VII SA/Wa 2100/07
WyrokWSA w Warszawie2008-02-19
Skład orzekający: Jolanta Zdanowicz, Bożena Więch-Baranowska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania legalizacyjnego samowoli budowlanej, opierając się na wymogu posiadania przez inwestora ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy w dniu wszczęcia postępowania, w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego uznającego ten wymóg za niezgodny z Konstytucją?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego powinny ponownie ocenić możliwość wszczęcia postępowania legalizacyjnego samowoli budowlanej. Podstawą tej oceny ma być wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie P 37/2006, który uznał za niezgodne z Konstytucją wymogi dotyczące posiadania ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy w dniu wszczęcia postępowania legalizacyjnego. W związku z tym, zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy nakaz rozbiórki, została uchylona.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał E. K. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Organ ustalił, że budynek został wzniesiony bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, a działka nie była objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ani nie wydano dla niej decyzji o warunkach zabudowy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. E. K. wniosła skargę do WSA, kwestionując zasadność nakazu rozbiórki.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2008 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] wydaną dnia [...] marca 2007r. na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane nakazał E. K. rozbiórkę budynku gospodarczego usytuowanego na działce [...] w miejscowości Ś. G.
W uzasadnieniu organ podpał, że ustalono, iż w lipcu 2006r., E. K. wybudowała bez pozwolenia na budowę ani też zgłoszenia, budynek gospodarczy o wymiarach 5,20 x 7,50 m wykonany z płyt paździerzowo – wiórowych, wewnątrz wyłożony płytą kartonowo – gipsową. Budynek ten ma dach dwuspadowy i nie jest wyposażony w żądną instalację.
Jak wynika z pisma Urzędu Gminy S. tak w dacie wykonania budynku jak i w dacie decyzji działka na której usytuowano budynek nie jest objęta działaniem miejscowego, planu zagospodarowania przestrzennego, nie została również wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania dla tej działki.
W związku z brakiem planu i decyzji o warunkach zabudowy nie może mieć do przedmiotowego budynku zastosowania art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, który wskazuje przesłanki umożliwiające legalizację samowoli budowlanej.
Odwołanie od tej decyzji złożyła E. K. podając, że na działce będącej sadem czereśniowym posadowiła budynek, który ma charakter tymczasowy i stanowi, magazynek na czas zbioru owoców z sadu i jest schronieniem dla pracujących w nim osób.
Po rozparzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] wydaną dnia [...] października 2007r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w uzasadnieniu podnosząc, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła E. K. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżąca podniosła, że budynek który postawiła jest niezbędny w prowadzeniu uprawy w sadzie, więc decyzja nakazująca rozbiórkę jest dla niej krzywdząca i spowoduje utratę źródeł utrzymania.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 ze zm.), Sądy Administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2002r Nr 153 poz. 1270 ze zm.) przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego
w dacie wydania zaskarżonej decyzji .
Zgodnie z art. 134 w/w ustawy Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Znaczy to tyle, że może uchylić zaskarżoną decyzję z innych przyczyn niż wskazane w skardze. Taka sytuacja miała miejsce
w rozpoznawanej sprawie.
W przedmiotowym postępowaniu organ nadzoru budowlanego jednoznacznie ustalił, że w lipcu 2006r skarżąca samowolnie wybudowała na należącej do niej działce budynek drewniany.
Z samowolą budowlaną w rozumieniu przepisów ustawy – Prawo budowlane mamy do czynienia wówczas gdy obiekt budowlany lub jego część został wybudowany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu.
Art. 48 w/w ustawy po jego zmianie dokonanej ustawą z dnia 27 marca 2003r. – o zmianie ustawy Prawo budowlane o zmianie niektórych innych ustaw dopuszcza legalizację obiektu wniesionego bądź wznoszonego bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, ale zgodnie z przepisami i regułami sztuki budowlanej znaczy to, że nakaz rozbiórki nie jest orzekany bezwzględnie, bowiem organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest w pierwszym rzędzie ustalić czy budowa jest zgodna z przepisami
o planowaniu przestrzennym i czy możliwe jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Jeśli organ ustali tę zgodność, zobowiązany jest wszcząć postępowanie dotyczące legalizacji obiektu.
W rozpoznawanej sprawie ograny uznały, że nie jest możliwa legalizacja budynku zrealizowanego przez skarżącą, z uwagi na niespełnienie przesłanek z art.
48 ust. 2 ustawy, gdyż dla terenu inwestycji nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego a inwestorka nie przedstawiła ostatecznej w dacie wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Jednakże, na skutek pytania prawnego skierowanego w 2006r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim dotyczącego zgodności z Konstytucją artykułu 48 Prawa budowlanego w części dotyczącej wymogu (dla przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego) dysponowania przez inwestora ostateczną w dniu wszczęcia postępowania decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu – wyrokiem wydanym dnia 20 grudnia 2007r. w sprawie P 37/2006 orzekł, że wyrażenia zawarte w art. 48 ust. 2 pkt 1 b i art. 48 ust. 3 pkt 1 "w dniu wszczęcia postępowania" – są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji.
Tak więc wobec treści wyroku w rozpoznawanej sprawie organy winny ponownie ocenić, czy możliwe jest wszczęcie postępowania legalizacyjnego przedmiotowego budynku, biorąc pod uwagę treść art. 48 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego i rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego.
Z tych wszystkich względów na podstawie art. 145 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło