VII SA/Wa 2085/23
WyrokWSA w Warszawie2024-01-08
Skład orzekający: Renata Nawrot, Iwona Szymanowicz-Nowak, Leszek Kobylski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie nieważności części miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przez sąd administracyjny w odniesieniu do konkretnej działki skutkuje brakiem możliwości wydania decyzji o warunkach zabudowy dla tej działki, czy też tworzy "lukę planistyczną" umożliwiającą jej wydanie?Ratio decidendi
Stwierdzenie nieważności części miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przez sąd administracyjny w odniesieniu do konkretnej działki, skutkujące wyeliminowaniem zapisów planu dotyczących przeznaczenia tego terenu, tworzy tzw. "lukę planistyczną". W takiej sytuacji, gdy przed uchwaleniem planu nie obowiązywał inny plan miejscowy, należy ponownie stosować przepisy dotyczące wydawania decyzji o warunkach zabudowy, co oznacza, że postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie jest bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji. Organ I instancji umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, argumentując, że działka inwestora znajduje się w granicach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a wyrok NSA stwierdzający nieważność części tego planu nie uchylił go ani nie zmienił granic. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, uznając, że stwierdzenie nieważności części planu stworzyło "lukę planistyczną", co umożliwia wydanie decyzji o warunkach zabudowy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Dzielnicy B. m.st. Warszawy. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz skarżącego kwotę 500 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak Sędzia WSA Leszek Kobylski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi B.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2023 r. znak: KOC/1099/Ar/23 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Dzielnicy B. m.st. Warszawy z dnia [...] stycznia 2023 r. Nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz skarżącego B.Z. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem rozpoznania Sądu jest skarga B. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 19 czerwca 2023 r. Nr KOC/1099/Ar/23 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy.
Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Pismem z 25 listopada 2022 r. inwestor B. Ż. reprezentowany przez pełnomocnika, złożył wniosek (uzupełniony 20 grudnia 2022 r.) o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkaniowo-usługowego z garażem podziemnym na dz. nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w Dzielnicy [...] W.
Decyzją nr [...] z [...] stycznia 2023 r. Zarząd Dzielnicy [...] W. (dalej organ I instancji) umorzył postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkaniowo-usługowego z garażem podziemnym, na działce ew. nr: [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w Dzielnicy [...] W., jako bezprzedmiotowe.
W podstawie prawnej wskazano art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 z późn.zm., dalej k.p.a. w związku z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2022. poz. 503 z późn. zm., dalej u.p.z.p.).
W uzasadnieniu decyzji podano, że o bezprzedmiotowości postępowania można mówić, jeżeli w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego bezzasadne jest dalsze prowadzenie postępowania w związku z brakiem możliwości wydania decyzji pozytywnej lub negatywnej. Chodzi zatem o takie okoliczności, które czynią prawnie niemożliwym wydanie decyzji z uwagi na brak przedmiotu sprawy, w której organ jest władny i zobowiązany rozstrzygnąć na mocy przepisów prawa materialnego
o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu.
Dalej organ I instancji wskazał, że działka inwestora nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] znajduje się w granicach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu Parku O, uchwalonego Uchwałą nr LXIII/1731/2018 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 22 marca 2018 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 3414, dalej "m.p.z.p.", "Uchwała").
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 5 kwietnia 2022 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II OSK 1266/19 w zakresie działki ewidencyjnej nr [...] obręb [...], stwierdził nieważność: § 6 ust. 2 pkt 3, § 7 ust. 1 pkt 1, § 11 pkt 1 lit. a tiret trzecie, § 15 pkt 1, § 17 pkt 3, § 35 w części tekstowej i graficznej w odniesieniu do terenu oznaczonego symbolem 3.KD-D położonego przy ulicy [...]
w W.
Jak wywiódł organ I instancji - Sąd nie stwierdził natomiast uchylenia uchwały
w zakresie działki ewidencyjnej nr [...] obręb [...]. Ponadto organ ten po wnikliwej analizie ww. wyroku sądu stwierdził, że treść wyroku odnosząca się do stwierdzenia nieważności : § 6 ust. 2 pkt 3, § 7 ust. 1 pkt 1, § 11 pkt 1 lit. a tiret trzecie, § 15 pkt 1, § 17 pkt 3, § 35 w części tekstowej i graficznej w odniesieniu do terenu oznaczonego symbolem 3.KD-D w zakresie działki ewidencyjnej nr [...] obręb [...], - wskazuje na brak ustaleń przeznaczenia dla działki nr [...] z obręb [...]. Zapisy dopuszczają jej grodzenie.
