VII SA/Wa 2092/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Asesor WSA Paweł Groński, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2007 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej " W." na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązków w zakresie ochrony przeciwpożarowej budynku. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. VII SA/Wa 2092 / 06 U Z A S A D N I E N I E W dniu 11 maja 2006 r. przedstawiciele Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej W. przeprowadzili czynności kontrolne w wielorodzinnym budynku mieszkalnym przy ul. [...] w W. należącym do Spółdzielni Mieszkaniowej "W." w W. Podczas kontroli stwierdzono, szereg nieprawidłowości w zakresie zabezpieczenia przeciwpożarowego w kontrolowanym budynku. Mając na uwadze stwierdzone nieprawidłowości Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej W., decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. zobowiązał właściciela budynku do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości ujmując je w punktach. Nałożone obowiązki miały na cele poprawę stanu ochrony przeciwpożarowej. W punkcie 2 wskazanej decyzji na podstawie § 3 ust. 1 , § 15 ust. 3 oraz § 20 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. z 2006 r. Nr 80, poz. 563), zobowiązano Spółdzielnię Mieszkaniową "W." jako właściciela budynku do wyposażenia klatek schodowych w instalację wodociągową przeciwpożarową z zaworami hydrantowymi 52 umieszczonymi na pionie nawodnionym z zapewnionym odpowiednim zasilaniem. Właściciel budynku Spółdzielnia Mieszkaniowa "W." złożyła odwołanie od nałożonego w pkt 2 powyższej decyzji obowiązku. W odwołaniu wskazano, że budynek został wybudowany w 1975 r. zgodnie z ówcześnie obowiązującymi w zakresie ochrony przeciwpożarowej przepisami. Budynek posiada 12 kondygnacji i dwustrefową instalację wodociągową. W ocenie odwołującej się Spółdzielni, wyposażenie klatek schodowych w instalację wodociągową przeciwpożarową z zaworami hydrantowymi 52 z zapewnionym odpowiednim zasilaniem jest aktualnie niemożliwe, gdyż budynek jest zamieszkały przez ponad trzysta rodzin. Jego zasilanie w wodę odbywa się z miejskiego przyłącza, które nie jest w stanie zapewnić odpowiedniego zaopatrzenia w wodę, po ewentualnym nawodnienie pionów przeciwpożarowych. [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. na podstawie art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 1991 r. nr 88, poz. 400 z późn. zm.) w związku z art. 138 § 1 pkt.1 kodeksu postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej "W." od obowiązku nałożonego w pkt. 2 decyzji z dnia [...] lipca 2006 r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pkt 2 w całości. Rozpatrując przedmiotowe odwołanie organ II instancji stwierdził, że nałożony na Spółdzielnię obowiązek wynika z § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. z 2006r. Nr 80, poz. 563) i nie jest związany z faktem prowadzenia w budynku jakichkolwiek prac budowlanych, bądź zmianą sposobu użytkowania. Stwierdzony stan budynku w razie pożaru nie zapewnia możliwości prowadzenia skutecznych działań przez jednostki ratowniczo-gaśnicze straży pożarnej. Odnosząc się do kwestii podnoszonych przez stronę organ odwoławczy stwierdził, iż nałożony obowiązek wynika z aktualnie obowiązujących przepisów, które określają sposób zabezpieczenia przeciwpożarowego budynków. Dlatego nie ma znaczenia stan prawny istniejący w tym zakresie w czasie w, którym budynek powstał. Poza tym Komendant Wojewódzki podkreślił , że Spółdzielnia Mieszkaniowa "W." została pouczona przez organ I instancji o możliwości zastosowania rozwiązań zamiennych w stosunku do zaskarżonego obowiązku określonego w pkt 2 decyzji , z zachowaniem trybu określonego w § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006r. Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że skoro zostały naruszone przepisy przeciwpożarowe organ straży pożarnej - zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 26 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej - uprawniony był w drodze decyzji administracyjnej do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie. Podkreślił przy tym, że wszelkie wyjątki dotyczące odstępstw lub też możliwości stosowania rozwiązań zamiennych w stosunku do wymagań wynikających z przepisów przeciwpożarowych są jednoznacznie wskazane w tych przepisach. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa "W." w W. domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi wskazano na naruszenie § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006r. oraz naruszenie zasady nie działania prawa wstecz. Powtórzono argumentację przedstawioną w odwołaniu, że budynek został wybudowany w 1975 r., jest 12 kondygnacyjnym obiektem z dwustrefową instalacją wodociągową. Wybudowany został zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami ochrony przeciwpożarowej. Wyposażenie klatek schodowych w instalację wodociągową przeciwpożarową z zaworami hydrantowymi 52 z zapewnionym odpowiednim zasilaniem jest aktualnie niemożliwe, gdyż budynek jest zamieszkały przez ponad trzysta rodzin. Jego zasilanie w wodę odbywa się z miejskiego przyłącza, które nie jest w stanie zapewnić odpowiedniego zaopatrzenia w wodę, po ewentualnym nawodnienie pionów przeciwpożarowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uznać za uzasadnioną, ponieważ zaskarżona decyzja zapadła z oczywistym naruszeniem art. 7, 9, 77 § 1 kpa. Organ II instancji ograniczył się do jedynie do formalnego rozpoznania sprawy. [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Państwowej, jako organ odwoławczy miał obowiązek ponownego rozpatrzenia merytorycznego sprawy na skutek wniesionego odwołania, a nie tylko ograniczenia się do kontroli decyzji organu I instancji. Utrzymując w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Państwowej W., organ II instancji pominął argumentację podniesioną przez skarżącą w odwołaniu w, którym wyraźnie wskazano na trudności techniczne w wykonaniu nałożonego obowiązku. W niniejszej sprawie jest to o tyle istotne, gdyż zgodnie z § 1 ust 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. z 2006r. Nr 80, poz. 563) w przypadkach szczególnie uzasadnionych lokalnymi uwarunkowaniami istnieje możliwość, po uzgodnieniu z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Państwowej, zastosowania rozwiązań zamiennych, w stosunku do wymienionych w § 15 i 20 . W uzasadnieniu skarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż strona została pouczona przez organ I instancji o możliwości zastosowania rozwiązań zamiennych w stosunku do skarżonego obowiązku określonego w pkt 2 decyzji , z zachowaniem trybu określonego przepisami rozporządzenia. Takie ujęcie zagadnienia wskazuje, że zdaniem organu odwoławczego dopiero złożenie przez stronę odrębnego wniosku po wydaniu kwestionowanej decyzji może doprowadzić do przyjęcia rozwiązań zamiennych po ich uzgodnienia z komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Państwowej. Pogląd ten jest wadliwy, nie znajduje oparcia w wykładni przepisu § 1 ust 2 w/w rozporządzenia ani nie uwzględnia zasad racjonalnego postępowania. Wydanie ostatecznej decyzji nakazującej zainstalowanie określonej instalacji wodociągowej przeciwpożarowej, tj. nawodnionych pionów hydrantowych z zaworami 52, zamyka drogę do zastosowania rozważań zamiennych, o których mowa w § 1 ust. 2 cyt. rozporządzenia. Decyzja wydana w oparciu o przepis § 15 podlega wykonaniu i dopiero ewentualne wycofanie jej z obrotu prawnego, w jednym z trybów przewidzianych w przepisach kpa, umożliwiałoby wydanie innego rozstrzygnięcia w tej sprawie. Przyjmując zatem rozumowanie organu, nawet przy technicznej niemożności dostosowania obiektu do aktualnych wymogów przeciwpożarowych należałoby wydać decyzję w oparciu o przepis § 15 w/w rozporządzenia, po to aby następnie wyeliminować ją obrotu prawnego i zastosować rozwiązania zamienne. W ocenie Sądu, to właśnie najpóźniej na etapie postępowania odwoławczego zachodzi konieczność rozważenia możliwości i celowości zastosowania rozwiązań zamiennych w stosunku do wymienionych w § 15 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. z 2006r. Nr 80, poz. 563), jeżeli jest to szczególnie uzasadnione lokalnymi uwarunkowaniami. Niewątpliwie na takie uwarunkowania powoływała się skarżąca Spółdzielnia . Obowiązkiem organu było ich rozważenie oraz ocena, czy rzeczywiście zachodzą. Jeśli nie zachodzą, to ustalenia w tym zakresie powinny znaleźć się w uzasadnieniu wydanej decyzji. Natomiast w przypadku pozytywnych ustaleń, organ odwoławczy był kompetentny w świetle § 1 ust 2 do uzgodnienia rozwiązań zamiennych określających inny sposób wykonania skutecznych zabezpieczeń przeciwpożarowych. [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Państwowej, wskazując w uzasadnieniu swojej decyzji na możliwość zastosowania § 1 ust. 2 rozporządzenia, przyjął tym samym, iż w sprawie mogą istnieć szczególne lokalne uwarunkowania. Zobowiązany był zatem przed wydaniem decyzji ostatecznej do oceny możliwości zastosowania tych rozwiązań. Brak działań w tym zakresie oznacza naruszenie zasady postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 9 kpa a zobowiązującej organ do takiego działania aby strona nie poniosła szkody . Wskazać bowiem trzeba, że tryb opisany w § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006r. może i powinien mieć zastosowanie tam, gdzie działania kontrolne prowadzone przez organy Państwowej Straży Państwowej dotyczą obiektów wzniesionych w innych uwarunkowaniach techniczno-prawnych, a doprowadzenie obiektu do stanu zgodności z obecnie obowiązującymi przepisami przeciwpożarowymi nastręcza szczególne trudności. Jest oczywiste, że inicjatywa we wprowadzaniu rozwiązań dostosowujących obiekt do aktualnych wymogów w zakresie bezpieczeństwa przeciwpożarowego leży w pierwszym rzędzie po stronie właściciela obiektu. Jednak gdy organ działa z urzędu, w wyniku kontroli, do niego należy przeanalizowanie możliwości wydania nakazu z uwzględnieniem lokalnych uwarunkowań, o których mowa w § 1 ust 2 rozporządzenia. Obowiązek taki wynika z zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7, 8, 9 i 11 kpa. Zważywszy na powyższe uchybienia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję. Na podstawie art. 152 w/w ustawy orzeczono jak w pkt II wyroku.