VII SA/Wa 2094/06
WyrokWSA w Warszawie2007-02-08
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Leszek Kamiński, Paweł Groński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia może być wydane wobec podmiotu, który nie jest stroną decyzji nakładającej obowiązek, ani jego następcą prawnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zostało wydane z naruszeniem prawa, ponieważ zostało skierowane do podmiotu, który nie był stroną decyzji nakładającej obowiązek usunięcia wad budynku ani jego następcą prawnym. Organ egzekucyjny ma obowiązek zbadać prawidłowość tytułu wykonawczego, w tym dane dotyczące osoby zobowiązanego. W przypadku zmiany podmiotu zobowiązanego, organ powinien wydać nową decyzję w stosunku do nowego podmiotu, a następnie wystawić nowy tytuł wykonawczy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu na spółkę cywilną "V." grzywny w celu przymuszenia za niewykonanie decyzji z 2000 r. nakazującej usunięcie wad budynku. Spółka "V." twierdziła, że nie jest następcą prawnym pierwotnie zobowiązanego Zakładu Administrowania Nieruchomościami i nie posiada kompetencji do wykonania nałożonych obowiązków. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że grzywna została nałożona na niewłaściwy podmiot.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Asesor WSA Paweł Groński (spr.), , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2007 r. sprawy ze skargi " V." S.C. w W., J. G., M. G., K. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących " V." S.C. w W., J. G., M. G., K. S. kwotę 455 (czterysta pięćdziesiąt pięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco.
Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W., na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. –Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 1980 r. Nr 9, poz. 26 ze zm.) nakazał Zakładowi Administrowania Nieruchomościami Dzielnicy P. w Gminie W. z siedzibą przy ul. [...] w W., sprawującemu zarząd nad Wspólnotą Mieszkaniową przy ul. [...] w W. usunięcie nieprawidłowości w ww. budynku poprzez:
1. doprowadzenie pionów kominowych do stanu zgodnego z obowiązującymi normami, stosownie do przedłożonej opinii kominiarskiej nr [...] z dnia [...] grudnia 1999 r. w lokalach wymienionych w opinii.
2. doprowadzenie kanałów wentylacyjnych w pomieszczeniu kuchni lokalu [...] oraz pomieszczeniach łazienek lokali nr [...] i [...] do stanu zgodnego z warunkami technicznymi określonymi rozporządzeniem Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. stosownie do przedłożonej opinii kominiarskiej,
3. uzupełnienie braków przy kominach na stropodachu,
4. uzupełnienie nieprawidłowości występujących w pokryciu dachowym oraz wymienienie obróbek blacharskich,
5. uzupełnienie tynków na elewacjach.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wskazał, iż na podstawie protokołu z oględzin dokonanych przez pracownika Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W., protokołów z okresowych przeglądów technicznych wykonywanych przez zarządcę oraz opinii kominiarskich stwierdzono wiele nieprawidłowości w utrzymaniu w należytym stanie technicznym przedmiotowego budynku. Organ podniósł, że przepis art. 70 Prawa budowlanego nakłada na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego zobowiązanych do dokonywania napraw, obowiązek usunięcia stwierdzonych uszkodzeń lub uzupełnienia braków w czasie lub bezpośrednio po kontroli stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części.
W dniu [...] października 2000 r. doręczono Zakładowi Administrowania Nieruchomościami Dzielnicy P. Gminy W. upomnienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wydane na podstawie art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm.), w którym został on – jako zobowiązany – wezwany do wykonania, w terminie 14 dni od dnia doręczenia tego upomnienia, obowiązku polegającego na usunięciu nieprawidłowości wynikających ze złego stanu technicznego budynku przy ul. [...] w W., wynikającego z decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. Jednocześnie zobowiązany został uprzedzony, że niewykonanie obowiązku we wskazanym terminie spowoduje wszczęcie wobec niego postępowania egzekucyjnego.
W dniu [...] grudnia 2003 r. została zawarta umowa o administrowanie nieruchomością pomiędzy wspólnotą mieszkaniową budynku przy ul. [...] w W. reprezentowaną przez zarząd wspólnoty mieszkaniowej a J. G., M. G. i K. S. prowadzącymi działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej "V.". Zgodnie z § 1 tej umowy, obowiązującej od dnia [...] stycznia 2004 r. jej przedmiotem jest administrowanie nieruchomością wspólną budynku położonego przy ul. [...] w W., które polega na wykonywaniu czynności zwykłego zarządu zgodnie z ustawą z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. Nr 85, poz. 388 ze zm.), natomiast wspólnota oświadcza, że posiada prawo do dysponowania nieruchomością oraz że zarząd nieruchomością jest sprawowany przez zarząd wspólnoty wyłoniony przez właścicieli lokali prawomocną uchwałą. Stosownie do § 2 przedmiotowej umowy do obowiązków administratora należy m. in. dbałość o utrzymanie nieruchomości wspólnej w należytym stanie technicznym, porządku i czystości, np. poprzez zlecanie niezbędnych napraw budynku, jego pomieszczeń i urządzeń technicznych. Ponadto do tych obowiązków należy zapewnienie niezwłocznego przystąpienia do usuwania awarii i usterek w nieruchomości wspólnej oraz przeprowadzania wymaganych prawem kontroli urządzeń budynku i prowadzenie dokumentacji technicznej przewidzianej Prawem budowlanym.
Pismem z dnia 6 maja 2005 r. Spółka "V." s.c. poinformowała w imieniu zarządu wspólnoty mieszkaniowej nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż nieprawidłowości wymienione w pkt 1 i 2 decyzji tego organu z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...] zostały usunięte, na poparcie czego przedstawiła kopie aktualnego przeglądu sprawności przewodów kominowych w budynku, natomiast uchwałą z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] wspólnota mieszkaniowa przyjęła w planie gospodarczym na 2005 r. do wykonania remont dachu, w trakcie którego zostaną usunięte nieprawidłowości wymienione w pkt 3 i 4 ww. decyzji. Jednocześnie administrator nieruchomości wskazał, że uzupełnienie tynków na elewacjach budynku zostało przewidziane do realizacji w dalszych latach, a wszystkie fragmenty zwietrzałych tynków wapiennych są zbijane na bieżąco w miarę ich występowania.
W dniu [...] czerwca 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla W. wystawił tytuł wykonawczy w stosunku do "V." s.c. J. G., M. G. i K. S. dotyczący obowiązków wynikających z pkt 1- 5 decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r.
W tym samym dniu, tj. [...] czerwca 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla W. wydał, w oparciu o art. 119 § 1 i art. 121 § 2 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postanowienie nr [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, którym nałożył na "V." s.c. J. G., M. G. i K. S. jednorazową grzywnę w wysokości 5 000 zł (słownie: pięć tysięcy złotych) za niedopełnienie obowiązku usunięcia nieprawidłowości w budynku przy ul. [...] w W., które zostały określone w cytowanej wyżej decyzji tegoż organu z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...].
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia "V." s.c. J. G., M. G. i K. S., w którym ponadto zostały zawarte zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Wspólnicy Spółki wnieśli o uchylenie postanowienia w całości i umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do "V." s.c. W uzasadnieniu tego zażalenia podniesiono, iż formalne przekazanie dokumentacji technicznej i administracyjnej zarządowi wspólnoty przez Zakład Administrowania Nieruchomościami Dzielnicy P. w W. nastąpiło dopiero we wrześniu 2002 r. Ponadto, "V." s.c. nie jest następcą prawnym Zakładu Administrowania Nieruchomościami, ani też właścicielem lub zarządcą nieruchomości w rozumieniu art. 18 ustawy o własności lokali, jak również nie jest jej użytkownikiem w znaczeniu nadanym przepisem art. 70 Prawa budowlanego. Zarząd wspólnoty w umowie z dnia [...] grudnia 2003 r. nie upoważnił "V." s.c. do wykonywania wszystkich czynności administracyjnych, a o wyborze i funkcjonowaniu zarządu organ był informowany pismem Zakładu Administrowania Nieruchomościami z dnia [...] maja 2003 r. oraz pismem wystosowanym przez "V." s.c. w dniu [...] czerwca 2003 r. W konsekwencji "V." s.c. nie posiada kompetencji stanowiących i nie może ponosić odpowiedzialności przed organami nadzoru budowlanego za nieusunięcie wad w budynku wymagające nakładów liczonych w dziesiątkach tysięcy złotych. Reasumując, zdaniem "V." s.c., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego popełnił błąd co do osoby zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym.
Zarzucono również organowi, iż wykonany został w części obowiązek, którego dotyczy postępowanie egzekucyjne, ponieważ zrealizowano nakaz wskazany w pkt 1 i 2 decyzji z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...], natomiast w zakresie pkt 3 i 4 wykonano miejscowe naprawy dachu, a ponadto prowadzony jest konkurs ofert mający na celu wyłonienie wykonawcy nowego pokrycia, planowanego na wrzesień 2005 r. Częściowo zrealizowano także pkt 5 wspomnianej decyzji. W konsekwencji, usunięte zostały wszystkie wady, które potencjalnie mogły zagrażać zdrowiu i życiu mieszkańców budynku.
W zażaleniu podniesiono też, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na spółkę cywilną "V." karę grzywny bez wcześniejszego upomnienia. Adresatem upomnienia był Zakład Administrowania Nieruchomościami i temu podmiotowi zostało ono doręczone, a nie wspólnikom spółki "V.", którzy jedynie z własnej inicjatywy wystąpili do organu o uzyskanie jego kopii oraz kopii ww. decyzji.
W dniu [...] lipca 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał postanowienie nr [...] o uznaniu zarzutów za nieuzasadnione.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego błędu co do osoby zobowiązanej stwierdził, iż w umowie o administrowanie nieruchomością z dnia [...] grudnia 2003 r. firma V. jako administrator nieruchomości została zobowiązana w § 2 pkt 1 lit c, d, g do usuwania wszelkich nieprawidłowości w budynku przy ul. [...] w W.
Zdaniem organu, również częściowe wykonanie obowiązku nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego, ponieważ dopiero po wykonaniu całości prac określonych decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. wydaną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. możliwe byłoby jego umorzenie.
Ustosunkowując się do zarzutu braku upomnienia organ wskazał, że zostało ono odebrane w dniu [...] października 2000 r. przez ówczesnego zobowiązanego, czyli Zakład Administrowania Nieruchomościami Dzielnicy P. Gminy W. sprawującego zarząd nad wspólnotą mieszkaniową, w związku z czym wypełniona została przesłanka wskazana w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto, przy piśmie nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. V. s.c. jako następca prawny Zakładu Administrowania Nieruchomościami otrzymała wszelkie kopie aktów prawnych dotyczących niniejszej sprawy wydanych od roku 1999. Również do tytułu wykonawczego [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. dołączono kserokopię upomnienia.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla W. z dnia [...] lipca 2005 r. wspólnicy "V." s.c. ponownie podnieśli zarzut błędu co do osoby zobowiązanego oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia.
W uzasadnieniu wskazali, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. była adresowana do właściwego podmiotu, ponieważ Zakład Administrowania Nieruchomościami sprawował w dacie wydania tej decyzji zarząd nad nieruchomością przy ul. [...] w W. Jednakże w 2002 r. właściciele lokali na mocy uchwały powołali spośród nich nowy Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej w określonym składzie osobowym, o czym organ był informowany kolejnymi pismami. Zgodnie z Prawem budowlanym za stan techniczny obiektu budowlanego odpowiada właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, ewentualnie jej użytkownik. Ponadto, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o własności lokali zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz. W związku z powyższym nieporozumieniem jest stwierdzenie, iż "V." s.c. jest następcą prawnym Zakładu Administrowania Nieruchomościami, ponieważ tym następcą jest obecnie Zakład Gospodarowania Nieruchomościami Dzielnicy P., a zarządcą nieruchomości jest zarząd wspólnoty mieszkaniowej.
Ponadto, zdaniem wspólników, niewłaściwe jest postępowanie, w którym decyzję i upomnienie doręcza się określonemu podmiotowi, a postanowienie o nałożeniu grzywny innemu, który nie jest następcą prawnym zobowiązanego i nie ma umocowania do realizacji postanowień dotyczących wspólnoty mieszkaniowej.
W dniu [...] sierpnia 2006 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał postanowienie nr [...], którym stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla W. z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] o uznaniu zarzutów za nieuzasadnione.
W tym samym dniu tj. [...] sierpnia 2006 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 w związku z art. 144 kpa oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, wydał postanowienie nr [...], którym utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla W. z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] nakładające jednorazową grzywnę w celu przymuszenia.
W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie zobowiązany nie spełnił w całości obowiązków wynikających z decyzji ostatecznej. Dlatego wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne i w jego wyniku wydane postanowienie o nałożeniu grzywny. Zwrócił uwagę, iż grzywna została wyliczona zgodnie z dyspozycją normy zawartej w art. 121 § 2 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Uznał również, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo wszczął postępowanie egzekucyjne w stosunku do obecnego administratora obiektu. Obowiązki nałożone decyzją nr [...] nie są bowiem obowiązkami osobistymi, lecz dotyczą konkretnego obiektu budowlanego, a zatem zmiana administratora (zarządcy) nie ma znaczenia. Również zarzut niedoręczenia upomnienia jest bezpodstawny, albowiem z akt sprawy wynika, że zostało ono doręczone zobowiązanemu wówczas Zakładowi Administrowania Nieruchomościami Dzielnicy P. Gminy W., natomiast kwestie przekazania zarządu między firmami, w tym wszelkiej dokumentacji, nie należy do organów nadzoru budowlanego.
Na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] wspólnicy spółki "V." s.c. reprezentowani przez radcę prawnego M. B. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu skargi wspólnicy spółki "V." s.c. podnieśli, iż zaskarżone postanowienie narusza art. 107 kpa, ponieważ nie zawiera prawidłowego oznaczenia strony tj. jest kierowane do podmiotu, który nie jest adresatem decyzji nr [...], ani następcą prawnym zobowiązanego. Prawne następstwo procesowe zachodzi bowiem w sytuacji, gdy jeden podmiot wchodzi w całość praw i obowiązków innego podmiotu dokonując tzw. sukcesji uniwersalnej. Tymczasem Zakład Administrowania Nieruchomościami Dzielnicy P. w Gminie W. i "V." s.c. to dwa różne, niezwiązane ze sobą podmioty gospodarcze, co potwierdzają zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wspólników Spółki. Ponadto, nie można wysnuwać zdaniem skarżących koncepcji o wystąpieniu następstwa procesowego w świetle ustawy o własności lokali, bowiem czym innym jest funkcja administratora w świetle art. 18, a czym innym zarządu w rozumieniu art. 20 tej ustawy. Tymczasem "V." s.c. – w przeciwieństwie do Zakładu Administrowania Nieruchomościami Dzielnicy P. w Gminie W. - nigdy nie był i do dnia dzisiejszego nie jest zarządcą budynku przy ul. [...], a jedynie jego administratorem.
Reasumując, w stosunku do "V." s.c. nie została wydana żadna decyzja administracyjna zgodnie z art. 104 kpa i spełniająca wymogi art. 107 kpa, będąca podstawą wydania tytułu wykonawczego oraz postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny dokonuje kontroli pod względem legalności zaskarżonego aktu administracyjnego i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania, co oznacza, że kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla W. z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] zostały wydane z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa, mającym wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy wskazać, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Nie oznacza jednak, że organ ten zwolniony jest z obowiązku podjęcia odpowiednich czynności w celu ustalenia dopuszczalności egzekucji administracyjnej, a w tym zakresie poprawności wystawionego tytułu wykonawczego. Stanowi o tym wprost art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), zgodnie z którym organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. We wskazanym zakresie organ egzekucyjny zobowiązany jest w szczególności dokonać kontroli prawidłowości wystawionego przez wierzyciela tytułu wykonawczego, który –stosownie do przepisu art. 27 § 1 cyt. ustawy – powinien zawierać m. in. wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu oraz podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej. Ponadto tytuł wykonawczy powinien być sporządzony według ustalonego wzoru (art. 26 § 1 ww. ustawy).
W sprawie bezsporne jest, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r. nakazano zarządcy ww. budynku podjęcie odpowiednich czynności w celu doprowadzenia do właściwego stanu technicznego. Niewątpliwie także z akt postępowania wynika, że obowiązki wymienione w tej decyzji nie zostały w określonym terminie wykonane, co stanowi podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Tym niemniej należy zwrócić uwagę na zmiany jakie zaszły w stanie faktycznym po wydaniu wspomnianej decyzji. Przede wszystkim zmiany te dotyczą podmiotu będącego zarządcą budynku, którego stan techniczny wzbudził zastrzeżenia organu nadzoru budowlanego. W roku 2002 r. właściciele lokali budynku przy ul. [...] w W. na mocy uchwały powołali nowy zarząd wspólnoty w określonym składzie osobowym spośród mieszkańców stanowiących wspólnotę. Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że w 2002 r. Zakład Administrowania Nieruchomościami przestał być zarządcą ww. budynku i obowiązki te przejęła wspólnota. Podkreślić również należy, że umowa zawarta w dniu [...] grudnia 2003 r. pomiędzy wspólnotą mieszkaniową a J. G., M. G. i K. S. prowadzącymi działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej "V." dotyczy wyłącznie administrowania przedmiotowym budynkiem, a zatem jego bieżącego utrzymania, dokonywania napraw powstających awarii i uszkodzeń, prowadzenia odpowiedniej dokumentacji itd., co potwierdzają właściwe zapisy tej umowy. Zdaniem Sądu nie można pełnienia przez "V." s.c. funkcji wyłącznie wykonawczych i prowadzenia bieżących spraw związanych z administrowaniem budynku w żaden sposób utożsamiać z zarządem tym budynkiem, w zakresie jaki przysługiwał poprzednio Zakładowi Administrowania Nieruchomościami. Umowa o administrowanie budynkiem przy ul. [...] w W. określa wprost w § 1 pkt 4, iż prawo do dysponowania nieruchomością oraz jej zarząd jest sprawowany przez zarząd wspólnoty wyłoniony przez właścicieli lokali prawomocną uchwałą. W konsekwencji "V." s.c. nie jest – wbrew twierdzeniom organu, który utożsamia zarządzanie z administrowaniem – zarządcą wskazanej wyżej nieruchomości, w stosunku do którego mogłyby być kierowane nakazy w trybie art. 66 Prawa budowlanego. Wspólnicy tej Spółki nie są także następcami prawnymi poprzedniego zarządcy, czyli Zakładu Administrowania Nieruchomościami Dzielnicy P. w Gminie W. Przez następstwo prawne należy bowiem rozumieć wstąpienie w prawa i obowiązki poprzednika prawnego powstałe w wyniku określonego zdarzenia prawnego, takiego jak przekształcenie i połączenie spółek, przekształcenia podmiotu w zakresie formy organizacyjno-prawnej, czy też w wyniku prowadzonego postępowania spadkowego. W powstałej sytuacji zarządcą budynku położonego przy ul. [...] w W., a zatem podmiotem zobowiązanym w rozumieniu cytowanego wyżej przepisu Prawa budowlanego jest wspólnota mieszkańców i do niej powinny być kierowane decyzje organów nadzoru budowlanego nakazujące podjęcie czynności w zakresie utrzymania obiektu. Ustalenia w tym zakresie powinny mieć wpływ na prawidłowość wystawionego tytułu wykonawczego oraz dalsze postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie.
Organ egzekucyjny ma obowiązek zbadać prawidłowość wystawionego tytułu wykonawczego, a zatem także dane dotyczące osoby zobowiązanego i podstawy prawnej egzekucji. Zgodnie z definicją zawartą w art. 1a pkt 20 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez zobowiązanego rozumie się osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej albo osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym. Zobowiązanym jest zatem podmiot, który pomimo nakazu zawartego w skierowanej do niego decyzji organu administracji publicznej uchyla się od wykonania obowiązku w zakreślonym przez organ terminie. Osoba zobowiązanego podana w tytule wykonawczym powinna odpowiadać podmiotowi określonemu w decyzji stanowiącej podstawę prowadzenia egzekucji. Tymczasem w tytule wykonawczym wystawionym w dniu [...] czerwca 2006 r. organ wskazał, że zobowiązanym jest "V." s.c. J. G., M. G. i K. S., natomiast jako podstawę prawną obowiązku organ podał decyzję nr [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r., która nakazywała wykonanie określonych czynności Zakładowi Administrowania Nieruchomościami Dzielnicy P. w Gminie W. z siedzibą przy ul. [...] w W. W konsekwencji powstała sytuacja, w której tytuł wykonawczy zawiera istotne rozbieżności w zakresie osoby zobowiązanego w stosunku do decyzji z dnia [...] sierpnia 2000 r. Tytuł ten nie zawiera również żadnych wyjaśnień dotyczących zmiany pomiotu zobowiązanego, które uzasadniałyby powstałą rozbieżność. W takim przypadku obowiązkiem organu egzekucyjnego jest zwrócić tytuł wykonawczy wierzycielowi. Zgodnie bowiem z art. 29 § 2 cyt. wyżej ustawy jeżeli obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji administracyjnej lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2, organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi. Na postanowienie organu egzekucyjnego o zwrocie tytułu wykonawczego przysługuje wierzycielowi, niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym, zażalenie. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że w niniejszej sprawie organ egzekucyjny nie był zobowiązany sensu stricto do zwrotu tytułu wykonawczego wierzycielowi, albowiem zachodzi w niej tożsamość wierzyciela i organu egzekucyjnego, którym jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla W. Organ ten wydał na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego decyzję nakazującą usunięcie nieprawidłowości w budynku przy ul. [...] w W, a następnie w dniu [...] czerwca 2005 r. wystawił tytuł wykonawczy w stosunku do "V." s.c. J. G., M. G. i K. S. oraz postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Niemniej jednak wspomniana tożsamość wierzyciela i organu egzekucyjnego – w ocenie Sądu – nie tylko nie zwalnia tego ostatniego z obowiązku badania prawidłowości prowadzonej egzekucji, ale wręcz powoduje, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadząc postępowanie egzekucyjne dysponuje większymi możliwościami dokonania ustaleń w zakresie podmiotu zobowiązanego do wykonania określonej czynności i dopuszczalności egzekucji prowadzonej wobec tego podmiotu.
W rozstrzyganej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jako organ egzekucyjny zobowiązany był do dokonania odpowiedniej weryfikacji danych podlegających umieszczeniu w tytule wykonawczym, będącym podstawą wszczęcia postępowania egzekucyjnego, w szczególności mając na względzie zmianę podmiotu zobowiązanego do wykonania nakazów wynikających z decyzji tego organu z dnia [...] sierpnia 2000 r.
Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na przepis art. 28a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który przewiduje w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, kontynuowanie postępowania egzekucyjnego i utrzymanie w mocy dokonanych czynności egzekucyjnych, jednakże uzależnia zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych od wystawienia przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowania go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. Ustawodawca przewidział zatem możliwość wystąpienia następstwa prawnego osoby zobowiązanej, jednakże wskazał na konieczność podjęcia odpowiednich czynności proceduralnych dotyczących tytułu wykonawczego, umożliwiających dalsze prowadzenie egzekucji. W związku z powyższym gdyby nawet– jak niewłaściwie wskazuje organ – Spółka V. s.c. była następcą prawnym Zakładu Administrowania Nieruchomościami to dalsze prowadzenie egzekucji również uzależnione byłoby od dokonania odpowiednich zmian w tytule wykonawczym, co organ egzekucyjny zobligowany jest stwierdzić przed dalszym prowadzeniem postępowania.
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie osoba zobowiązanego zmieniła się przed wystawieniem tytułu wykonawczego. W takim przypadku, gdy nie jest możliwe prawidłowe wskazanie zobowiązanego w tym tytule, organ nadzoru budowlanego powinien wydać nową, weryfikowaną w procesie kontroli instancyjnej decyzję w stosunku do nowego podmiotu zobowiązanego, czyli w niniejszej sprawie wspólnoty budynku przy ul. [...] w W., a następnie – jako wierzyciel – wystawić odpowiedni tytuł wykonawczy, w którym wskazany byłby właściwy podmiot, odpowiadający wydanej decyzji.
Reasumując, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla W. błędnie zinterpretował obowiązujące przepisy prawa i nie dokonał właściwych ustaleń w zakresie danych zawartych w tytule wykonawczym. Zamiast tego wszczął postępowanie egzekucyjne wydając postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wobec podmiotu, który nie był zobowiązany do wykonania nakazów zawartych w decyzji z dnia [...] sierpnia 2000 r. stanowiącej podstawę prowadzenia tego postępowania. W związku z powyższym organ uchybił obowiązkowi wynikającemu z art. 29 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Także organ II instancji, utrzymując w mocy powyższe postanowienie naruszył przepisy postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c), art. 152 oraz art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło