VII SA/Wa 2094/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi R.O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz R.O. kwotę 200 złotych (dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2010r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 48 ust.4, art. 52, art. 80 ust. 2 pkt. 1, art. 81 ust. 1 pkt. 2. ust. 4, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 156 z 2006 roku, poz. 1118 ze zmianami) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98 z 2000 roku, poz. 1071 ze zmianami), po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości [...], gmina [...] - nakazał inwestorowi – R.O. całkowitą rozbiórkę rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego znajdującego się na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości [...], gmina [...]. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 roku wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy rozbudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz nałożył obowiązek przedstawienia czterech egzemplarzy projektu budowlanego budynku wraz z zaświadczeniem Wójta Gminy [...] o zgodności wymienionego obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu, w przypadku braku obowiązującego planu, a także oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Obowiązek ten należało wykonać w terminie czterech miesięcy od dnia doręczenia postanowienia tj. do dnia 14 kwietnia 2010roku. Ponieważ inwestorka nie wykonała obowiązków wynikających z postanowienia, stosownie do art. 48 ust. 4 Prawo budowlane orzeczono rozbiórkę. Odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] wniosła R.O. podnosząc, że składała wniosek o wydłużenie terminu złożenia dokumentów ponieważ procedury administracyjne trwają długo i opóźnienie powstało bez jej winy. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010r., nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy przedstawił ponownie przebieg postępowania a odnosząc się do zarzutów odwołania uznał je za bezskuteczne. Wyjaśnił, że niewywiązanie się przez inwestora w określonym przez organ terminie z nałożonych obowiązków uniemożliwia legalizację samowolnie wniesionego budynku mieszkalnego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła R.O. Decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania - art. 7 i 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 kpa, oraz przepisów ustawy Prawo budowlane – art. 48 ust. 1,2,5 oraz art. 48 ust. 1. Podnosząc powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi, nie negując budowy bez uzyskania pozwolenia właściwego organu wyjaśniła, że w dniu [...] kwietnia 2010r., wystąpiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o przedłużenie terminu przedstawienia dokumentów. Organ negatywnie rozpoznał tą prośbę. Następnie złożyła wniosek o zawieszenie postępowania do czasu uzyskania wymaganych dokumentów. Także ten wniosek nie został uwzględniony. Podkreśliła, że to na jej wniosek o zalegalizowanie budynku organu nadzoru budowlanego wszczął postępowanie. Chce wywiązać się z nałożenia obowiązków, jednakże termin jest zbyt krótki. Decyzję ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu uzyskała dopiero [...] lipca 2010r., i wynika z niej, że lokalizacja budynku nie narusza ładu przestrzennego gminy [...]. Zleciła także wykonanie projektu budynku, na który oczekuje. Po jego wykonaniu przedłoży wszystkie żądane przez organ dokumenty w związku z czym wnosi o uchylenie decyzji nakazującej rozbiórkę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentacje przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Na wstępie wskazać należy, że od dnia11 lipca 2003r. tj. od wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 80, poz. 718) umożliwiono odstąpienie od obowiązku orzekania nakazu bezwarunkowej rozbiórki obiektu budowlanego samowolnie wybudowanego, który nie narusza przepisów prawa. Zalegalizowanie obiektu poprzedzone jest szeregiem czynności, które pozawalają organowi nadzoru budowlanego na ocenę czy obiekt nie narusza przepisów prawa. I tak stosownie do art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009r. nałożył na inwestora określone obowiązki. Zgodzić należy się z organem , że R.O. nie przedłożyła wymaganych dokumentów w terminie wskazanym w postanowieniu, nie oznacza to jednak, automatycznego obowiązku orzeczenia rozbiórki. Jak wynika z akt postępowania inwestorka pismem z dnia [...] kwietnia 2010r., zwróciła się do organu z prośbą o przedłużenie terminu składania dokumentów, argumentując oczekiwaniem na wydanie przez Wójta Gminy [...] decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Kolejnym pismem z dnia [...] czerwca 2010r., wystąpiła o zawieszenie postępowania prowadzonego w przedmiocie legalizacji, także wskazując na niewydanie przez organ decyzji ustalającej warunki zabudowy oraz oczekiwanie na projekt budowlany. Organ co prawda ostatecznym postanowieniem z dnia [...] lipca 2010r., odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego, jednakże w ocenie Sądu podnoszone przez skarżącą okoliczności dotyczące oczekiwania na decyzję organu architektoniczno – budowlanego powinny być rozważone w postępowaniu legalizacyjnym. Wskazać także należy, że Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] lipca 2010r., ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla rozbudowy budynku mieszkalnego na działce nr [...] w miejscowości [...] i decyzja ta wydana została przed rozpoznaniem sprawy przez organ odwoławczy. Przypomnieć w tym miejscu należy, że obowiązkiem organu II instancji, zgodnie z art. 15 kpa, jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Oznacza to, że wniesienie odwołania uruchamia przeprowadzenie ponownie postępowania wyjaśniającego, które nie może się ograniczyć jedynie do weryfikacji decyzji organu I instancji. Konieczne jest zatem aby decyzja organu odwoławczego wydana została w oparciu o całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie. Uzasadniając nakaz rozbiórki [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się na orzecznictwo sądowoadminisracyjne argumentował, iż w wyniku uchybienia terminu do przedłożenia żądanej dokumentacji strona traci przyznane jej prawo do legalizacji samowoli budowlanej. Brak jest także prawnych możliwości zmiany wyznaczonego terminu w trybie art. 48 ust. 3 Prawo budowlane. Takie stanowisko organu nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach. Podkreślić należy, że ustawodawca pozostawił uznaniu organu określenie terminu, w jakim powinny być przedstawione wymagane dokumenty. Termin ten musi być na tyle długi, aby umożliwiał inwestorowi wywiązanie się z nałożonych obowiązków. Sąd nie podziela także stanowiska organu, że uchybienie terminu do przedłożenia żądanej dokumentacji oznacza bezwarunkową konieczność orzekania nakazu rozbiórki. Istotnie art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego stanowi, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust 3, orzeka się nakaz rozbiórki, to jednak zdaniem Sądu decyzja organu na podstawie art. 48 ust. 1 może być podjęta dopiero, wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości legalizacji obiektu ( por. wyrok NSA z 21 stycznia 2005r., OSK 1602/04 nie publ.). W niniejszej sprawie skarżąca w dacie orzekania przez organ II instancji nie przedłożyła tylko projektu budowlanego, którego sporządzenie zleciła osobie posiadającej stosowne uprawnienia budowlane. W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy organ odwoławczy nie mógł uznać, że brak jest prawnych możliwości legalizacji obiektu. Osoba, która popełniła samowolę budowlaną ale buduje zgodnie z prawem i sztuką budowlaną ma prawo oczekiwać od organu prowadzenia postępowania legalizującego taki obiekt. Dopiero ustalenie, że samowola budowlana narusza przepisy prawa , w tym przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym może stanowić podstawę orzeczenia nakazu rozbiórki. Wskazać nadto należy, że w niniejszej sprawie istniały podstawy do rozważenia przez organ odwoławczy możliwości zawieszenia postępowania na podstawie art. 98 § 1 kpa ( postępowanie legalizacyjne zostało wszczęte na wniosek R.O. z dnia [...] kwietnia 2009r). Z tych względów uznając, że skarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania art. 7, art. 8 kpa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzekł, jak w sentencji.