W rezultacie w ocenie organu I instancji w sytuacji braków zapisu dla działki, która jednocześnie znajduje się na obszarze objętym planem miejscowym, brak jest możliwości zarówno ustalenia warunków zabudowy na podstawie art. 59 ust. 1 u.p.z.p., jak również wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, ponieważ wyrok sądu nie zmienił granic planu i nie uchylił uchwały planu w zakresie działki ewidencyjnej nr [...] obręb [...].
W odwołaniu od decyzji B. Ż. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji umarzającej postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy i wydanie decyzji uwzględniającej wniosek. Podniósł, iż na skutek stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w części zapisów dotyczących Nieruchomości (działka [...]) została ona wyeliminowana z obrotu prawnego w tym zakresie ze skutkiem ex tunc, co wywołało taki skutek jakby miejscowy plan w zakresie Nieruchomości nigdy nie został uchwalony
i nigdy nie funkcjonował w obrocie prawnym, stwierdzenie nieważności ww. uchwały skutkuje powrotem do stanu sprzed jego uchwalenia, tj. w niniejszej sprawie do stanu braku planu miejscowego dla Nieruchomości, co oznacza, iż aby doszło do zabudowania Nieruchomości, przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę konieczne jest uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy.
Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej Kolegium, organ odwoławczy) decyzją z 19 czerwca 2023 r. Nr KOC/1099/Ar/23, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania, organ odwoławczy poddał analizie orzecznictwo sądów administracyjnych odnoszące się do stwierdzenia nieważności uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, skutków jakie wywołuje – stwierdzenie nieważności uchwały, m.in. przywołując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 729/17. W kontekście powołanego wyroku Kolegium wskazało, że cyt.:"Organ tym samym błędnie uznał, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie jest bezprzedmiotowe z uwagi na objęcie Nieruchomości MPZP, a tym samym brak istnienia przesłanek do wydania decyzji o warunkach zabudowy, w sytuacji w której na skutek stwierdzenia nieważności MPZP w zakresie zapisów dotyczących Nieruchomości, MPZP dla tego obszaru nigdy nie zostało uchwalone.
Po pierwsze bowiem stwierdzenie nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ma charakter rozstrzygnięcia deklaratoryjnego wywołującego skutek ex tunc, tj. od daty jego uchwalenia - powstałe wówczas fikcja, jakby plan nigdy nie został uchwalony.
Po drugie nieważność MPZP powoduje powrót do stanu sprzed uchwalenia MPZP, a więc w przypadku, gdy przed uchwaleniem MPZP nie obowiązywał inny MPZP, skutkiem jest tzw. "luka planistyczna" i brak obowiązywania MPZP na obszarze, co do którego została stwierdzona nieważność planu.
Po trzecie w przypadku w którym brak jest obowiązywania MPZP na obszarze, co do którego została stwierdzona nieważność planu, należy ponownie stosować przepisy dotyczące decyzji o warunkach zabudowy, a co oznacza, iż organ w niniejszej sprawie nieprawidłowo umorzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe.
Podkreślić również należy, iż organ niesłusznie przy tym przyjął, iż Naczelny Sąd Administracyjny powinien w swoim wyroku wydać rozstrzygnięcie uchylające MPZP
w zakresie Nieruchomości oraz zmienić w tym zakresie granice MPZP. Wskazać bowiem należy, iż żaden przepis prawa nie umożliwia uchylenia MPZP przez sąd administracyjny, a jedynie możliwość stwierdzenia jego nieważności (co miało miejsce w niniejszej sprawie). Uchylenie zaś części miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego możliwe jest jedynie w takim trybie, w jakim następuje uchwalenie planu. Uchylenie planu jest bowiem traktowane jak jego zmian, dlatego też niezbędne jest zastosowanie procedury stosowanej przy uchwalaniu planu."
Po dokonanej analizie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia
5 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 729/17, Kolegium stwierdziło, że rozważania organu I instancji należy uznać za nieprawidłowe i nie zasługujące na uwzględnienie, bowiem ustalenia organu doprowadziły do przyjęcia, że inwestor nie może uzyskać ani decyzji
o warunkach zabudowy, z uwagi na objęcie MPZP, ani decyzji o pozwoleniu na budowę z uwagi na brak przeznaczenia Nieruchomości w MPZP.
Następnie w podsumowaniu decyzji Kolegium ponownie przytoczyło treść wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt II OSK 1266/19 (dotyczącego przedmiotowej sprawy) i jak wskazano po dokonaniu analizy ww. planu, wyroku NSA i zaskarżonej decyzji, Kolegium uznało, że stanowisko organu I instancji jest zasadne. Stwierdzenie nieważności uchwały w poszczególnych paragrafach wymienionych w sentencji wyroku oznacza, że dla działki nr [...] brak jest ustaleń dotyczących przeznaczenia tej działki, ale jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny ww. wyrokiem nie zmienił granic planu i nie uchylił planu w zakresie ww. działki. Decyzja o warunkach zabudowy wydawana jest jedynie w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie złożył B. Ż., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając decyzję w całości i zarzucając organowi naruszenie:
art. 138 § 1 pkt. 1) k.p.a. w zw. z art. 105 §1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy Decyzji ZDB uznającej, iż postępowanie o wydanie decyzji o warunkach zabudowy stało się bezprzedmiotowe
z uwagi na objęcie Nieruchomości miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego podczas, gdy
- doszło do stwierdzenia nieważności Uchwały Rady m.st. Warszawy nr LXII1/1731/2018 z dnia 22 marca 2018 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu Park O., w części zapisów dotyczących Nieruchomości,
- na skutek stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie uchwalenia m.p.z.p.
w części zapisów dotyczących Nieruchomości została ona wyeliminowana z obrotu prawnego w tym zakresie ze skutkiem ex tunc, co wywołało taki skutek jakby miejscowy plan w zakresie Nieruchomości nigdy nie został uchwalony i nigdy nie funkcjonował
w obrocie prawnym,
- stwierdzenie nieważności ww. uchwały skutkuje powrotem do stanu sprzed jego uchwalenia, tj. w niniejszej sprawie do stanu braku planu miejscowego dla Nieruchomości, co oznacza, iż aby doszło do zabudowania Nieruchomości, przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, konieczne jest uzyskanie również decyzji o warunkach zabudowy;
art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 1990 nr 16 poz. 95 ze zm.) - dalej: "u.s.g." w zw. z art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." poprzez ich niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie) i uznanie, że Sąd administracyjny stwierdzając nieważność Uchwały Rady m.st. Warszawy nr LXUI/1731/2018 z dnia 22 marca 2018 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu Park O., w części zapisów dotyczących Nieruchomości, powinien jednocześnie zmienić granicę ww. planu i uchylić ww. uchwałę w części zapisów dotyczących Nieruchomości, podczas, gdy
- sądy administracyjne w przypadku złożenia skargi na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, wydają rozstrzygnięcie wyłącznie w zakresie stwierdzenia nieważności ww. aktów, nie mają zaś w swojej kompetencji możliwości ich uchylenia czy zmieniania granic.
art. 138 § 1 pkt. 1) k.p.a. w zw. z art. 28 u.p.z.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy Decyzji ZDB uznającej, iż pomimo stwierdzenia nieważności Uchwały Rady m.st. Warszawy nr LXIII/1731/2018 z dnia 22 marca 2018 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu Park O., w części zapisów dotyczących Nieruchomości, Nieruchomość ta nadal znajduje się na obszarze objętym planem miejscowym i tym samym nie jest możliwe rozpoznanie wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, podczas, gdy:
- na skutek stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w części zapisów dotyczących Nieruchomości została ona wyeliminowana z obrotu prawnego w tym zakresie ze skutkiem ex tunc, co wywołało taki skutek jakby miejscowy plan w zakresie Nieruchomości nigdy nie został uchwalony i nigdy nie funkcjonował w obrocie prawnym,,
- stwierdzenie nieważności ww. uchwały skutkuje powrotem do stanu sprzed jego uchwalenia, tj. w niniejszej sprawie do stanu braku planu miejscowego dla Nieruchomości, co oznacza, iż aby doszło do zabudowania Nieruchomości, przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, konieczne jest uzyskanie również decyzji o warunkach zabudowy.
4. art. 27 u.p.z.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie)
i uznanie, że Sąd administracyjny stwierdzając nieważność Uchwały Rady m.st. Warszawy nr LXIII/1731/2018 z dnia 22 marca 2018 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu Park O., w części zapisów dotyczących Nieruchomości, powinien jednocześnie zmienić granicę ww. planu i uchylić ww. uchwałę w części zapisów dotyczących Nieruchomości, podczas, gdy uchylenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest uznawane za jego zmianę i tym samym jest możliwe wyłącznie w takim trybie, a w jakim jest on uchwalany, a więc sąd administracyjny nie ma kompetencji do wydawania rozstrzygnięć uchylających miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ani zmieniających jego
5. art. 138 § 1 pkt. 1) k.p.a. w zw. z art. 59 ust. 1 u.p.z.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy Decyzji ZDB na skutek uznania, że Nieruchomość objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a zatem niemożliwe jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy w stosunku do Nieruchomości, podczas, gdy
- na skutek stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w części zapisów dotyczących Nieruchomości została ona wyeliminowana z obrotu prawnego w tym zakresie ze skutkiem ex tunc, co wywołało taki skutek jakby miejscowy plan w zakresie Nieruchomości nigdy nie został uchwalony i nigdy nie funkcjonował w obrocie prawnym,
- stwierdzenie nieważności ww. uchwały skutkuje powrotem do stanu sprzed jego uchwalenia, tj. do stanu braku planu miejscowego dla Nieruchomości, co oznacza, iż aby doszło do zabudowania Nieruchomości, przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, konieczne jest uzyskanie również decyzji o warunkach zabudowy.
W skardze wniesiono o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2023 r. (sygn. KOC/1099/Ar/23),
o uchylenie w całości decyzji Zarządu Dzielnicy [...] W. nr [...]
z dnia [...] stycznia 2023 r. oraz o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął postawione zarzuty, przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych, dogłębniej odnosząc się do wyroku NSA z dnia 5 grudnia 2017 r. (sygn. akt II OSK 729/17 przywołanego w zaskarżonej decyzji Kolegium) i akcentując, że "Stwierdzenie nieważności uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wywołuje taki skutek jakby miejscowy plan nigdy nie funkcjonował w obrocie prawnym."
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2023, poz. 259 – dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że została ona wydana z naruszeniem prawa.
Zarzuty skargi Sąd uznał za zasadne.
Przypomnieć należy, że działka skarżącego nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w Dzielnicy Bielany [...] W. objęta była uchwałą nr LXIII/1731/2018 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu Park O.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 5 kwietnia 2022 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II OSK 1266/19 w zakresie działki ewidencyjnej nr [...] obręb [...], stwierdził nieważność: § 6 ust. 2 pkt 3, § 7 ust. 1 pkt 1, § 11 pkt 1 lit. a tiret trzecie, § 15 pkt 1, § 17 pkt 3, § 35 w części tekstowej i graficznej w odniesieniu do terenu oznaczonego symbolem 3.KD-D w zakresie działki ewidencyjnej nr [...] położonej przy ulicy [...] w W.
Następnie organ I instancji na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe w związku z wnioskiem skarżącego o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, argumentując swoje stanowisko, iż stwierdzenie nieważności m.p.z.p. w stosunku do działki [...] wskazuje aktualnie, że brak jest ustaleń przeznaczenia dla działki [...], która znajduje się na obszarze objętym planem miejscowym i w takiej sytuacji na podstawie art. 59 ust. 1 u.p.z.p. nie ma możliwości wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, ponieważ wyrok sądu nie zmienił granic planu i nie uchylił uchwały planu w zakresie działki ewidencyjnej nr [...] obręb [...].
Z kolei Kolegium rozpoznające odwołanie skarżącego, zdaniem Sądu na pewnym etapie rozważań, odnoszących się do orzecznictwa sądów administracyjnych, trafnie dostrzegło skutki stwierdzenia nieważności m.p.z.p., przywołało wyrok NSA z 5 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 729/17, następnie zauważyło błędne ustalenia organu
I instancji, które doprowadziły do patowej sytuacji inwestora, dostrzegając nieprawidłowe rozważania organu I instancji, by w podsumowaniu uznać, że stanowisko organu I instancji jest zasadne. Nadto, ze decyzja o warunkach zabudowy wydawana jest jedynie w przypadku braku m.p.z.p.
Jest w ocenie Sądu niezrozumiałe, że organ administracyjny (organ odwoławczy) analizując ustalenia organu I instancji, wyroku NSA (dotyczącego przedmiotowej sprawy) odnosi się do nieprawidłowości rozważań tego organu, wskazuje na brak możliwości zmiany granic planu (strona 5 decyzji), podaje, iż uchylenie części m.p.z.p. możliwe jest jedynie w takim trybie, w jakim następuje uchwalenie planu, a następnie
w podsumowaniu decyzji stwierdza, iż stanowisko organu I instancji jest zasadne
i decyzja o warunkach zabudowy wydawana jest jedynie w przypadku braku m.p.z.p.
Jak wskazano powyżej Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem
z 5 kwietnia 2022 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II OSK 1266/19 w zakresie działki ewidencyjnej nr [...] obręb [...], stwierdził nieważność: § 6 ust. 2 pkt 3, § 7 ust. 1 pkt 1, § 11 pkt 1 lit. a tiret trzecie, § 15 pkt 1, § 17 pkt 3, § 35 w części tekstowej
i graficznej w odniesieniu do terenu oznaczonego symbolem 3.KD-D w zakresie działki ewidencyjnej nr [...] położonej przy ulicy [...] w W.
Nie budzi wątpliwości, iż na skutek powołanego orzeczenia NSA w odniesieniu do działki skarżącej nr [...] wyeliminowano zapisy planu dotyczące przeznaczenia tego terenu, a mianowicie w odniesieniu do terenu oznaczonego symbolem 3.KD-D (oraz odpowiadającą im część graficzną).
Zatem rację ma strona skarżąca, wskazując, iż powstała tzw. luka w planie miejscowym w odniesieniu do wskazanej nieruchomości. Co do tej nieruchomości możliwe jest więc wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 2 u.p.z.p. w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje
w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym: 1) lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego; 2) sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.
W ocenie Sądu, stanowisko organów obu instancji, iż w przypadku stwierdzenia nieważności uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w części dotyczącej określonej nieruchomości, w kontrolowanym przypadku w odniesieniu do terenu oznaczonego symbolem 3.KD-D, nie oznacza, że działka nr [...] nie posiada przeznaczenia. Nieruchomość ta utraciła jedynie przeznaczenie takie jak określono dla niej w m.p.z.p. (czyli 3.KD-D).
Również stwierdzenie nieważności uchwały w przedmiocie planu miejscowego
w części dotyczącej danej nieruchomości nie powoduje "odżycia" przepisów np. starego planu co do tej nieruchomości (por. M. Wincenciak [w:] Ustawa o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, wyd. III, pod red A. Plucińskiej-Filipowicz i M. Wierzbowskiego, Lex/el. Komentarz do art. 34). W takiej sytuacji istnieje "luka w planie" w odniesieniu do konkretnej nieruchomości, co daje możliwość wydania dla inwestycji na tej nieruchomości decyzji o warunkach zabudowy.
Tym samym skutkiem stwierdzenia nieważności m.p.z.p. było wyeliminowanie ex tunc Uchwały z obrotu prawnego w części dotyczącej Nieruchomości (działki [...]), tj.
z takim założeniem, jakby Uchwała ta nigdy nie powstała w stosunku do działki nr ewid [...]. Powyższe oznacza, że z dniem wydania prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, Uchwała w części, w jakiej stwierdzono jej nieważność
(w części zapisów obejmujących działkę [...] w odniesieniu do terenu oznaczonego symbolem 3.KD-D) przestała wywoływać skutki prawne, czego konsekwencją była utrata wynikających z niej praw i obowiązków. W tej sytuacji mając na względzie, że przed Uchwałą dla działki [...] nie obowiązywał żaden inny miejscowy plan, po jego unieważnieniu należy ponownie stosować przepisy dotyczące wydawania decyzji
o warunkach zabudowy.
Sąd uznał, że na skutek wyroku NSA z 5 kwietnia 2022 r. wydanym w sprawie
o sygn. akt II OSK 1266/19 w odniesieniu do działki skarżącej nr [...] wyeliminowano podstawowe zapisy planu dotyczące przeznaczenia tego terenu. Powstała tzw. luka
w planie miejscowym w odniesieniu do tej nieruchomości, co powoduje, że możliwe jest wydanie dla tej działki decyzji o warunkach zabudowy. Zatem nieuzasadnione prawnie było umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Postępowanie nie było bowiem bezprzedmiotowe.
Za trafne Sąd uznaje zarzuty skargi odnoszące się do wywodów, iż sądy administracyjne rozpoznające skarge na akt prawa miejscowego wydają jedynie rozstrzygnięcie w zakresie stwierdzenia nieważności ww. aktu w całości lub w części, nie mają natomiast umocowania prawnego do uchylania ww. aktu czy też zmieniania granic m.p.z.p.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 59 u.p.z.p. uchylił zaskarżoną decyzję, a – na podstawie art. 135 p.p.s.a. – również decyzję organu I instancji. Rozpoznając ponownie sprawę Organ I instancji powinien ponownie szczegółowo przeanalizować wyrok NSA (sygn. akt II OSK 1266/19), wyciągnąć właściwe wnioski sprowadzające się do tego, że stwierdzona nieważność dotycząca działki [...], skutkuje de facto powrotem do stanu przed uchwaleniem m.p.z.p. (z 22 marca 2018 r.)
w zakresie tej działki. Organ I instancji powinien rozpoznać wniosek skarżącego
o wydanie warunków zabudowy dla planowanej zabudowy na działce nr [...].
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło