VII SA/Wa 209/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. T. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania postanawia: odmówić S. T. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Stosownie do treści art. 246 ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy też zauważyć, że przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej uczestnictwem w postępowaniu przed sądem administracyjnym (art. 199 ustawy). W niniejszej sprawie w skardze wniesionej na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2011 r. S. T. zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosku złożonego na urzędowym formularzu wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką i siostrą, posiada dom o powierzchni 160 m2 oraz gospodarstwo rolne (12,40 ha). W treści wniosku skarżący wskazał, że pomaga matce i siostrze, które otrzymują renty w wysokości po 750 zł. S. T. wskazał też, iż spłaca kredyty zaciągnięte na sumę łącznie 120.000 zł. Pismem z dnia 17 lutego 2012 r. skarżący wezwany został do podania m.in. wysokości uzyskiwanych dochodów, wysokości miesięcznej raty kredytu, do wskazania wysokości wydatków związanych z utrzymaniem domu oraz wydatków na bieżące potrzeby życia codziennego. W piśmie z dnia 2 marca 2012 r. S. T. wskazał, że uzyskuje dochody z prowadzenia gospodarstwa rolnego w łącznej wysokości 114.500,00 zł rocznie, otrzymuje też dopłaty z ARiMR w wysokości 25.000,00 zł. Skarżący oświadczył, iż miesięcznie spłaca 2.500 zł kredytu, a także półrocznie po 3950 zł. Do miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem domu skarżący zaliczył opłaty: za energię elektryczną – 400 zł, za gaz – 110 zł, wodę – 300 zł, telefon – 98 zł. Jak wynika z treści pisma z dnia 2 marca 2012 r., wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego wynoszą ok. 53.000,00 zł rocznie i obejmują m.in. wydatki na usługi weterynaryjne, belowanie słomy i siana, zakup nawozów, zboża, siew i zbiór kukurydzy i buraków. Wśród swych wydatków skarżący wymienił ponadto: podatek gruntowy - 600 zł kwartalnie, KRUS – 3550 zł kwartalnie, wydatki na węgiel – 760 zł, drzewo – 150 zł, ubezpieczenie budynków – 750 zł na pół roku, ubezpieczenie ciągników, przyczep i samochodu osobowego – 985 zł, naprawy sprzętu rolniczego – 15.000 zł, dzierżawa ziemi – 7.000 zł. Mając na uwadze powołane przepisy oraz sytuację finansową wnioskodawcy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania S. T. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jak już wskazano, prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane tylko wówczas, gdy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Niewątpliwie konieczność zapłaty kosztów sądowych zawsze powoduje uszczerbek i ewentualnie konieczność ograniczenia innych wydatków, jednakże zastosowanie instytucji przyznania prawa pomocy jako wyjątku od zasady ponoszenia przez strony kosztów sądowych jest możliwe tylko w sytuacji powstania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, nie zaś w przypadku powstania jakiegokolwiek uszczerbku. Przez pojęcie uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i finansowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Poniesienie przez S. T. kosztów postępowania w niniejszej sprawie takiego uszczerbku nie spowoduje. Wprawdzie, jak wynika z wniosku o przyznanie prawa pomocy i z pisma z 2 marca 2012 r., wydatki skarżącego związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego i spłatą kredytów pochłaniają znaczną część dochodów, to jednak uznano, że S. T. jest w stanie z uzyskiwanych dochodów zgromadzić środki na poniesienie kosztów postępowania. Jak wynika z pisma z 2 marca 2012 r., skarżący uzyskuje dochody z gospodarstwa rolnego w wysokości 139.500,00 zł rocznie, a ponadto matka i siostra skarżącego otrzymują renty w wysokości po 750 zł miesięcznie, co łącznie w przeliczeniu miesięcznym daje kwotę 13.125,00 zł na trzy osoby. Warto też wskazać, że z wyciągów z rachunku bankowego skarżącego nadesłanego do sprawy VII SA/Wa 209/12 wynika, że w okresie od 1 listopada 2011 r. do końca stycznia 2012 r. na konto skarżącego wpływały kwoty: 5.426,83 zł, 772,14 zł, 5.946,69 zł, 300 zł, 8.508,03 zł, 25.483,25 zł, 9.008,89 zł, saldo początkowe na dzień 1 listopada 2011 r. wynosiło 14.471,06 zł, natomiast saldo końcowe na dzień 31 stycznia 2012 r. wyniosło 32.066,67 zł. Okoliczności te pozwalają na przyjęcie, że wnioskodawca jest w stanie zgromadzić środki na poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie, a ich poniesienie nie spowoduje uszczerbku w utrzymaniu koniecznym skarżącego i jego rodziny. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).