VII SA/Wa 2094/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2013 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania prac naprawczych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej A. G. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją z dnia [...] maja 2012 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej stanu technicznego budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w [...], nakazał inwestorowi A. C. wykonanie prac naprawczych zgodnie z opinią techniczną sporządzoną przez mgr inż. J. S. dotyczącą nieprawidłowości powstałych podczas prac budowlanych na granicy działek przy ul. [...] i [...] w [...], w związku z prowadzoną rozbudową, przebudową i nadbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego budynku przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniach [...] kwietnia 2012 r. i [...] kwietnia 2012 r. zostały przeprowadzone oględziny w wyniku, których ustalono, iż na skutek robót budowlanych wykonywanych przy rozbudowie, nadbudowie i przebudowie budynku mieszkalnego przy ul. [...] pogorszył się stan techniczny sąsiedniego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...]. Organ I instancji powołał się na opinią techniczną dotyczącą nieprawidłowości powstałych podczas prac budowlanych na granicy działek przy ul. [...] i [...] w [...] wykonaną przez inż. J. S. W opinii tej stwierdzono, iż w wyniku robót rozbiórkowych na nieruchomości przy ul. [...], w budynku mieszkalnym przy ul. [...] wystąpiły liczne pęknięcia ścian i sufitu, co może stwarzać zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia. W uzasadnieniu decyzji organ przywołał cytat z ww. opinii - "usunięcie gruntu spod ławy fundamentowej istniejącego budynku stanowi zagrożenie dla konstrukcji budynku. Dodatkowym, niekorzystnym czynnikiem wpływającym na zagrożenie konstrukcji jest jakość wykonania ściany nośnej (zróżnicowanie materiałów, nieprawidłowa grubość spoin, lokalne ubytki. Prowadzone w stosunkowo niewielkiej odległości prace budowlane przy użyciu ciężkiego sprzętu mogą powodować drgania szczególnie niekorzystne zwłaszcza wobec powstałych zarysowań ściany nośnej. Należy niezwłocznie wykonać podbicie fundamentów ściany nośnej budynku istniejącego". W związku z powyższym organ stwierdził, że w celu likwidacji zagrożenia oraz możliwości kontynuacji robót budowlanych przy rozbudowie, nadbudowie i przebudowie budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...], niezbędne jest wykonanie prac naprawczych w budynku przy ul. [...] w zakresie wynikającym z przedłożonej opinii technicznej. Odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2012 r. złożyła inwestorka robót przy ul. [...] – A. C., powołując się na nowe dowody mogące mieć istotny wpływ na treść zaskarżanej decyzji. Odwołująca się przedstawiła opinię techniczną rzeczoznawcy budowlanego Z. T. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] zastosował nieprawidłowy tryb postępowania. W ocenie organu odwoławczego niniejszą sprawę należało rozstrzygnąć na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, a nie na podstawie art. 51 tej ustawy, gdyż przedmiotowe postępowanie administracyjne dotyczyło stanu technicznego budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w [...], natomiast obowiązki nałożono na inwestora robót na nieruchomości przy ul. [...] – A. C. Ponadto, zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w stanie faktycznym istniejącym na dzień wydania decyzji tego organu, nieuzasadnionym było nałożenie robót budowlanych w zakresie zgodnym z opinią techniczną inż. J. S. Organ odwoławczy, powołując się na wpis w dzienniku budowy, wskazał, iż wzmocniono już fundament pod ścianą budynku sąsiada bez pogłębiania, a przez zalanie betonem niepowiązanych cegieł, ułożonych w sposób przypadkowy w tym fundamencie. Wskazano również na opinię techniczną z dnia [...] kwietnia 2012 r. inż. Z. W., w której zalecono podbicie fundamentów ściany sąsiada rzadkim betonem z dokładnym wypełnieniem szczelin, bez pogłębiania, aby nie naruszać struktury muru. Podniesiono także, iż inż. Z. W. przeprojektowała posadowienie ławy fundamentowej. Wykonano już betonowanie słupów i nadproży betonem B-20. Rozpoczęto murowanie ściany nośnej przy ścianie sąsiada po uprzednim wyrównaniu ubytków w ścianie sąsiada i uzupełnieniu brakującej zaprawy między pustakami gazobetonowymi i cegłami. Organ wskazał, iż w dniu [...].04.2012 r. zakończono murowanie ścian konstrukcyjnych z pustaków POROTER. Podczas murowania ścian systematycznie uzupełniano ubytki w ścianie budynku sąsiada - likwidowano ubytki w pustakach oraz spoinach (...). Wykonano izolację cieplną między ścianami obu budynków z granulatu styropianowego (wpis w dzienniku budowy z dnia [...].04.2012 r.). [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż zaawansowanie robót na posesji przy ul. [...], w szczególności podbicie fundamentów zewnętrznej ściany nośnej istniejącego budynku przy ul. [...], czyni nieuzasadnionym nakładanie na A. C. robót budowlanych, które zmusiłyby inwestora do rozbiórki istniejących części przyszłego obiektu. Rozbiórka fundamentów wykonanych jeszcze przed wstrzymaniem robót na posesji przy ul. [...], mogłaby poważnie zagrozić budynkowi przy ul. [...]. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca2012 r. złożyła właścicielka nieruchomości przy ulicy [...] – A. G., wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu, że nie wziął pod uwagę ekspertyzy budowlanej inż. Z. W., z której wynikało, że stan budynku skarżącej był dobry przed rozpoczęciem prac rozbiórkowych i budowlanych na działce inwestorki. Wskazała, że ściany domu miały 38 cm grubości - obecnie ściana konstrukcyjna nośna po zburzeniu jej części zewnętrznej ma grubość 25 cm. Skarżąca podniosła, że organ pominął warunki zawarte w decyzji Prezydenta [...] z [...] września 2012r. o pozwoleniu na budowę, z których wynikało, że inwestorka nie miała prawa wejść na teren skarżącej i burzyć ściany przy pomocy koparki, ponieważ granica między działkami przebiegała poza ścianą konstrukcyjną. Ponadto zdaniem skarżącej organ pominął przyczynę wystąpienia uszkodzeń, tj. rys oraz pęknięć na ścianach i stropie jej domu powstałych w wyniku rozbiórki części zewnętrznej ściany nośnej w ostrej granicy oraz podkopania i uszkodzenia fundamentów w związku z rozbudową i nadbudową budynku przy ul. [...]. A. G. wskazała, że organ odwoławczy nie odniósł się do zaniedbań spowodowanych przez inwestorkę, kierownika budowy B. S. oraz inspektora nadzoru inwestorskiego A. K.. Zdaniem skarżącej wyżej wymienieni nie zapoznali się dostatecznie z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę (decyzją nr [...]) oraz zlekceważyli projekt mgr inż. arch. B. K. "[...]". Skarżąca podniosła, że wskutek decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r. inwestor w dniu [...] lipca 2012 r. rozpoczął budowę stropu i piętra, zakrywając do końca uszkodzoną ścianę bez jej naprawy. Ponadto inwestor zasypał przewody wentylacyjne domu skarżącej w tym odprowadzające spaliny od pieca gazowego. Następnie A. G. podniosła, że po wydaniu przedmiotowej decyzji kasatoryjnej, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] nałożył na nią obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady wystąpiły, wobec czego skarga została uwzględniona. Stan faktyczny sprawy, w tym ustalenia organów, pozwalają na stwierdzenie, iż wskutek robót budowlanych realizowanym przez inwestorkę A. C. na nieruchomości przy ulicy [...] w [...], bezpośrednio w granicy z budynkiem należącym do skarżącej A. G. przy ulicy [...], doszło do naruszenia stanu technicznego tego budynku - jak twierdzi skarżąca naruszenia ściany nośnej i uszkodzenia fundamentu jej budynku, a w efekcie powstania spękań i rys na ścianach wewnętrznych. Organ I instancji uznał za konieczne nałożenie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, na inwestorkę robót prowadzonych na nieruchomości przy ulicy [...], obowiązku wykonania prac naprawczych w budynku przy ulicy [...] - w zakresie opisanym w opinii technicznej inżyniera J. S. Organ odwoławczy uznał natomiast, iż skoro w złym stanie technicznym znajduje się budynek przy ulicy [...] należący do skarżącej A. G., to na nią powinien być nałożony obowiązek, a jego podstawą powinien być art. 66 Prawa budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zakwestionował również zakres robót jakie powinny być wykonane przez inwestorkę, wziął bowiem pod uwagę aktualne (wynikające z dziennika budowy) zaawansowanie robót budowlanych. W konsekwencji organ II instancji uchylił decyzję organu powiatowego i nakazał powtórzenie postępowania w trybie art. 66 Prawa budowlanego. Jakkolwiek Sad uznał, iż decyzja kasatoryjna była uzasadniona, to jednak przesądzenie przez organ II instancji, iż sprawa ponownie powinna toczyć się na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, było zdaniem Sądu błędne. Należy przypomnieć, że przepis art. 66 Prawa budowlanego znajduje się w rozdziale 6 ustawy Prawo budowlane, zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych". W przepisach tego rozdziału wskazano m.in. podmioty zobowiązane do dbania o stan techniczny obiektu budowlanego – to jest właściciela i zarządcę obiektu budowlanego. Przepis art. 66 Prawa budowlanego ma zastosowanie do przypadków szczególnego zaniedbania obowiązków ze strony właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego w odniesieniu do jego stanu technicznego. Na podstawie tego przepisu w skrajnych przypadkach, można nawet wydać decyzję nakazującą wyłączenie obiektu lub jego części z użytkowania, do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Do wydania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości istniejących w obiekcie budowlanym wystarczające jest stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu. Nie jest konieczne, by skutkiem takiego stanu istniało zagrożenie życia lub zdrowia ludzi albo niebezpieczeństwo mienia lub środowiska. Treść takiej decyzji jest zależna od okoliczności faktycznych sprawy. Oznacza to konieczność wyjaśnienia w postępowaniu administracyjnym istniejących nieprawidłowości oraz zapewnienia zgodności rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z dokonanymi w sprawie ustaleniami. Musi jednak istnieć związek między brakiem należytych działań właściciela w zakresie utrzymania obiektu budowlanego, a nieodpowiednim stanem technicznym obiektu. Nie ulega wątpliwości, iż naruszenie odpowiedniego stanu technicznego budynku przy ulicy [...] nastąpiło w związku z robotami budowlanymi na nieruchomości należącej do A. C. przy ulicy [...] w [...]. Z tej przyczyny nakładanie obowiązków na właściciela budynku, który doznał uszczerbku wskutek robót realizowanych w bezpośredniej bliskości z tym obiektem, na sąsiedniej nieruchomości, byłoby nie tylko nielogiczne ale i niesprawiedliwe. W ocenie Sądu tryb postępowania określony przepisami art. 51 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 Prawa budowlanego, wbrew stanowisku organu odwoławczego miał w tej sprawie zastosowanie. Jednocześnie jako konieczne do ustalenia w ponownie prowadzonym postępowaniu przed organem nadzoru budowlanego jawi się określenie obowiązków naprawczych jakie powinna wykonać inwestorka A. C., tak w odniesieniu do naruszeń zaistniałych w stanie technicznym budynku skarżącej spowodowanych prowadzonymi przez nią robotami jak i stopniem zaawansowania tych robót budowlanych. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego co do tego, iż zakres obowiązków nałożonych na inwestorkę musi uwzględniać aktualny stan zaawansowania robót. Jednocześnie może się okazać, że ustalenia co do zakresu naruszeń powstałych w budynku skarżącej oraz sposobu naprawienia tych szkód będą wymagały przeprowadzenia dodatkowego postępowania przez organ I instancji, w tym ewentualnego dopuszczenia dowodu z ekspertyzy technicznej. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd musiał uchylić zaskarżaną decyzję albowiem wskazania organu odwoławczego, co do trybu w jakim sprawa powinna się toczyć były wadliwe w stopniu rzutującym na prawidłowość całego postępowania, które należy powtórzyć. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1lit c, 152, 200 - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.