VII SA/Wa 2106/07

WyrokWSA w Warszawie2008-03-11

Skład orzekający: Ewa Machlejd, Mirosława Kowalska, Elżbieta Zielińska - Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może stwierdzić nieważność decyzji, która była już przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, a skarga na nią została oddalona?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może stwierdzić nieważności decyzji, która była już przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, a skarga na nią została oddalona. Ocena prawna sądu zawarta w wyroku wiąże organ w postępowaniu administracyjnym, w tym w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Oddalenie skargi przez sąd oznacza, że decyzja była zgodna z prawem i nie zawiera wad uzasadniających stwierdzenie jej nieważności.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji organu nadzoru budowlanego, która utrzymywała w mocy decyzję nakładającą obowiązek doprowadzenia części budynku do poprzedniego sposobu użytkowania. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności, wskazując, że decyzja będąca przedmiotem postępowania nieważnościowego była już przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, który oddalił skargę na tę decyzję. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów kpa i Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2008r. sprawy ze skargi S. i M. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Decyzją z dnia [...] października 2007 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu wniosku S. i M. R. o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2007 r., znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] marca 2006 r., znak: [...], którą utrzymano w mocy decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] czerwca 2003 r. nakładającą obowiązek doprowadzenia części budynku adoptowanego na zakład fotograficzny, zlokalizowanego na działce położonej w Ś. przy ul. [...] oznaczonej numerem geodezyjnym [...], do poprzedniego sposobu użytkowania - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji wyrażone w decyzji z dnia [...] października 2007 r. i wskazał, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] marca 2006 r., była przedmiotem skargi skierowanej do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 10 października 2006 r., w sprawie sygn. akt II SA/Po 383/06 oddalił skargę na w/w decyzję organu wojewódzkiego. Zatem sprawa zgodności tej decyzji z prawem nie mogła być odmiennie oceniona, ani przez organ administracji publicznej, ani przez sąd administracyjny. Ciążący na organie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Sądu mógł być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku pierwotnego. Po wyroku sądu administracyjnego oddalającym skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2006 r., niedopuszczalne było stwierdzenie nieważności w/w decyzji, albowiem sąd z urzędu ustalał, czy w sprawie występowały okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności określone w art. 156 § 1 kpa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2007 r. złożyli S. i M. R. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także decyzji [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] marca 2006 r. Wymienionym decyzjom zarzucili rażące naruszenie przepisów prawa, a zwłaszcza art. 6, art. 7, art. 8, art. 76 § 1 i § 2, art. 77 § 1 oraz art. 130 § 4 kpa, a także art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w jego brzmieniu przed nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 16 kwietnia 2007 r. W odpowiedzi na skargę Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga S. i M. R. nie jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2007 r. oraz poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...] października 2007 r. nie naruszają prawa. Wymienione decyzje zostały wydane w postępowaniu nieważnościowym, które to postępowanie rządzi się swoimi prawami. Tryb stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 kpa. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 kpa zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 kpa, nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Aby stwierdzić nieważność badanej decyzji należy bezspornie ustalić zaistnienie jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji jest wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), które określane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz w doktrynie prawa i postępowania administracyjnego jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. Sąd podziela zdanie organów obu instancji orzekających w trybie nadzoru, iż badanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] marca 2006 r. nie można postawić zarzutu wypełnienia którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa. Uzasadniając swe rozstrzygnięcia z dnia [...] października 2007 r. oraz z dnia [...] października 2007 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie podniósł, iż orzekając w przedmiotowej sprawie związany były oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 października 2006 r. sygn. akt II SA/Po 383/06. Wyrokiem tym Sąd, oddalił skargę S. i M. R. na badaną w postępowaniu nieważnościowym decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] marca 2006 r. Oddalenie skargi przez Sąd oznacza, iż decyzja ta była prawidłowa, wydana została zgodnie z prawem i nie zawiera cech, które mogłyby uzasadniać stwierdzenie jej nieważności. Wskazać należy, iż gdyby decyzja ta obarczona była wadami określonymi w art. 156 § 1 kpa - na co wskazują skarżący - to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu dokonując jej kontroli w sprawie sygn. akt II SA/Po 383/06 z całą pewnością orzekłby o jej nieważności. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie np. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Podkreślić należy także, iż związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu powołanego przepisu, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem - lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (zob. szerzej na ten temat J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s 219 i n.). Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, zarówno organ I instancji jak i organ II instancji rozstrzygające w trybie nadzoru w pełni zastosowały się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 października 2006 r. (sygn. akt II SA/Po 383/06). Organy trafnie podniosły, że w związku z kontrolą jakiej dokonał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu tj. kontrolą zgodności z prawem, decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] marca 2006 r., będąca przedmiotem postępowania nieważnościowego, nie może być ponownie badana, ani przez organ administracji publicznej, ani też przez sąd administracyjny. Oddalenie skargi przez sąd administracyjny na niezgodność decyzji z prawem zamknęło bowiem organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie oceną prawną zawartą w wyroku z dnia 10 października 2006 r. (sygn. akt II SA/Po 383/06) w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego. Mając powyższe na względzie stwierdzić trzeba, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] marca 2006 r., a decyzjom tego organu z dnia [...] października 2007 r., oraz z dnia [...] października 2007 r. nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło