VII SA/Wa 210/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej I. K. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. Nr [...] na podstawie art. 138 §1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267ze zm.) dalej k.p.a. oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) dalej Prawo budowlane po rozpatrzeniu odwołania W. Ł. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...].10.2015 r., znak: [...] nakazującą W. Ł. rozbiórkę altany w kształcie sześcioboku o przekątnej ok. 2,50 m i wysokości ok. 2,50 m zlokalizowanej na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości [...], gm. [...], wykonanej bez wymaganego zgłoszenia, uchylił poprzedzające ją postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...].08.2015 r., znak: [...] i orzekł na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. o umorzeniu postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego dotyczącego altany w kształcie sześcioboku o przekątnej ok. 2,50 m i wysokości ok. 2,50 m zlokalizowanej na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości [...], gm. [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził w uzasadnieniu że organ I instancji prowadząc postępowanie naruszył przepisy procesowe ponieważ wniosek o wszczęcie postępowania został złożony przez I. K., która w sprawie nie była stroną ani nie działa jako pełnomocnik bądź przedstawiciel strony, co powinno spowodować wydanie rozstrzygnięcia odmawiającego wszczęcia postępowania (art. 61 a Kpa) z przyczyn formalnych, tj. z powodu braku legitymacji procesowej wnioskodawcy. Tymczasem organ I instancji działając na wniosek I. K. z dnia [...] maja 2015 r. wszczął postępowanie. Organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, że I. K. jest właścicielem działek o nr ew. [...] i [...] w miejscowości [...], gm. [...] a sporna altana została usytuowana na działce nr [...] od strony drogi. Z analizy materiału dowodowego wynika również, że działki I.K. nie znajdują się w obszarze oddziaływania w/w inwestycji. W aktach sprawy znajdują się mapy sytuacyjne na których naniesiono usytuowanie spornej altany. Po ich analizie [...] WINB stwierdził, że w/w altana znajduje się w znacznej odległości od granicy działki wnioskodawcy, a wielkość i sposób użytkowania obiektu wskazuje na to, iż obszar oddziaływania spornej altany mieści się w całości na działce, na której została wykonana. W ocenie organu w/w altana (o małych gabarytach) w żaden sposób nie oddziaływuje na działki I. K., stąd nie można twierdzić, że I. K. posiada interes prawny w w/w sprawie. Zdaniem organu przedmiot niniejszego postępowania nie ogranicza właściwego sposobu korzystania z działek należących do I. K., jak również na skutek wykonania robót budowlanych nie stały się one bezużyteczne. Ponadto w/w altana nie narusza prawa własności. W sytuacji gdy podmiot składający wniosek, nie będąc do tego uprawnionym, domaga się rozstrzygnięcia w sprawie, wówczas, zdaniem organu odwoławczego, organ winien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego zgodnie z treścią art. 61 a ust. 1 Kpa (obecnie obowiązującego). W takim rozstrzygnięciu organ administracji wypowiada się jedynie w przedmiocie braku interesu prawnego bez odnoszenia się do kwestii merytorycznych. W ocenie organu odwoławczego PINB w [...] błędnie uznał P. I.K. za stronę postępowania i błędnie wszczął postępowanie w niniejszej sprawie na jej wniosek. W związku z powyższym [...] WINB w ramach postępowania odwoławczego orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego prowadzonego w ramach nadzoru budowlanego. Skargę na w/w decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła I. K., która zaskarżonej decyzji zarzuciła: naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy to jest: art. 49a prawa budowlanego w zw. z. art 61 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez uznanie, iż postępowanie w sprawie samowoli budowlanej było prowadzone na wniosek strony, podczas zostało one wszczęte przez organ I instancji z urzędu, na podstawie informacji pochodzących od skarżącej. W przypadku nieuwzględnienie powyższego zarzutu, ponadto zarzucam naruszenie następujących przepisów: art. 140 kodeksu cywilnego., w zw. z art 28 kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez ich niezastosowanie w sytuacji kiedy prawo własności skarżącej do działki o numerze [...], sąsiadującej z działką, na której wzniesione bez wymaganych zgłoszeń altanę stanowi prawo materialne, z którego organ powinien wywieść interes prawny skarżącej do bycia stroną w toczącym się postępowaniu administracyjnym. art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego, w zw. z art 28 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy uchylenie decyzji organu I Instancji nakazującej rozbiórkę budynku, pozbawia skarżącą ochrony swoich interesów, bowiem rozstrzygniecie organu II instancji w istocie sankcjonuje samowole budowlana właściciela działki [...] co pozbawiło skarżącą możliwości uczestnictwa w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę. art. 3 pkt 20 ustawy prawo budowlane poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy na gruncie niniejszej sprawy nie powinien mieć on zastosowania z uwagi, iż kwestie związane z obszarem oddziaływania obiektu są istotne dla określenie stron postępowania na gruncie art 28 ust. 2 prawa budowlanego, w sprawie o pozwolenie na budowę tymczasem dla określenie stron na gruncie niniejszej sprawy właściwy jest art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego, bez konieczności odwoływania się do obszaru oddziaływania obiektu. Naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na wynik sprawy to jest: art 138 § 1 pkt 2 k.p.a.,poprzez jego zastosowanie w sytuacji kiedy organ nie miał przesłanek do uchylenia decyzji i umorzenia postępowania, a powinien na mocy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymać zaskarżona decyzje w mocy. art. 6 k.p.a w zw. z art 8 k.p.a- poprzez działania organu II instancji, który wydając zaskarżona decyzję sankcjonuje samowolę budowlaną dokonaną przez właściciela działki numer [...], co stanowi naruszenie zasady praworządności oraz zasady pogłębiana zaufania do obywateli. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 j.t.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Kontrola ta powinna zawsze przebiegać w trzech płaszczyznach: a) oceny zgodności rozstrzygnięcia (decyzji innego aktu) lub działania z prawem materialnym, b) dochowania wymaganej prawem procedury, c) respektowania reguł. Sąd pierwszej instancji winien mieć na uwadze, że rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd ten ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego. Sąd uwzględnił skargę ponieważ postępowanie prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. 2010 r. Nr 243 poz. 1623 ze zm. – aktualnie tekst jednolity: Dz. U. 2013 poz. 1409) dotyczące kwestii legalności prowadzonych robót budowlanych – której to kwestii dotyczy postępowanie w tej sprawie - może być prowadzone przez organy nadzoru budowlanego z urzędu. W tych sprawach nawet pismo osoby nie mającej przymiotu strony daje organom podstawę do podjęcia działań w celu sprawdzenia legalności robót budowlanych i wówczas organ nadzoru budowlanego działa z urzędu. Także okoliczność, czy określony podmiot posiada przymiot strony czy też takiego przymiotu nie posiada nie oznacza, że organ nadzoru budowlanego nie może działać. Organ nadzoru budowlanego winien bowiem sprawdzić uzyskane informacje co też uczynił organ pierwszej instancji. Jak bowiem stanowi art. 81 ust. 1 pkt 1ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego. Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu obowiązków określonych przepisami prawa budowlanego mogą dokonywać czynności kontrolnych – art. 81 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane - vide wyrok NSA z 2014-11-28 sygn akt II OSK 1164/13 Organ odwoławczy oceniając więc prowadzone postępowanie przez organ pierwszej instancji w ramach jednego dwuinstancyjnego postępowania wszczętego na wniosek nieuprawnionego podmiotu powinien uznać niezależnie od tego czy można łączyć w takim przypadku dwa tryby postępowania (na wniosek i z urzędu), że w okolicznościach niniejszej sprawy dodatkowe zbadanie legalności budowy nie dyskwalifikuje samego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji . Z powyższych względów, Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016 poz.718 zm) orzekł jak w sentencji wyroku.