VII SA/Wa 2098/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2007 r. sprawy ze skargi E. i J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2002 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia[...] stycznia 2002 r. znak: [...], działając na podstawie art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 kpa, po rozpatrzeniu wniosku E. i J. K. – odmówił stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...] września 2001 r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż kontrolowaną w trybie nadzoru decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2001 r. w przedmiocie umorzenia wznowionego z urzędu postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 1999 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił stanowisko organu I instancji, iż skoro podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 kpa stanowił fakt braku zgody wszystkich współwłaścicieli działki sąsiedniej odnośnie budowy przy ul. W. [...] w L., a wyrokiem z dnia [...] marca 2001 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 15, poz. 140 z 1999 r.), w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej jest niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego, to bezprzedmiotowe stało się postępowanie, albowiem ustała przesłanka wznowienia. W ocenie organu brak jest jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] września 2001 r., w tym także do przyjęcia, iż decyzja dotknięta jest wadą kwalifikowaną o której mowa w art. 156 § 1 pkt 7 kpa, bowiem dyspozycja tego przepisu przewiduje sytuację w której badana decyzja zawiera wadę od chwili jej wydania, a więc tkwi ona w jej elementach, przy czym wada takiej decyzji musi być ustanowiona wprost w przepisie odrębnym w postaci klauzuli nieważności. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2002 r., działając na podstawie art. 127 § 3 kpa, po rozpatrzeniu wniosku E. i J. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy – utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2002 r. Organ podtrzymał w całości argumentację dotychczas zaprezentowaną, podkreślając iż w jego ocenie decyzja z dnia [...] września 2001 r. nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa, a nadto nie jest obarczona żadną z innych wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Skargę na powyższą decyzję wnieśli E. i J. K., zarzucając iż decyzja z dnia [...] września 2001 r. umarza postępowanie wznowione decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 1999 r., która nigdy nie zostało wszczęte. Skarżący podnoszą nadto, iż w sprawie budowy prowadzonej przez B. i W. S. w L. przy ul. W. organy nadzoru budowlanego wydawały liczne rozstrzygnięcia, które nie były wykonywane przez inwestorów, którzy doprowadzili do zawalenia się jednego z przyległych budynków i uszkodzenia drugiego. Zdaniem skarżących organy błędnie powołują się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r. dotyczący kwestii zgody sąsiadów na dobudowę, a nie na orzeczenie z dnia 11.05.1999 r., sygn. akt P/9/98 (Dz. U. Nr 44, poz. 434). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem i trafności jego wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła zostać uwzględniona. Na wstępie należy wyjaśnić, czego zdają się nie dostrzegać skarżący, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest nowym, samodzielnym postępowaniem administracyjnym, ograniczającym się do ustalenia, czy kontrolowana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa (vide postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28.05.2002 r., II UKN 356/01, Prok. I Pr 2003/4/45). Przy czym prowadzący postępowanie nadzorcze organ winien mieć na uwadze stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydawania kontrolowanej decyzji. W ocenie Sądu stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż decyzja tegoż organu z dnia [...] września 2001 r. nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa zasługuje na aprobatę. Kontrolowaną w trybie nadzorczym decyzją Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego jako organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2001 r., którą umorzono wznowione z urzędu postępowanie zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 1999 r. Całkowicie chybionym jest zarzut skargi, iż umorzono postępowanie, które nie było wszczęte, bowiem o wszczęciu postępowania z urzędu w przedmiocie wznowienia postępowania oraz o jego zakresie decyduje postanowienie o wznowieniu postępowaniu zakończonego decyzją ostateczną. W sprawie niniejszej postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wznowiło postępowanie zakończone decyzją tego organu z dnia [...] grudnia 1999 r., przy czym jako przesłankę wznowienia, organ działający z urzędu przyjął art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Nową okolicznością, o której organ nie wiedział w chwili wydawania decyzji z dnia [...] grudnia 1999 r. było, jak wyjaśnił organ, ujawnienie braku zgody sąsiadów na posadowienie budynku bezpośrednio przy granicy, a więc zdaniem organu naruszenie § 12 ust. 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r. spowodowało zmianę stanu prawnego, który wyeliminował istnienie omówionej wyżej, przyjętej przez organ przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Powyższe ustaleni doprowadziły organy do uzasadnionego wniosku o bezprzedmiotowości prowadzenia postępowania wznowionego w oparciu o tę przesłankę. Warunkiem bowiem sine qua non prowadzenia postępowania otwierającego możliwość ponownego rozstrzygania w sprawie zakończonej wcześniej decyzją ostateczną jest istnienie przesłanki wznowieniowej. W tej sytuacji wydanie przez organ decyzji umarzającej wznowione postępowanie w oparciu o art. 105 § 1 kpa nie tylko nie nosi cech rażącego naruszenia prawa, ale zdaniem Sadu nie narusza go także w stopniu zwykłym. Wbrew twierdzeniom skargi żaden dokument znajdujący się w katach postępowania administracyjnego, nie potwierdza zarzutu obarczenia decyzji z dnia [...]września 2001 r. wadą o której mowa w art. 156 § 1 pkt 7 kpa. Zgodnie z brzmieniem cytowanego przepisu, stwierdzenie nieważności następuje na skutek wady, którą decyzja zawiera od chwili jej wydania, a więc tkwi ona w jej elementach. Nie będzie natomiast chodziło o wady związane z jej wykonywaniem, czy też o skutki nią spowodowane (J. Borkowski, Zmiana i Uchylenie ostatecznych decyzji administracyjnych, Warszawa 1967 r., s. 140). Do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 kpa dochodzi na mocy przepisów odrębnych, do których norma ta czyni odesłanie (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7.07.1983 r., sygn. akt II SA 581/03, problemy Praworządności 1984, nr 10; z dnia 21.01.1988 r., sygn. akt IV SA 941/87, ONSA 1988, nr 1, poz. 30). Wbrew twierdzeniom skarżących, żaden przepis odrębny nie ustanawia klauzuli nieważności dla decyzji o umorzeniu postępowania wznowionego na skutek okoliczności, które w rzeczywistości nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania. Odnosząc się do zarzutów skargi należy podnieść, iż w rzeczywistości dotyczą one wyłącznie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 1999 r., które nie jest przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu. Mając powyższe na uwadze Sad orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).