ponadto stwierdził, że organ powiatowy pomimo wiedzy specjalistycznej z zakresu normowanego Prawem budowlanym, nie ma możliwości przy jej użyciu w toku zwykłych czynności (oględzin budynku) dokonać kompleksowej i szczegółowej oceny w powyższym zakresie. Konieczne jest bowiem w tym celu, dokonanie specjalistycznych badań, gdyż sama przeprowadzona przez pracownika organu powiatowego podczas kontroli obserwacja, jest niewystarczająca do dokonania rzetelnej oceny istniejącego stanu faktycznego, w tym odniesienia się do okoliczności wskazywanych przez właściciela lokalu.
W ocenie organu odwoławczego, prawidłowym jest wskazanie adresata tego obowiązku.
Zdaniem [...]WINB, przedłożone opracowanie techniczne, pozwoli na precyzyjne sformułowanie obowiązków mających na celu usunięcie nieprawidłowości (o ile te zostaną
stwierdzone) i stanowić będzie podstawę do podjęcia rozstrzygnięcia w ramach nadzoru budowlanego w sprawie. Organ odwoławczy, uznał, że skorzystanie przez organ I instancji z dyspozycji art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, było zasadne. Zastrzegł jednocześnie, że
nałożenie na skarżącą jako właściciela i inwestora instalacji centralnego ogrzewania w przedmiotowym budynku, obowiązku z art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, nie przesądza o tym, że podmiot ten będzie adresatem ewentualnych nakazów wydanych w ramach nadzoru budowlanego, w sytuacji w której ocena techniczna, wskaże jako przyczynę nieprawidłowości, roboty budowlane wykonane przez inny niż spółdzielnia podmiot.
Skargę na powyższe postanowienie [...]WINB, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie spółdzielnia.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 138 § 1 k.p.a poprzez utrzymanie w mocy postanowienia
Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] maja
2019 roku, Nr – [...], w sytuacji gdy wydane ono zostało z naruszeniem
przepisów prawa i tym samym winno być uchylone i pomimo braku jakichkolwiek
podstaw do utrzymania w mocy ww. postanowienia.
2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. przepisu art. 9 k.p.a, art. 10 k.p.a poprzez niezapewnienie skarżącemu możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz żądań, przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, a także przez niespełnienie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
3. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. przepisu art. 7 k.p.a,, art. 77 § 1 i 4 k.p.a i art. 80 k.p.a. poprzez niezebranie dostatecznego, rzetelnego i wyczerpującego materiału dowodowego w sprawie, w tym zaniechanie przez organ administracji uwzględnienia znanych organowi z urzędu faktów dotyczących nieprawidłowości wykonania działań związanych z hałasem z instalacji centralnego ogrzewania przedmiotowego budynku, a także poprzez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz brak wszechstronnego rozpatrzenia wszystkich okoliczności sprawy, pominięcie i nieustosunkowanie się do zgłoszonych przez odwołującego się kwestii, w konsekwencji czego sprawa nie została rozpatrzona w sposób wyczerpujący, co doprowadziło do wadliwego rozstrzygnięcia.
4. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy tj. przepisu art. 81c ust. 2 prawa budowlanego poprzez błędną interpretację co skutkowało wydaniem wadliwego postanowienia.
5. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy tj. przepisu art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2015 r. poz.201 ze zm.), przez niezastosowanie, a w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie, że SBM [...] jest zobowiązana do samodzielnych działań w lokalu W. K., podczas gdy W. K., podjął bezprawne działania polegające na samowolnej wymianie grzejników, co skutkuje przekroczeniem norm hałasu.
Skarżąca, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi, podniosła, że organ I instancji, posiadając odpowiedź skarżącej, nie przeanalizował wnikliwie sprawy i nie odniósł się do zajętego przez skarżącą stanowiska. Skarżąca podniosła, że w przedmiotowym lokalu, lokator wymienił we własnym zakresie 4 grzejniki aluminiowe, o czym skarżąca nie została poinformowana. Podkreśliła, że w pozostałych pomieszczeniach w budynku, gdzie zamontowane są żeliwne grzejniki hałas, szum instalacji c.o. jest nieobecny. Zdaniem skarżącej, spółdzielnia, nie może ponosić odpowiedzialności za hałas, który występuje w kuchni i w łazience przedmiotowego lokalu, bowiem jest to hałas grzejnika aluminiowego, którego nie wymieniała. Spółdzielnia może jednocześnie zaproponować lokatorowi, odpłatną wymianę grzejnika po uprzednim zakupieniu przez niego grzejnika żeliwnego.
W ocenie skarżącej, organ nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego w sprawie. Pominął bowiem znane organowi z urzędu fakty dotyczące instalacji centralnego ogrzewania z uwzględnieniem powstawania przyczyn hałasu generowanego przez część grzejników. Skarżąca argumentowała, że grzejniki wymienił lokator, któremu przysługuje prawo do lokalu bez wiedzy i zgody spółdzielni, która nie powinna być zobowiązana do zlecenia ekspertyzy.
W odpowiedzi na skargę [...]WINB, wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ), dalej "p.p.s.a.").
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria, skarga jest uzasadniona.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest postanowienie [...]WINB z dnia [...] lipca 2019 r., utrzymujące w mocy postanowienie PINB [...] z dnia [...] maja 2019 r. nakładające na Spółdzielnię Budowlano – Mieszkaniową "[...]" w W., obowiązek przedstawienia w terminie dwóch miesięcy od dnia, kiedy postanowienie stanie się ostateczne, oceny technicznej wykonanej instalacji centralnego ogrzewania z uwzględnieniem powstawania przyczyn hałasu generowanego przez część grzejników (kaloryferów) w lokalu nr [...] mieszczącym się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. S. [...] w W. w zakresie zgodności z obowiązującymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, oraz zasadami wiedzy technicznej.
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowi art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 z późn. zm.), zgodnie z którym, organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.
Należy podkreślić, że z uwagi na użycie w komentowanym przepisie nieostrych pojęć "uzasadnione wątpliwości" oraz "odpowiednie ekspertyzy" zarówno określenie zakresu żądanej przez organ oceny technicznej czy ekspertyzy, jak i uzasadnienie podjętych działań w trybie komentowanego przepisu, muszą być oparte na szczegółowej analizie stanu faktycznego konkretnej sprawy i wymagają wyczerpującego uzasadnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 865/10, opublikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: "CBOSA").
Ponadto, stosując powyższy przepis, nie można dokonywać wykładni rozszerzającej. Organ, wydając postanowienie, obowiązany jest zatem udowodnić, że istnieją uzasadnione wątpliwości, czyli wykazać spełnienie ustawowej przesłanki w danym konkretnym stanie faktycznym.
Skorzystanie z tej instytucji musi odnosić się jedynie do takich sytuacji, gdy wiedza pracowników organu nie jest wystarczająca. Nadzór budowlany jest fachowym pionem administracji publicznej, zatem co do zasady ewentualne wątpliwości powinien rozstrzygać we własnym zakresie, w ramach swoich kompetencji. Przepis art. 81c ust. 2, który faktycznie przerzuca na stronę koszty ustalenia stanu technicznego budynku, powinien być wykorzystywany tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie za pomocą posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponują, rozstrzygnąć powstałych wątpliwości; omawiany przepis nie może być nadużywany (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 192/12, CBOSA).
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, należy odnotować, że organ powiatowy poprzedził wydanie postanowienia, kontrolą przeprowadzoną w dniu [...] maja 2019 r., w wyniku której stwierdzono, że w lokalu nr [...] znajdującym się na pierwszym piętrze, w kuchni oraz łazience z grzejników słyszalne są odgłosy (szum). W łazience, kuchni oraz w pokoju zamontowane są grzejniki aluminiowe, natomiast w pozostałych pomieszczeniach zamontowane są grzejniki żeliwne. Według oświadczenia właściciela lokalu, odgłosy z grzejników w kuchni i łazience (aluminiowych) stały się słyszalne od czasu wymiany instalacji centralnego ogrzewania, w trakcie której nie były wymienianie grzejniki w lokalach. Instalacja centralnego ogrzewania w przedmiotowym budynku, została wymieniona w 2018 r. zgodnie z projektem remontu istniejącej instalacji centralnego ogrzewania sporządzonym przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane. Elementy grzejne w lokalach mieszkalnych zgodnie z projektem archiwalnym to grzejniki żeliwne. Spółdzielnia nie wymieniała tych grzejników od początku użytkowania obiektu tj. od roku 1994 r. Ponadto jak wynika z protokołu kontroli i oświadczenia właściciela lokalu, wymienił on we własnym zakresie 4 grzejniki z żeliwnych na aluminiowe i tylko te ostatnie, obecnie generują hałas.
Powyższe ustalenia dokonane przez organ powiatowy są bezsporne. Dlatego budzi wątpliwości Sądu, nałożenie na skarżącą obowiązku wykonania ekspertyzy instalacji centralnego ogrzewania, skoro organ powiatowy, stwierdza w uzasadnieniu, że hałas generowany jest przez grzejniki.
Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu skarżonego postanowienia, że instalacja centralnego ogrzewania jako część wspólna obiektu stanowi własność spółdzielni, która również była inwestorem robót budowlanych polegających na wymianie instalacji.
Zgadzając się w pełni z powyższym stwierdzeniem w odniesieniu do instalacji, Sąd podkreśla w tym miejscu, że dokonane w sprawie ustalenia, wskazują, że przyczyną odgłosów dochodzących z grzejników, nie jest dokonana przez spółdzielnię wymiana instalacji centralnego ogrzewania, lecz wymiana przez lokatora grzejników na aluminiowe.
Gdyby przyczyna hałasu związana była z wymianą instalacji, tego typu anomalie, można by także zaobserwować w innych lokalach, gdzie pozostały grzejniki żeliwne. Tymczasem w żadnym z nich, nie stwierdzono po wymianie instalacji hałasów dochodzących z grzejników. Jak podniesiono w skardze, o wymianie grzejników spółdzielnia nie została poinformowana przez mieszkańca, nie ma też na ten temat żadnej informacji w teczce lokatorskiej. Ponadto w pozostałych pomieszczeniach budynku, gdzie zamontowane są żeliwne grzejniki, szum nie występuje.
Skoro zatem jak ustalił organ powiatowy, przyczyną hałasów, nie jest instalacja centralnego ogrzewania, lecz wymienione na aluminiowe grzejniki w konkretnym lokalu, nie stanowiące części wspólnej budynku będącego w zarządzie spółdzielni, to powinien pod tym kątem, ponownie rozważyć prawidłowość adresata nałożonego obowiązku. Spółdzielnia, nie może bowiem ponosić konsekwencji wszelkich robót czy modernizacji wykonywanych bez porozumienia z nią przez mieszkańców poszczególnych lokali. Organ w ogóle nie wyjaśnił, dlaczego ekspertyza ma dotyczyć instalacji centralnego ogrzewania, skoro w innych lokalach, gdzie nie wymieniono grzejników, działa ona bez zarzutu. Nie wyjaśnił, dlaczego uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego, związane są z instalacją.
Ponadto postanowienie organu powiatowego, jest przedwczesne.
Organy nadzoru budowlanego nie mogą nadużywać kompetencji przyznanych w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. W każdym konkretnym postępowaniu, powinny dążyć przede wszystkim do ustalenia stanu faktycznego za pomocą posiadanej wiedzy fachowej, a z pomocy ekspertyz i ocen technicznych korzystać jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. W przeciwnym razie dochodzi do sytuacji, w której nadzór budowlany przerzuca na stronę wykonywanie swoich ustawowych obowiązków. Dla zastosowania art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, nie jest wystarczające, tak jak w rozpoznawanej sprawie, proste stwierdzenie organu, że są wątpliwości co do jakości wyrobów robót budowlanych lub robót budowlanych czy stanu technicznego obiektu budowlanego, ale konieczne jest wykazanie, że wątpliwości są uzasadnione tzn., że mają charakter kwalifikowany. Wątpliwości można uznać za "uzasadnione", jeżeli będą wynikać ze stopnia komplikacji, złożoności przedmiotu sprawy, które powodują, że przedstawiciele organu nie posiadają odpowiednich przyrządów, narzędzi pomiarowych bądź wyjaśnienie sprawy wymaga wiedzy specjalistycznej.
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie organy nie wykazały konieczności zastosowania art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Nie wykazały również, że ich pracownicy, nie mają dostatecznych kompetencji, aby samodzielnie ocenić jaki jest stan techniczny grzejników.
Nie można wykluczyć, że szum grzejników wiąże się jedynie z koniecznością przeprowadzenia prostej naprawy hydraulicznej i nie jest konieczne wydawanie skomplikowanej ekspertyzy w tym zakresie, w tym także opracowania akustycznego, obejmującego pomiar poziomu hałasu. Tego rodzaju okoliczności, nie zostały przez organ wyjaśnione.
Zdaniem Sądu organy obu instancji wydając swoje rozstrzygnięcia nie wyjaśniły w wyczerpujący sposób stanu faktycznego sprawy, uchybiając tym samym art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a w konsekwencji również art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Organy obu instancji, co najmniej przedwcześnie wydały swoje postanowienia, gdyż nie wykazały uzasadnionych wątpliwości co do złego stanu technicznego wymienionej przez spółdzielnię instalacji centralnego ogrzewania. Co więcej, jak już wspomniano, ustaliły że przyczyna hałasów leży w wymienionych na aluminiowe grzejnikach, nie zaś w instalacji co. Organ odwoławczy zaś, nie dostrzegając błędów w postępowaniu prowadzonym przez PINB, w konsekwencji powyższego, dodatkowo naruszył również art. 138 k.p.a.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ I instancji, mając na uwadze powyższe wskazania i uwagi Sądu, przeprowadzi stosowne postępowanie wyjaśniające w którym ustali czy rzeczywiście niezbędnym jest nałożenie na skarżącą obowiązku przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego instalacji centralnego ogrzewania. Następnie zaś wyda rozstrzygnięcie, które będzie zgodne z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. W ponownym postępowaniu organy podejmą stosowne kroki celem ustalenia w ramach swoich kompetencji przyczyn nieprawidłowego działania grzejników. Jeżeli natomiast ustalenia te będą przekraczały możliwości organów, uzasadnią swoje rozstrzygnięcie rzeczywiście "uzasadnionymi wątpliwościami" niemożliwymi do usunięcia za pomocą środków dowodowych dostępnych organowi nadzoru budowlanego. Jeżeli nadal ustalenia dokonane przez organy, będą wskazywać, że przyczyna hałasu, tkwi wyłącznie w wymianie grzejników, organy rozważą ponownie prawidłowość adresata ewentualnego postanowienia i uzasadnią swoje rozstrzygnięcie w tym zakresie. Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.
O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 oraz art. 210 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło