VII SA/Wa 2092/24
WyrokWSA w Warszawie2024-09-20
Skład orzekający: Iwona Ścieszka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając sprzeciw od decyzji kasatoryjnej organu odwoławczego (wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.), może oceniać merytoryczną zasadność zastosowania tego przepisu przez organ odwoławczy, czy też jego kontrola ogranicza się wyłącznie do oceny istnienia przesłanek do wydania takiej decyzji?Ratio decidendi
Rozpoznając sprzeciw od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., sąd administracyjny ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania takiej decyzji przez organ odwoławczy. Kontrola ta ma charakter wyłącznie procesowy i nie obejmuje merytorycznej oceny zastosowania przepisów prawa materialnego przez organ. Sąd bada, czy organ odwoławczy zasadnie uznał, że w sprawie wystąpiły naruszenia przepisów postępowania, które uniemożliwiają merytoryczne rozstrzygnięcie i wymagają przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "D." od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB), która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych. PINB pierwotnie umorzył postępowanie, uznając, że roboty są zgodne z projektem. MWINB uchylił tę decyzję, wskazując na istotne odstępstwa od zatwierdzonej dokumentacji projektowej, w tym przesunięcie palisady stalowej i rozbiórkę części muru oporowego, co mogło mieć wpływ na stateczność konstrukcji sąsiedniego garażu. Spółdzielnia zarzuciła MWINB naruszenie art. 138 § 2 k.p.a., twierdząc, że nie było podstaw do uchylenia decyzji PINB.Rozstrzygnięcie
Oddalił sprzeciw Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "D."Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Iwona Ścieszka (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 września 2024 r. sprawy ze sprzeciwu Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "D." z siedzibą w W. od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2024 r. nr 903/24 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala sprzeciw
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (MWINB) decyzją z 25 lipca 2024 r., działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej C. [...] w W. , uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z 21 lutego 2024 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie robót budowlanych polegających na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym, wjazdem i zagospodarowaniem terenu na działkach ewid. nr [...] i [...] oraz części działki ewid. nr [...] obręb [...] przy ul. S. [...] i [...] w W. , i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
MWINB wskazał, że w toku przeprowadzonych w dniu 20 października 2023 r. oględzin na terenie działek ewid. nr [...] i [...] przy ul. S. [...] w W. PINB dla m.st. Warszawy ustalił, że prowadzone są tam prace budowlane polegające na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem i rozbiórce budynków mieszkalnych z garażem. Roboty realizowane są na podstawie decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 25 października 2022 r. i utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody Mazowieckiego z 7 kwietnia 2023 r. Zawansowanie prac przedstawiało się następująco: rozebrano budynki zgodnie z decyzją, nie rozpoczęto robót polegających na budowie budynku. Dziennik budowy prowadzony na bieżąco. Teren budowy ogrodzony i zabezpieczony przed dostępem osób postronnych. Tablica informacyjna umieszczona jest w widocznym miejscu. Nie stwierdzono występowania nieprawidłowości lub zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia.
W dniu 3 stycznia 2024 r. organ przeprowadził ponowne oględziny, w trakcie których ustalił, że dokonano rozbiórki istniejących budynków, wykonano palisadę z belek stalowych tzw. hebów V-D-W w otulinie betonowej, w tym m.in. od strony posesji C. [...] , rozpoczęto przygotowania do wykonania ścianki szczelinowej. Palisada jest odsunięta od strony istniejącej żelbetowej ściany garażowej na nieruchomości przy ul. C. [...] o ok. 60 cm. Według relacji kierownika budowy, w trakcie nawiercania otworów pod belki stalowe nie natrafiono na znaczny opór mogący potwierdzać istnienie muru oporowego o konstrukcji żelbetowej. Zgodnie z wpisem w ekspertyzie technicznej z lipca 2022 r. poprzedzającej zatwierdzenie projektu budowlanego, istniejąca pozostałość muru ceglanego nie stanowi obecnie elementu konstrukcyjnego mogącego pełnić funkcję muru oporowego. Na obecnym etapie prace realizowane są zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. W trakcie kontroli przeprowadzono również oględziny ściany garażu podziemnego na terenie nieruchomości przy ul. C. [...] od strony realizowanej inwestycji. Stwierdzono niewielką, dość regularną pionową rysę (rysa włosowata) i niewielki przeciek - zawilgocenie ściany. Rysa o podobnej wielkości występuje na stropie. Nie stwierdzono występowania zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia.
Zawiadomieniem z 5 stycznia 2024 r. poinformowano strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych polegających na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym, wjazdem i zagospodarowaniem terenu na działkach ewid. nr [...] i [...] oraz części działki ewid. nr [...] obręb [...] przy ul. S. [...] i [...] w W. .
Następnie decyzją z 21 lutego 2024 r PINB dla m.st. Warszawy umorzył tak ukształtowane i prowadzone w sprawie postępowanie administracyjne.
Odwołanie od decyzji organu powiatowego wniosła Wspólnota Mieszkaniowa C. [...] .
Postanowieniem z 23 kwietnia 2024r. MWINB zlecił przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego celem jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Przeprowadzone w dniu 23 maja 2024 r. oględziny pozwoliły ustalić, że murek o długości ok. 6 m znajdujący się oryginalnie na działce ewid. nr [...] obręb [...] w części nadziemnej został częściowo rozebrany - z pozostawieniem 3 filarków murowanych. Nie można ustalić, czy część podziemna murka, rozciągająca się również na działkę ewid. nr [...] uległa zniszczeniom, ale nie była celowo niszczona. Część podziemną pozostawiono w gruncie odstępując od projektu budowlanego, w ten sposób, że przesunięto oś palowania w głąb działek ewid. nr [...] i [...] o 60 cm, co zostało ujęte w projekcie wykonawczym z listopada 2023 r. autorstwa inż. P. K. . Prace budowlane polegające na wykonaniu na działce ewid. nr [...] i [...] palisady stalowej wykonano z odstąpieniem od projektu konstrukcji z dnia 24 maja 2022 r. autorstwa inż. A. K. . Odstąpienie polegało na przesunięciu palisady od strony nieruchomości C. [...] w głąb nieruchomości S. [...] i [...] o 60 cm.
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję uznając, że sprawa wymaga ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ powiatowy przedwcześnie bowiem przyjął, że roboty budowlane prowadzone są zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją projektową. Jak wynika bowiem z projektu konstrukcji ściany szczelinowej z 24 maja 2022 r., ze względu na lokalizację budynku na skarpie, w terenie o zwartej zabudowie, w ostrej granicy z sąsiednią zabudową, dla wykonania podziemia projektowanego budynku przyjęto zastosowanie ścian szczelinowych, a dla zabezpieczenia skarp - palisady (pkt 2.5.), które spełniają rolę stałych konstrukcji oporowych (pkt 5). Przedmiotowa palisada zgodnie z rysunkiem nr IV-193-KS-PB-005-A winna znajdować się w granicy z nieruchomością sąsiednią C. [...]. Tymczasem przeprowadzone w dniu 23 maja 2024 r. oględziny potwierdziły, iż opisywana palisada stalowa wykonana została niezgodnie z ww. projektem konstrukcji. W protokole oględzin nr 821/IIWT/2024 stwierdzono bowiem, iż "Prace budowlane polegające na wykonaniu na działce ewid. nr [...] i [...] palisady stalowej wykonano z odstąpieniem od projektu konstrukcji z dnia 24.05.2022r. autorstwa inż. A. K. . Odstąpienie polega na przesunięciu palisady od strony nieruchomości C. [...] w głąb nieruchomości S. [...] i [...] o 60 cm". MWINB podkreślił, iż na fakt przesunięcia palisady o 60 cm zwrócono uwagę również w trakcie uprzednio przeprowadzonych w dniu 3 stycznia 2024 r. oględzin.
MWINB stwierdził zatem, że w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy PINB dla m.st. Warszawy winien więc podjąć dalsze działania w sprawie w związku ze stwierdzonym wyżej odstępstwem od zatwierdzonej dokumentacji projektowej. W tym zakresie organ powiatowy powinien ocenić, czy likwidacja muru oporowego w części nadziemnej na długości ok. 6 m znajdującego się na granicy z nieruchomością C. [...] i ul. S. [...], czyli na działce nr ew. [...] z obr. [...] (co potwierdziły ustalenia protokolarne z dnia 23 maja 2024 r.), który nieprzewidziany został do rozbiórki w zatwierdzonym decyzją Prezydenta m.st. Warszawy z 25 października 2022 r., projekcie budowlanym (projekt przewidywał rozbiórkę wyłącznie muru oporowego znajdującego się na granicy nieruchomości C. [...] i ul. S. [...] czyli działki nr ew. [...] z obr. [...] , o czym jest mowa w pkt 2.1 projekcie zagospodarowania terenu z 15 stycznia 2021 r. - str. 9) i którego stan techniczny był nieodpowiedni (zgodnie z ekspertyzą techniczną z 22 lipca 2022 r. mur ten był silnie zawilgocony, a wytrzymałość jego zaprawy była bardzo niska i nie zapewniała integralności muru - str. 19 ekspertyzy), oraz wykonanie stalowej palisady niezgodnie z ww. projektem, będzie miało jakakolwiek negatywny wpływ na zapewnienie stateczności konstrukcji budynku garażowego przy ul. C. [...]. MWINB wskazał jednocześnie, iż w przypadku gdy zebrany materiał dowodowy jest niewystarczający, a organ nie posiada technicznych i organizacyjnych możliwości dokonania określonych ustaleń, sytuacja taka może odpowiadać dyspozycji art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. MWIB zaznaczył, że ustalenie przez organ I instancji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, że odsunięcie palisady stalowej w głąb działek inwestycyjnych w powiązaniu z rozbiórką muru usytuowanego w granicy nieruchomości, stanowi niebezpieczeństwo dla stateczności konstrukcji garażu budynku skarżącej Wspólnoty, będzie mogło wypełniać dyspozycję art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i wymagać tym samym dalszego prowadzenia postępowania przed organem nadzoru budowlanego.
Jednocześnie, odpowiadając na zarzuty odwołania, MWINB stwierdził, że rozebranie części muru usytuowanego na granicy sąsiednich nieruchomości, a położonego na działce inwestycyjnej (co wynika zarówno z części opisowej do projektu budowlanego Tom I str. 9, ekspertyzy technicznej pkt 5, treści protokołu kontrolnego Nr 821/IIWT/2024, jak i co potwierdza sama skarżąca w swoim odwołaniu na str. 4) nie stanowi samodzielnej podstawy do nałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia zamiennej dokumentacji projektowej, gdyż roboty w ww. zakresie nie mieszczą się granicach istotnych odstępstw od warunków pozwolenia na budowę, o których mowa w art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego.
Podsumowując MWINB stwierdził, że dokonane do tej pory ustalenia nie uprawniały PINB dla W. do wydania decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. PINB niewłaściwie uznał, że w obecnym stanie rzeczy brak jest podstaw do podejmowania działań w ustawowo przyznanym zakresie w ramach nadzoru budowanego. Z tych względów organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wydania rozstrzygnięcia zgodnego z przepisami obowiązującego prawa.
Ponadto MWINB wskazał, iż wychodząc naprzeciw żądaniom odwołania, celem ustalenia czy część podziemna muru oporowego znajdującego się na granicy nieruchomości przy ul. C. [...] i ul. S. [...] została w jakikolwiek sposób uszkodzona w wyniku prac prowadzonych na nieruchomości przy ul. S. [...] , polegających na wykonaniu palisady z belek stalowych tzw. hebów V-D-W w otulinie betonowej, zlecił przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego. W przeprowadzonych oględzin stwierdzono, że brak jest możliwości ustalenia, czy część podziemna murka, rozciągająca się również na działkę ewid. nr [...] uległa zniszczeniom, niemniej jednak zauważono, iż nie była ono celowo niszczona. Z możliwości zapoznania się z całokształtem materiału dowodowego sprawy oraz wypowiedzeniem się na piśmie co do zebranych dowodów i materiałów skarżąca Wspólnota skorzystała przedstawiając swoje stanowisko w piśmie z 8 lipca 2024 r. MWINB podkreślił ponadto, iż zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego, kwestia stanu technicznego budynku (w tym wypadku garażowego) leży w gestii właściciela lub zarządcy. Organy nadzoru budowlanego nie badają przyczyn, które doprowadziły do powstania stwierdzonych nieprawidłowości. Nie będzie mieć tu więc znaczenia okoliczność, czy nieodpowiedni stan techniczny przedmiotowego obiektu powstał na skutek robót budowlanych związanych z inwestycją realizowaną na sąsiedniej nieruchomości. Wszelkie prace mające na celu doprowadzenie obiektu do właściwego stanu technicznego jego właściciel jest zobowiązany wykonać we własnym zakresie, zaś ewentualne roszczenia wobec podmiotu odpowiedzialnego za zaistnienie szkód mogą być podnoszone na drodze postępowania cywilnego.
Organ wyjaśnił również, że właściciel nieruchomości, na której przeprowadzane są oględziny nie ma obowiązku wpuścić na teren swojej działki pozostałych stron postępowania zawiadomionych o planowanych oględzinach. Organ nadzoru nie jest uprawniony do wpuszczenia osób trzecich bez zgody właścicieli. O tym kto może wejść na teren danej nieruchomości może decydować jedynie właściciel. Zauważyć trzeba, iż nie ma takiego przepisu prawa, który zobowiązywałby inwestora do wpuszczenia pozostałych stron postępowania na nieruchomość, która jest przedmiotem kontroli przez organy nadzoru budowlanego tym bardziej gdy strony postępowania pozostają w sporze międzysąsiedzkim. Jednocześnie MWINB zaznaczył, że wniosek o wezwanie inwestora do przedłożenia dziennika budowy jest obecnie nieuzasadniony w świetle potwierdzenia w protokole oględzin z 23 maja 2024 r., iż mur oporowy na granicy nieruchomości C. [...] i ul. S. [...] został częściowo rozebrany.
Końcowo organ odwoławczy podkreślił, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy wykracza poza dyspozycję art. 136 k.p.a. W związku z powyższym uchylił decyzję PINB dla W. z 21 lutego 2024 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W sprzeciwie wniesionym od powyższej decyzji Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "[...] " z siedzibą w W. , reprezentowana przez radcę prawnego, zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 138 § 2 k.p.a. przez bezpodstawne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, pomimo braku przesłanek do zastosowania tego przepisu, bowiem decyzja organu pierwszej instancji nie była obarczona uchybieniami wytkniętymi przez organ odwoławczy. Skarżąca wniosła zatem o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu sprzeciwu skarżąca zauważała, że prawidłowe były ustalenia PINB, że prowadzone roboty budowlane pozostawały zgodne z pozwoleniem na budowę i zatwierdzoną dokumentacją projektową, nie stwierdzono przy tym występowania nieprawidłowości czy też zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. Zdaniem skarżącej, nie jest trafne spostrzeżenie MWINB, że organ I instancji powinien podjąć dalsze działania w sprawie w związku z odstępstwem od zatwierdzonej dokumentacji projektowej, w tym ocenić, czy likwidacja muru oporowego w części nadziemnej na długości ok. 6 metrów oraz wykonanie stalowej palisady niezgodnie z projektem będzie miało negatywny wpływ na zapewnienie stateczności konstrukcji budynku garażowego przy ul. C. [...] . Prawidłowość i zgodność z przepisami prawa powyższych robót została potwierdzona w drodze projektu wykonawczego z listopada 2023 r. przez osobę uprawnioną, która odpowiada za zgodność z prawem przyjętych rozwiązań.
W odpowiedzi na sprzeciw MWINB wniósł o jego oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Stosownie zaś do treści art. 64b § 1 p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, o ile ustawa nie stanowi inaczej.
Charakterystyczną cechą sprzeciwu jest ograniczony zakres kontroli sądu dotyczący decyzji objętej sprzeciwem. W myśl art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Przedmiotem kontroli, w razie wniesienia sprzeciwu, jest zatem wyłącznie zasadność wydania przez organ administracji konkretnego rozstrzygnięcia procesowego (decyzji kasatoryjnej). Przedmiotem kontroli sądu nie może być natomiast w tym postępowaniu, mającym wyłącznie charakter wpadkowy, kwestia właściwego rozumienia lub zastosowania przez organ przepisów prawa materialnego, w ramach których organ uznał, że sprawa wymaga przekazania do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Oznacza to, że organ administracji, orzekający w przyszłości w sprawie (jak i ewentualnie sąd, badający legalność jego decyzji) będzie związany wyrokiem w przedmiocie sprzeciwu tylko w zakresie dotyczącym ustalenia, że w rozpatrywanej sprawie zachodziły przesłanki do jej przekazania do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Orzeczenie w przedmiocie sprzeciwu ma wobec tego wyłącznie charakter "procesowy" i nie kreuje żadnych skutków dotyczących praw i obowiązków stron postępowania, zainteresowanych konkretnym merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy.
Jak stanowi art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W doktrynie wskazuje się, że podstawową przesłanką prawną decyzji kasacyjnej pozostaje stwierdzenie przez organ odwoławczy, że w postępowaniu wyjaśniającym przed organem, który wydał zaskarżoną decyzję, dopuszczono się tego rodzaju poważnych naruszeń przepisów proceduralnych, które uzasadniają przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji w celu wszechstronnego jej wyjaśnienia. Ustawowym warunkiem wydania decyzji kasacyjnej jest zatem wykazanie przez organ odwoławczy, że zaskarżona "decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania" i "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie"; te dwie ustawowe przesłanki powinny być spełnione kumulatywnie. (tak: M. J. , M. W. , A. W. , Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2023)
Zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. powinno być poprzedzone wykazaniem przez organ odwoławczy, że ewentualne postępowanie dowodowe przeprowadzone w oparciu o przepis art. 136 § 1 k.p.a. będzie niewystarczające. Powyższe oznacza po stronie sądu kontrolującego decyzję kasacyjną, obowiązek dokonania oceny, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., w tym znaczeniu, czy okoliczności sprawy uprawniały organ odwoławczy do odstąpienia od ponownego i merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób.
Dokonując kontroli zgodności z prawem decyzji objętej rozpoznawanym w niniejszej sprawie sprzeciwem Sąd skupił się zatem na ocenie, czy w realiach przedstawionej sprawy organ odwoławczy w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej. Tak ustalony zakres sprawowanej kontroli pozwolił na przyjęcie, że warunki przedstawionej sprawy uzasadniały zastosowanie przez MWINB przepisu art. 138 § 2 k.p.a.
Podstawą uchylenia wydanej w sprawie decyzji PINB dla W. z 21 lutego 2024 r. i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia, były dostrzeżone przez organ odwoławczy wadliwości postępowania prowadzonego przez powiatowy organ nadzoru w toku rozpatrywania sprawy dotyczącej robót budowlanych polegających na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym, wjazdem i zagospodarowaniem terenu na działkach ew. nr [...] i [...] oraz części działki ew. nr [...] z obrębu [...] przy ul. S. [...] i [...] w W..
Sąd zgodził się z organem odwoławczym, że sporne roboty budowlane należało poddać wszechstronnej kontroli pod względem spełnienia obowiązujących uwarunkowań prawnych oraz zgodności z zaakceptowanym projektem budowanym rozwiązania polegającego na budowie palisady skarpowej, która miała znajdować się w granicy z nieruchomością C. [...] i stanowić konstrukcję oporową. W toku oględzin, powtórzonych przez PINB na zlecenie organu odwoławczego, ustalono, że palisada została odsunięta i ma inne usytuowanie i przebieg niż założony w projekcie budowlanym. Powyższemu towarzyszyło ustalenie, że inwestor dokonał nieprzewidzianej w projekcie rozbiórki części nadziemnej muru oporowego znajdującego się na granicy z nieruchomością C. [...] i ul. S. [...] . Wszystkie te okoliczności powinny zaś skłonić organ do rozważenia podjęcia działań przewidzianych w art. 50-51 ustawy Prawo budowlane.
Pominięcie kompleksowego ustalenia stanu faktycznego w zakresie m.in. zbadania prowadzonych przez inwestora prac budowlanych w kontekście zapewnienia stateczności konstrukcji garażu znajdującego się na działce przy ul. C. [...] świadczy o istotnej wadliwości postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji. Powyższe doprowadziło do przedwczesnego stwierdzenia zaistnienia podstaw do umorzenia postępowania, które miało na celu zbadanie prawidłowości robót budowlanych przeprowadzanych na działkach ewid. nr [...] i [...] oraz części działki ewid. nr [...] obręb [...] przy ul. S. [...] i [...] w W. . Poczynienie bowiem kompleksowych ustaleń w powyższym zakresie jest warunkiem dokonania merytorycznej oceny w ramach sprawowanego przez organ nadzoru budowlanego.
Powyższe wadliwości stanowiące podstawę do dokonania oceny przeprowadzonych robót budowlanych, których akceptacja przez organ I instancji nastąpiła bez wyjaśnienia zauważonych przez MWINB kwestii, pozostają kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy. Zasadne zatem jest stwierdzenie przez organ odwoławczy, że organ I instancji naruszył art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu, uzasadnionych wątpliwości organu odwoławczego, z uwagi na ich zakres, nie dało się usunąć w trybie art. 136 k.p.a. Choć organ odwoławczy przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe, to potwierdziło ono jedynie zauważany wcześniej podczas oględzin przeprowadzonych 3 stycznia 2024 r. fakt przesunięcia palisady o 60 cm. Okoliczność ta pozostała jednak bez jakiejkolwiek reakcji organu I instancji, podczas gdy - w zbiegu z potwierdzonym faktem rozbiórki muru - powinna być ona poddana właściwej ocenie w aspekcie wpływu na pozostające w sąsiedztwie zabudowania. Przeprowadzenie przez MWINB dalszych czynności w tym zakresie wiązałoby się z dokonaniem istotnych w sprawie ustaleń, a wręcz do zastąpienia organu I instancji w zebraniu materiału dowodowego. W dalszej zaś kolejności, prowadziłoby to do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Strony postępowania muszą mieć zapewnione prawo do wypowiedzenia się w zakresie przeprowadzanego dowodu przed organami dwóch instancji (art. 81 w zw. z art. 15 k.p.a.).
Z tych względów należało uznać, że zaskarżona decyzja MWINB uchylająca decyzję PINB dla m.st. Warszawy i przekazująca sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia odpowiada prawu, została bowiem wydana przy ustaleniu istotnej wadliwości prowadzonego postępowania.
Należy przy tym mieć na uwadze, że organ odwoławczy wydając decyzję kasacyjną nie przesądził sposobu rozstrzygnięcia. Oznacza to, że po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania wyjaśniającego organ I instancji ma dokonać oceny zebranych dowodów i na ich podstawie podjąć stosowne rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wskazując jedynie okoliczności wymagające przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego. Przywołane przez organ odwoławczy uchybienia niewątpliwie świadczą o wadach w zebranym materiale dowodowym i przeprowadzeniu postępowania z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151a § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił sprzeciw, jako bezzasadny.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło