VII SA/Wa 2089/23

WyrokWSA w Warszawie2023-12-04

Skład orzekający: Iwona Szymanowicz-Nowak, Renata Nawrot, Leszek Kobylski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Rada Doskonałości Naukowej, odmawiając przedstawienia kandydata do tytułu profesora, prawidłowo oceniła jego dorobek naukowy, w szczególności w kontekście wymagań określonych w art. 26 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz wytycznych zawartych w poprzednim orzeczeniu sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że Rada Doskonałości Naukowej prawidłowo oceniła dorobek naukowy kandydata i nie naruszyła przepisów postępowania administracyjnego. Pomimo wcześniejszego uchylenia decyzji przez sąd, organ w ponownym postępowaniu wykazał, że kandydat nie spełnia przesłanki posiadania osiągnięć naukowych znacznie przekraczających wymagania stawiane w postępowaniu habilitacyjnym, co jest warunkiem koniecznym do nadania tytułu profesora. Sąd podkreślił ograniczony zakres kontroli sądowej w sprawach dotyczących oceny dorobku naukowego i recenzji.
Stan faktyczny
Kandydat P. S. złożył wniosek o nadanie tytułu profesora. Rada Doskonałości Naukowej (RDN) dwukrotnie odmówiła przedstawienia go do tytułu, wskazując na niewystarczający dorobek naukowy, zwłaszcza w kontekście znaczącego przekroczenia wymagań habilitacyjnych i niskiej rozpoznawalności w środowisku naukowym. Po uchyleniu przez WSA pierwszej decyzji, RDN ponownie wydała decyzję odmowną, szczegółowo uzasadniając swoje stanowisko w oparciu o opinie recenzentów i wyniki głosowań. Kandydat zaskarżył drugą decyzję, zarzucając organowi nieuwzględnienie wytycznych sądu z poprzedniego postępowania oraz przewlekłość. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca) Sędzia WSA Renata Nawrot Sędzia WSA Leszek Kobylski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi P S na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z dnia [...] kwietnia 2023 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przedstawienia do tytułu profesora oddala skargę. Przedmiotem rozpoznania jest skarga P. S. (dalej: skarżący, strona, kandydat) na decyzję Rady Doskonałości Naukowej (dalej również jako: RDN, organ) z [...] kwietnia 2023 r., znak: [...], o odmowie przedstawienia dr hab. P. S. do tytułu profesora w dziedzinie nauk inżynieryjno-technicznych. Stan faktyczny i prawny w niniejszej sprawie przedstawia się następująco: Skarżący w piśmie z [...] listopada 2018 r. wniósł o wszczęcie postępowania o nadanie tytułu profesora nauk technicznych, załączając zebraną dokumentację dorobku naukowego i zawodowego. Uchwałą nr [...] z [...] września 2019 r. Rada Naukowa [...] poparła wniosek o nadanie dr hab. P. S. tytułu profesora. Decyzją Rady Doskonałości Naukowej nr [...] z [...] marca 2021 r. odmówiono dr. hab. P. S. przedstawienia go do tytułu profesora w dziedzinie nauk inżynieryjno-technicznych. Na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Rada Doskonałości Naukowej wydała decyzję z [...] listopada 2021 r., znak: [...] o utrzymaniu w mocy własnej decyzji z [...] marca 2021 r. W podsumowaniu RDN wskazała, że osiągnięcia kandydata nie wnoszą istotnego wkładu do rozwoju nauk inżynieryjno-technicznych, szczególnie w dyscyplinie inżynieria mechaniczna. Natomiast mają znaczenie dla praktyki inżynierskiej (wojskowej). Aktywność naukowa nie wzrosła po habilitacji, a osiągnięcia nie przekraczają w znacznym stopniu wymagań stawianych w postępowaniu habilitacyjnym. Ponadto upływ 2 lat nie wpłynął na poprawę rozpoznawalności kandydata, nie zwiększyła się liczba cytowań. Od decyzji RDN z [...] listopada 2021 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: WSA), który wyrokiem z 16 listopada 2022 r. w sprawie sygn. akt II SA/Wa 1000/22 uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję. W uzasadnieniu wyroku WSA wskazał, że organ nie wyjaśnił wątpliwości skarżącego co do opinii recenzentów powołanych na etapie postępowania odwoławczego do merytorycznej oceny dorobku kandydata, podczas gdy skarżący otrzymał na wcześniejszym etapie siedem pozytywnych opinii recenzentów. WSA podniósł, że organ w decyzji z [...] listopada 2021 r. nie odniósł się do obszernych zarzutów złożonych przez skarżącego w piśmie z [...] czerwca 2021 r. oraz do złożonych tam wniosków. W ocenie Sądu organ, mając jakiekolwiek wątpliwości co do danych i informacji zawartych we wniosku o nadanie tytułu profesora stronie, powinien z tymi wątpliwościami zwrócić się w pierwszej kolejności bezpośrednio do skarżącego. Rozstrzygnięcie wątpliwości przez organ na niekorzyść strony, bez poczynienia adekwatnych ustaleń, jest poważnym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności obowiązku ustalenia prawdy obiektywnej, oraz naruszeniem zasady uwzględniania słusznego interesu strony. Ponownie rozpoznając sprawę RDN decyzją z [...] kwietnia 2023 r. znak: [...], działając na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. z 2016 r. poz. 882 t.j., dalej: ustawa o stopniach naukowych z 2003 r.) w związku z art. 179 ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r. poz. 1669, dalej: Przepisy wprowadzające P.s.w.n.), odmówiła przedstawienia dr hab. P. S. do tytułu profesora w dziedzinie nauk inżynieryjno-technicznych. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wniosek strony został skierowany do Zespołu Nauk [...], który po zapoznaniu się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym w głosowaniu tajnym nie poparł wniosku o przedstawienie kandydata do tytułu profesora (wynik głosowania: za przedstawieniem kandydata - 0 głosów, przeciw - 22 głosy, wstrzymujących się - 0 głosów). Następnie Prezydium Rady Doskonałości Naukowej, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Zespołu, podjęło decyzję o odmowie przedstawienia dr hab. P. S. do tytułu profesora (wynik tajnego głosowania: za przedstawieniem kandydata - 2 głosy, przeciw - 7 głosów, wstrzymujących się - 0 głosów). Zdaniem RDN na dzień wydawania przedmiotowej decyzji strona nie spełnia ustawowych przesłanek z art. 26 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych z 2003 r. do przedstawienia jej do tytułu profesora. Zgodnie z tym przepisem tytuł profesora może być nadany osobie, która uzyskała stopień doktora habilitowanego lub osobie, która nabyła uprawnienia równoważne z uprawnieniami doktora habilitowanego na podstawie art. 21a, oraz: posiada osiągnięcia naukowe znacznie przekraczające wymagania stawiane w postępowaniu habilitacyjnym; posiada doświadczenie w kierowaniu zespołami badawczymi realizującymi projekty finansowane w drodze konkursów krajowych lub zagranicznych lub odbyła staże naukowe w instytucjach naukowych, w tym zagranicznych, lub prowadziła prace naukowe w instytucjach naukowych, w tym zagranicznych; posiada osiągnięcia w opiece naukowej - uczestniczyła co najmniej: a) raz w charakterze promotora w przewodzie doktorskim zakończonym nadaniem stopnia oraz b) raz w charakterze promotora pomocniczego w przewodzie doktorskim zakończonym nadaniem stopnia lub uczestniczy w charakterze promotora w otwartym przewodzie doktorskim, oraz c) dwa razy w charakterze recenzenta w przewodzie doktorskim lub w przewodzie habilitacyjnym lub w postępowaniu habilitacyjnym. RDN wskazała, że skarżący jest pracownikiem [...], [...] w S. i [...] w S., habilitację uzyskał w 2012 r. Kandydat prowadzi działalność naukową w zakresie rozwoju pojazdów wojskowych w aspekcie ich funkcjonalności i niezawodności oraz podnoszenia bezpieczeństwa załogi. W swoim dorobku posiada oryginalne prace konstrukcyjne i technologiczne, poszerzył obszar badań. Pozytywnie został oceniony jego dorobek w zakresie prac dla przemysłu oraz obronności, jak również działalność wdrożeniowo-ekspercką i kierowanie licznymi zespołami badawczymi. Jednak negatywnie RDN oceniła osiągnięcia naukowe kandydata. Powołani w postępowaniu odwoławczym recenzenci w swoich opiniach stwierdzili bowiem, że wszyscy recenzenci w postępowaniu profesorskim napisali bardzo ogólnikowe opinie, kończące się pozytywnym wnioskiem. W żadnej z nich nie sprecyzowano wkładu naukowego kandydata w dyscyplinie inżynieria mechaniczna, a w wielu przypadkach w recenzjach znalazły się fragmenty jego autoreferatu. Niedopuszczalne są deklaracje recenzentów o przyjmowaniu własnych metod oceny i odrzucaniu kryteriów powszechnie stosowanych. RDN wskazała, że kandydat posiada w swoim dorobku 151 prac (73 autorskie), po habilitacji 83 (43 samodzielne), w tym 7 wydawnictw książkowych i 15 rozdziałów w monografiach i 2 prace opublikowane w materiałach konferencyjnych. Wyniki badań strony są publikowane głównie w czasopismach o charakterze aplikacyjno-przemysłowym o zasięgu lokalnym. Tylko 3 prace ukazały się w czasopismach o zasięgu międzynarodowym indeksowanych w bazie WoS i nie były cytowane. W bazie WoS 2 artykuły w czasopiśmie "[...]", liczba cyt. 1, indeks H=1, w bazie Scopus odnotowano 9 prac, liczba cytowań 0, indeks H=0, sumowany IF=0,856. Są to więc wskaźniki bardzo niskie. Jego prace nie zdobyły uznania w środowisku naukowym związanym z eksploatacją maszyn i pojazdów, dlatego nie są cytowane. Brak publikacji w uznanych czasopismach naukowych. Żadne czasopismo, w którym kandydat zamieszczał swoje prace, nie ma zasięgu międzynarodowego, a większość nie ma nawet szerszego zasięgu krajowego. Autorzy opinii nie akceptują też tezy, że prace kandydata są w dużej mierze utajnione. W dokumentacji nie podano informacji o tym, że zostały one objęte tajemnicą państwową. Również podkreślana przez recenzentów "unikatowa monografia" oceniana jest przez jednego z recenzentów jako dobry podręcznik akademicki, nie jest monografią naukową. Została wydana w drukarni "[...]", która nie spełnia wymogów wydawnictwa naukowego. Kandydat podał też listę referatów wygłoszonych na konferencjach międzynarodowych i krajowych, jednak są to konferencje techniczne, branżowe odbywające się w kraju. Zadeklarował udział w 52 konferencjach po habilitacji (2012 - 2018), czyli w około 9 konferencjach rocznie. Jeśli chodzi o uczestnictwo w projektach badawczo-rozwojowych organ uznał, że jest to ważny element aktywności kandydata, który kierował zespołami w ramach podzadań. Kandydat zadeklarował udział w 33 projektach badawczo-rozwojowych finansowanych ze środków [....]. W dokumentacji kandydat podał tematy 12 projektów celowych, w których brał udział przed habilitacją (2001 - 2011), w 6 z nich pełnił funkcję kierownika. Rada Doskonałości Naukowej stwierdziła brak udokumentowana wdrożeń deklarowanych wyników powstałych w ramach badań stosowanych i prac rozwojowych. Kandydat nie przedstawił również dokumentacji na 5 wzorów użytkowych, których jest współautorem. Organ negatywnie ocenił współpracę międzynarodową kandydata, której właściwie jest brak, bowiem nie odbył on żadnych staży w jednostkach naukowych krajowych i zagranicznych. Trzykrotnie skarżący brał udział w międzynarodowych zespołach badawczych testujących pojazdy wojskowe ([...]). RDN pozytywnie natomiast oceniła aktywność kandydata w kształceniu młodej kadry naukowej, ponieważ wypromował on 2 doktorów, ma 1 otwarty przewód doktorski i jest recenzentem w 6 przewodach doktorskich. Również pozytywnie oceniono jego działalność dydaktyczną i organizacyjną, a także działalność wdrożeniową i współpracę z jednostkami gospodarki narodowej. W konkluzji organ podsumował, że osiągnięcia kandydata nie wnoszą istotnego wkładu do rozwoju nauk inżynieryjno-technicznych, szczególnie w dyscyplinie inżynieria mechaniczna. Natomiast mają znaczenie dla praktyki inżynierskiej (wojskowej). Aktywność naukowa strony nie wzrosła po habilitacji, a osiągnięcia nie przekraczają w znacznym stopniu wymagań stawianych w postępowaniu habilitacyjnym. Ponadto upływ 2 lat nie wpłynął na poprawę rozpoznawalności kandydata, nie zwiększyła się liczba cytowań. W dalszej części uzasadnienia decyzji organ ustosunkował się do zarzutów skarżącego zgłoszonych w piśmie z [...] czerwca 2021 r. Nie zgodził się ze stroną, że recenzent prof. dr hab. inż. C. B. zajmuje się problematyką znacznie odbiegającą od specjalizacji skarżącego. W ocenie organu recenzent ten reprezentuje dyscyplinę inżynieria mechaniczna, w której kandydat ubiega się o tytuł profesora. Opinia kolejnego recenzenta prof. dr hab. inż. A. S. jest dla kandydata zdecydowanie negatywna, chociaż zawiera pozytywną ocenę niektórych jego osiągnięć, takich jak: dorobek w zakresie realizacji projektów celowych i badawczo- rozwojowych, działalności wdrożeniowej (choć nie została ona w żaden sposób uszczegółowiona), dorobek dydaktyczny, organizacyjny oraz w zakresie popularyzacji nauki. Natomiast zdecydowanie negatywnie oceniono dorobek publikacyjny, w szczególności nieliczne prace indeksowane w bazach Web of Science oraz Scopus oraz brak prac w uznanych zagranicznych czasopismach naukowych (wiodących dla specjalności naukowej reprezentowanej przez kandydata), a także brak uznania w środowisku naukowym, o czym świadczy brak ich cytowań oraz brak współpracy międzynarodowej naukowej potwierdzonej osiągnięciami. Zwrócono także uwagę, iż badania kandydata nie dotyczą nowoczesnych konstrukcji, ale nawet takich, które zostały opracowane 50 lat temu. Podkreślono brak istotnego wpływu badań kandydata na rozwój dyscypliny - inżynieria mechaniczna. Organ również wskazał, że "uchybienie formalne", na które zwrócono uwagę w opinii, dotyczyło uzupełnienia dokumentacji o osiągnięcia (jedyne otwarcie przewodu doktorskiego, w którym kandydat pełnił rolę promotora) powstałe po wszczęciu postępowania i wyznaczeniu kandydatów na recenzentów. RDN przyznała rację skarżącemu, że jego prace nie są objęte tajemnicą państwową. W tym zakresie w decyzji uchylonej przez WSA w sprawie sygn. akt II SA/Wa 1000/22 nastąpiła oczywista omyłka w nazewnictwie: chodziło o umowy o poufności. Jednak organ zwrócił uwagę na fakt, że umowy o poufności nie obowiązywały w przypadku około 150 publikacji, najczęściej w mało znaczących czasopismach oraz konferencjach krajowych, a także 2 publicznych obronach prac doktorskich, których kandydat był promotorem. W dokumentacji wniosku nie ma informacji o poufności prac. W odniesieniu do zarzutów skarżącego co do ustaleń organu w zakresie braku doświadczenia w kierowaniu zespołami badawczymi realizującymi projekty finansowane w drodze konkursów krajowych lub zagranicznych, RDN przyznała stronie częściowo rację, że kierował projektami lub zadaniami w projektach także uzyskanych w drodze konkursu (finansowanych przez [...] lub [...]). Oznacza to, że kierował zespołami badawczymi. Nie odbył jednak staży naukowych w instytucjach naukowych, w tym zagranicznych, ani też nie prowadził prac naukowych w instytucjach naukowych, w tym zagranicznych, potwierdzonych np. publikacjami lub innymi osiągnięciami. Odpowiadając na zarzuty strony dotyczące niedostatecznego udziału w międzynarodowych konferencjach, organ stwierdził, że aktywność konferencyjna i prezentacja wyników własnych badań nie była zadawalająca. Oprócz 2 konferencji zagranicznych, kandydat uczestniczył tylko w konferencjach krajowych o niższej randze naukowej lub branżowych. Skarżący w piśmie z [...] czerwca 2021 r. nie zgodził się z zarzutem organu o niskiej rozpoznawalności jego dorobku w wydawnictwach międzynarodowych. Podkreślił, że jest aktywny naukowo w dziedzinie bezpieczeństwa i obronności kraju, a jego aktywność naukowo-badawcza i wdrożeniowa w tej dziedzinie w pełni rekompensuje niską rozpoznawalność międzynarodową. W tym zakresie organ wskazał, że aktywność wdrożeniowa kandydata nie została w dokumentacji opisana, stąd też nie można wyciągnąć wniosku, że są to wybitne osiągnięcia konstrukcyjne lub technologiczne, które mogłyby zastąpić braki w dorobku publikacyjnym. Poza tym badania naukowe opisane w monografii w dużej mierze miały charakter badań technicznych stanu pojazdów wojskowych, które zostały zaprojektowane od 20 do 50 lat temu. Trudno w tym przypadku mówić o aktualnej tematyce naukowej. Stąd trudności w opublikowaniu wyników badań w prestiżowych czasopismach naukowych oraz niska rozpoznawalność naukowa. W konkluzji organ uznał, że kandydat nie spełnia warunków do przedstawienia jego osoby do nadania tytułu profesora, gdyż nie spełnia przesłanek określonych w art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o stopniach naukowych z 2003 r. Od decyzji RDN skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając organowi, że nie zastosował się do wytycznych wyroku WSA z 16 listopada 2022 r. wydanego w sprawie sygn. akt II SA/Wa 1000/22 zawartych w tej części uzasadnienia, kiedy Sąd zalecił organowi, aby mając jakiekolwiek wątpliwości co do danych informacji zawartych we wniosku w pierwszej kolejności zwrócił się do skarżącego. Rozstrzygnięcie wątpliwości przez organ na niekorzyść strony, bez poczynienia adekwatnych ustaleń, jest bowiem poważnym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności obowiązku ustalenia prawdy obiektywnej oraz naruszeniem zasady uwzględnienia słusznego interesu strony. Organ nie wziął również pod uwagę dotychczasowych dowodów, nie zebrał żadnych nowych dowodów, a postępowanie prowadził przewlekle i bezczynnie. Zaskarżona decyzja, zdaniem skarżącego, jest gołosłowna, bezpodstawna i rażąco narusza prawo i jego interesy. W odpowiedzi na skargę RDN wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając, czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego i przestrzegano przepisów proceduralnych. Sąd jest władny wzruszyć zaskarżoną decyzję jedynie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie należy wskazać, że postępowanie w sprawach o nadanie stopni i tytułów naukowych cechuje odrębność związana ze specyfiką tych spraw. Wynika stąd ograniczony zakres kontroli sądu administracyjnego, który nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Rady Doskonałości Naukowej. Sąd nie dokonuje także merytorycznej oceny dorobku naukowego osoby ubiegającej się o uzyskanie tytułu profesora oraz tego, czy posiada ona odpowiednie osiągnięcia naukowe, czy też wniosła znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej (por. Hubert Izdebski, Jan Michał Zieliński, Ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym. Komentarz, wyd. II, publ. LEX 2015) Sąd administracyjny nie jest również uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki, nie jest forum toczenia dyskusji naukowych, ścierania się różnych poglądów, teorii naukowych, czy też polemiki z konkluzjami RDN. Ponadto okoliczność, że strona skarżąca uważa, iż recenzenci wadliwie ocenili jej dorobek, pominęli okoliczności przemawiające na jej korzyść, a uwypuklili elementy negatywne, że nie podzielili w końcu jej poglądów, nie może prowadzić do kwestionowania na drodze postępowania sądowego wystawionych w procedurze kwalifikacyjnej ocen, nawet jeżeli kandydat jest głęboko przekonany, że są one krzywdzące (po. wyrok NSA z 30 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 1411/08, publ. LEX nr 529959). Zatem kontrola sądu administracyjnego ogranicza się w niniejszej sprawie jedynie do stwierdzenia, czy w postępowaniu przed Radą Doskonałości Naukowej nie naruszono norm postępowania wynikających z przepisów ustawy o stopniach naukowych z 2003 r., a także odpowiednio stosowanych przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 t.j., dalej: k.p.a., por. np. wyrok NSA z 30 maja 2008r. sygn. akt I OSK 212/08, publ. LEX nr 505357). Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 1 ww. ustawy do postępowania o nadanie tytułu profesora będą miały "odpowiednie" zastosowanie przepisy art. 7 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którymi organ administracji publicznej (a takim jest przecież RDN), ma obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a podjęte rozstrzygnięcie należycie uzasadnić poprzez wskazanie podstawy faktycznej i prawnej. Okoliczność, że RDN podejmuje uchwałę w głosowaniu tajnym, stanowi utrudnienie w sporządzeniu uzasadnienia w pełni odpowiadającego wymogom określonym w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Nie oznacza to jednak, że jest ona zwolniona od wszechstronnej oceny wszystkich zebranych w toku postępowania dowodów (por. wyrok WSA w Warszawie z 20 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/WA 1291/17, publ. Lex nr 2636924). Odpowiednie stosowanie art. 107 § 3 k.p.a. w postępowaniu o nadaniu tytułu profesora nie daje podstaw do stwierdzenia, że po stronie Rady Doskonałości Naukowej nie istnieje obowiązek uzasadnienia decyzji w sposób, który umożliwiałby poznanie motywów rozstrzygnięcia oraz dokonanie jego instancyjnej, a następnie sądowej kontroli (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 23 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 1969/21, publ. CBOSA). Postępowanie w przedmiocie kontroli decyzji RDN w odniesieniu do wniosku kandydata o nadanie tytułu profesora toczyło się już przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1000/22 i zostało zakończone wyrokiem z 16 listopada 2022 r. o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Wyrok ten jest punktem wyjścia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji RDN z [...] lipca 2023 r. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba ze przepisy prawa uległy zmianie. Z powyższego przepisu wynika wprost, że ilekroć dana sprawa jest przedmiotem rozpoznania przez sąd lub organ, jest on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną istotnej zmianie przepisy. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. W wyniku wydania wyroku o charakterze kasacyjnym sprawa wraca do stadium postępowania przed organem administracyjnym. Oznacza to obowiązek powtórnego rozpoznania tej sprawy przez ten organ i wydania decyzji, z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w wyroku. Podkreślenia wymaga, że zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku (zob. wyrok NSA z 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, publ. CBOSA). Rozpatrując przedmiotową sprawę według powyższych kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z brzmieniem art. 179 ust. 2 Przepisów wprowadzających P.s.w.n. w okresie od dnia wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1 (tj. od 1 października 2018 r.), do dnia 30 kwietnia 2019 r. przewody doktorskie, postępowania habilitacyjne i postępowania o nadanie tytułu profesora wszczyna się na podstawie przepisów dotychczasowych. Zatem przepisy właściwe do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy to ustawa o stopniach naukowych z 2003 r., bowiem postępowanie zostało wszczęte 27 listopada 2018 r., z tym że z dniem 1 stycznia 2021 r. Rada Doskonałości Naukowej wstępuje w prawa Centralnej Komisji do Spraw [...] (art. 179 ust. 10 Przepisów wprowadzających P.s.w.n.). W myśl art. 26 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych z 2003 r. tytuł profesora może być nadany osobie, która uzyskała stopień doktora habilitowanego lub osobie, która nabyła uprawnienia równoważne z uprawnieniami doktora habilitowanego na podstawie art. 21 a, oraz: 1) posiada osiągnięcia naukowe znacznie przekraczające wymagania stawiane w postępowaniu habilitacyjnym; 2) posiada doświadczenie w kierowaniu zespołami badawczymi realizującymi projekty finansowane w drodze konkursów krajowych lub zagranicznych lub odbyła staże naukowe w instytucjach naukowych, w tym zagranicznych, lub prowadziła prace naukowe w instytucjach naukowych, w tym zagranicznych; 3) posiada osiągnięcia w opiece naukowej - uczestniczyła co najmniej: a) raz w charakterze promotora w przewodzie doktorskim zakończonym nadaniem stopnia oraz b) raz w charakterze promotora pomocniczego w przewodzie doktorskim zakończonym nadaniem stopnia lub uczestniczy w charakterze promotora w otwartym przewodzie doktorskim, oraz c) dwa razy w charakterze recenzenta w przewodzie doktorskim lub w przewodzie habilitacyjnym lub w postępowaniu habilitacyjnym. Istotne jest, że brak spełnienia którejkolwiek z przesłanek z art. 26 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych z 2003 r. eliminuje możliwość podjęcia uchwały o przedstawieniu kandydata do tytułu profesora. Ponownie rozpoznając wniosek strony oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy, Rada Doskonałości Naukowej, zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku Sądu w sprawie sygn. akt II SA/Wa 1000/22, wyjaśniła, dlaczego w swoim rozstrzygnięciu oparła się na negatywnych opiniach dwóch recenzentów powołanych w postępowaniu odwoławczym: prof. dr hab. inż. C. B. oraz prof. dr hab. inż. A. S., wbrew pozytywnym opiniom uzyskanym przez recenzentów wyznaczonych przez Centralną Komisję do spraw Stopni i Tytułów, tj. prof. dr hab. inż. J. F., prof. dr hab. inż. J. M., prof. dr hab. inż. P. D., prof. dr hab. inż. J. M., prof. dr hab. inż. K. L., prof. dr hab. inż. Z. S. oraz prof. dr hab. inż. S. A. Zasadnie RDN uznała na podstawie opinii prof. dr hab. inż. C. B. sporządzonej [...] czerwca 2021 r. oraz opinii prof. dr hab. inż. A. S. sporządzonej [...] października 2021 r., że wszystkie pozytywne opinie znajdujące się w aktach sprawy są ogólnikowe, z fragmentami autoreferatu, bez merytorycznych ocen i sprecyzowania wkładu naukowego kandydata w dyscyplinie inżynieria mechaniczna, z przyjmowaniem własnych metod oceny i odrzucaniem kryteriów powszechnie stosowanych, podawaniem nieprecyzyjnych faktów. Opinie ww. recenzentów są zgodne, że kandydat nie spełnia warunku do przedstawienia do nadania tytułu profesora, wynikającego z art. 26 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych z 2003 r. Takie wnioski recenzentów znalazły swoje odzwierciedlenie w głosowaniu Prezydium Rady Doskonałości Naukowej na posiedzeniu [...] kwietnia 2023 r., które podjęło decyzję o odmowie przedstawienia dr hab. P. S. do tytułu profesora (wynik tajnego głosowania: za przedstawieniem kandydata - 2 głosy, przeciw - 7 głosów, wstrzymujących się - 0 głosów). Jednocześnie Rada Doskonałości Naukowej zaprzeczyła, aby recenzent prof. dr hab. inż. C. B. zajmował się całkowicie odmienną dziedziną, aniżeli kandydat, ponieważ reprezentuje on dyscyplinę inżynieria mechaniczna, w której skarżący ubiega się o tytuł profesora. W treści uzasadnienia RDN wyjaśniła również wątpliwości skarżącego w odniesieniu do recenzenta prof. dr hab. inż. A. S. wskazując, że nie jest prawdą, iż jego opinia w rzeczywistości jest dla kandydata pozytywna. Zawiera ona bowiem pozytywną ocenę niektórych tylko osiągnieć strony, jednak zdecydowanie negatywnie oceniła dorobek publikacyjny, nieliczne prace indeksowe w bazach Web of Science oraz Scopus, brak prac w uznanych zagranicznych czasopismach naukowych oraz brak uznania w środowisku naukowych (brak cytowań). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ rozważył wszystkie przesłanki z art. 26 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych z 2003 r., uznając ostatecznie, że kandydat kierował zespołami badawczymi realizującymi projekty finansowane w drodze konkursów (pkt 2) oraz posiada osiągnięcia w opiece naukowej (pkt 3). Niewystarczające jednak było udokumentowanie osiągnięć naukowych znacznie przekraczające wymagania stawiane w postępowaniu habilitacyjnym (pkt 1) i w tym zakresie uzasadnienie organu koresponduje ze zgromadzonym materiałem dowodowym. W ocenie Sądu organ w zaskarżonej decyzji odniósł się również do zarzutów skarżącego zawartych w piśmie z [...] czerwca 2021 r. (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej odmowną decyzją RDN z [...] marca 2021 r.), w którym ocenia odmowę przedstawienia jego osoby do tytułu profesora nauk inżynieryjno-technicznych jako pozostającą w fundamentalnej sprzeczności, nieznajdującą opacia w materiale dowodowym. Ponowna ocena materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy przez RDN świadczy o tym, że powyższe stanowisko skarżącego stanowi jedynie polemikę z argumentacją organu, która nie może wywrzeć skutku uchylenia zaskarżonej decyzji. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w okolicznościach tej sprawy RDN nie miała żadnych wątpliwości co do oceny dorobku naukowego przedstawionego przez stronę przy wniosku. W związku z tym nie było potrzeby zwracania się przy ponownym rozpatrzeniu sprawy bezpośrednio do kandydata o ich wyjaśnianie czy dodatkowe informacje, jak to zalecał WSA w wyroku z16 listopada 2022 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1000/22. Rozstrzygnięcia dotyczące nadania stopnia naukowego i tytułu naukowego mają częściowo charakter uznaniowy, w szczególności w odniesieniu do oceny przesłanki osiągnięć naukowych znacznie przekraczających wymagania stawiane w postępowaniu habilitacyjnym, stąd ich sądowa kontrola jest ograniczona, bowiem nie sięga aspektów merytorycznych. Sąd nie jest uprawniony do analizy treści recenzji, ani wkraczanie w merytoryczną ocenę dorobku naukowego kandydata. Zdaniem Sądu RDN nie wykroczyła w zaskarżonej decyzji poza zasadę swobodnej oceny dowodów, odniosła się do zarzutów skarżącego z pisma z [...] czerwca 2021 r., wykonała wytyczne Sądu zgodnie z art. 153 p.p.s.a., w uzasadnieniu decyzji wskazała, na jakich dowodach oparła swoje rozstrzygnięcie, a jakie nie zostały przez nią uznane, wskazała podstawy faktyczne i prawne swojego rozstrzygnięcia. Tym samym nie uchybiła przepisom art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych z 2003 r. W tym miejscu Sąd podziela stanowisko RDN, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji może charakteryzować pewna ogólnikowość z tego powodu, iż głosowanie na posiedzeniu Prezydium Rady Doskonałości Naukowej [...] kwietnia 2023 r. było tajne, zarówno dla kandydata, jak i dla członków Prezydium biorących w nim udział. Zapadłe w tym trybie rozstrzygniecie stanowi więc pewną wypadkową szeregu ocen i poglądów, niekoniecznie podzielanych w całości przez całe gremium (w tym wypadku 7 osób było "przeciw", ale 2 "za"). Odpowiednie stosowanie art. 107 § 3 k.p.a. w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy o stopniach naukowych z 2003 r. oznacza konieczność uwzględnienia specyfiki postępowania przed Radą Doskonałości Naukowej, będącą organem kolegialnym (por. wyrok NSA z 24 lutego 2022 r., sygn. akt III OSK 6168/21, pub. CBOSA). Niezasadny jest zarzut strony, że zaskarżona decyzja jest gołosłowna, bezpodstawna i rażąco narusza prawo oraz interesy strony. Jednak główne powody nieuwzględnienia wniosku kandydata zostały jednoznacznie wskazane w zaskarżonej decyzji, a nawet ograniczone uzasadnienie decyzji wydanej w trybie art. 26 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych z 2003 r. nie stanowi – w okolicznościach tej sprawy - naruszenia prawa, skutkującego wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego. Jednocześnie należy stwierdzić, że nie może mieć wpływu na wynik tej sprawy zarzut strony, że RDN działała "przewlekle i bezczynnie", ponieważ te kwestie mogły być rozważane w innym postępowaniu – o stwierdzenie bezczynności lub przewlekłego działania organu. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło