VII SA/Wa 2107/12

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 listopada 2012 r. po rozpoznaniu wniosku R. P. i S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A. S., R. S., M. S., J. S., R. P., S. P., M.P., G. P., A. W., I. Z., M. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia: 1). przyznać R. P. i S. P. prawo pomocy poprzez zwolnienie z części wpisu sądowego od skargi w wysokości 300,00 złotych (trzysta złotych), 2). w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 9 października 2012 r. do Sądu wpłynął wypełniony wniosek PPF o przyznanie prawa pomocy R. P. i S. P., w którym wnieśli o zwolnienie z kosztów sądowych. W załączonym formularzu PPF przedstawili swoją sytuację finansową, majątkową i życiową. Zarządzeniem z dnia 17 października 2012 r. wezwano wnioskodawców do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie jakie ponoszą miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu ( gaz, opłaty za energię, telefon, podatek od nieruchomości, itp.), należało je wyszczególnić i podać ich wysokość. Wezwano wnioskodawców także do podania orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżących potrzeb życia codziennego, tj. zakup żywności, odzieży, środków chemicznych itp. oraz jakie ponoszą miesięczne koszty na leczenie i zakup leków. Zwrócono się również z zapytaniem w jakich wysokościach zaciągnęli kredyty, na jakie cele oraz ile wynoszą miesięczne spłaty rat i wskazanie jaka kwota pozostała jeszcze do spłaty. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni, od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 5 listopada 2012 r. do Sądu wpłynęła odpowiedź na powyższe. Kolejnym zarządzeniem z dnia 12 listopada 2012 r. wezwano wnioskodawców do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy i pisma z dnia 30 października 2012 r. ( data wpływu do Sądu 5 listopada 2012 r.) poprzez podanie z czego lub w jaki sposób pokrywają wyszczególnione w powyższym piśmie koszty bieżącego utrzymania (3.555,00 złotych), które są wyższe od podanych w formularzu dochodów ( 2.813,61 złotych) przez nich uzyskiwanych. Jednocześnie należało wyjaśnić, czy podana kwota uzyskiwana przez wnioskodawców z tytułu emerytur w wysokości 2.813,61 złotych jest kwotą netto, czy też brutto. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia, pisma pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 28 listopada 2012 r. do Sądu wpłynęła odpowiedź na powyższe. Wnioskodawcy poinformowali, że podana w formularzu kwota jest kwotą netto. Wyjaśnili, że miesięczny budżet uzyskiwany z emerytur nie pozwala im na godną egzystencję. Podali, że uzyskują pomoc finansową od dzieci. W niniejszej sprawie zważono co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. nr 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.) Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sadowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005 , s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Prawo pomocy może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Oceniając dane przedstawione w formularzu uznano, że wnioskodawcy wykazali, że nie są w stanie ponieść w całości kosztów sądowych. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur o łącznej wysokości 2.813,61 netto miesięcznie. Wnioskodawcy zakreślili, że posiadają dom o pow. 36 m² oraz działkę na której jest on usytuowany o pow. 321 m². Oświadczyli, że nie posiadają oszczędności pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Podkreślili, że są osobami starszymi i schorowanymi, ponoszącymi znaczne koszty na leczenie oraz zakup lekarstw. Zaznaczyli, że spłacają trzy kredyty, których łączna miesięczna spłata ich rat wynosi ok. 1.000,00 złotych. Wnioskodawcy wyszczególnili, że ponoszą następujące wydatki: związane z utrzymaniem domu w wysokości 705,00 złotych tj. opłatę za energię w wysokości 360,00 złotych, opłatę za telefon stacjonarny i komórkowy w wysokości 170,00 złotych, podatek od nieruchomości 30,00 złotych , odbiór ścieków ok. 100,00 złotych, wywóz śmieci 20,00 złotych, opłatę TV -15,00 złotych. Podali, że na bieżące potrzeby życia codziennego tj. zakup żywności 1.000,00 złotych, odzież 200,00 złotych, środki chemiczne 150,00 złotych, zakup paliwa 200,00 złotych wydają 1.550,00 złotych miesięcznie. Na miesięczne koszty leczenia oraz zakup leków wydają ok. 300,00 złotych. Wnioskodawcy zaznaczyli, że zaciągnęli trzy kredyty: jeden na kwotę 2.000,00 złotych, drugi na kwotę 5.000,00 złotych, trzeci 2.300,00 złotych. Wskazali, że miesięczne opłaty trzech kredytów wynoszą ok. 1.000,00 złotych. Wyjaśnili, że przy kredycie (dotyczącym zakupu telefonu komórkowego) na kwotę 2.300,00 złotych pozostało do spłaty 2 raty, gdzie jedna z nich wynosi 100,00 złotych. Pozostałe dwa kredyty zostały zaciągnięte na zakup węgla i drzewa opałowego. Wnioskodawcy podali, że termin spłaty kredytu zaciągniętego na kwotę 2.000,00 złotych przewidywany jest na koniec roku 2012 r. natomiast kredyt zaciągnięty na kwotę 5.000,00 złotych mają spłacać jeszcze przez 3 lata. Po podsumowaniu powyższe wydatki wnioskodawców wynoszą kwotę 3.555,00 złotych. Wnioskodawcy w piśmie z dnia 26 listopada 2012 r. wyjaśnili, że wydatki, które są wyższe od uzyskiwanych dochodów pokrywają pomocy finansowej uzyskiwanej od dzieci. Dokonując analizy sytuacji finansowej wnioskodawców i ich zdolności płatniczych należało uznać, że nie są w stanie bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny jednorazowo uiścić wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 500,00 złotych. Stwierdzono, że byłby to wydatek wykraczający poza ich rzeczywiste możliwości finansowe. W związku z powyższym, przyznano wnioskodawcom prawo pomocy poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi w wysokości 300,00 złotych. Jednocześnie uznano, że brak jest brak podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawcy nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Zauważyć należy, że wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i uzyskują miesięczne dochody w wysokości 2.813,61 netto miesięcznie. Nadto uzyskują pomoc finansową od dzieci. Sytuacja taka pozwala na sukcesywne czynienie oszczędności na pokrycie choćby części kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Należy bowiem podkreślić, że wszczynając spór przed sądem, skarżący powinni mieć na uwadze, że prowadzenie postępowania sądowego wiązać się będzie z koniecznością ponoszenia niezbędnych kosztów. Winni on zatem poczynić odpowiednie starania w celu zabezpieczenia środków finansowych niezbędnych do pokrycia choćby części kosztów postępowania sądowego. Wskutek powyższego stwierdzono, że wnioskodawcy uzyskując dochód miesięczny we wskazanej wyżej wysokości powinni partycypować w kosztach sądowych. Oceniono, że wnioskodawcy przy ograniczeniu do minimum niezbędnych ponoszonych wydatków będą w stanie samodzielnie ponieść koszty pozostałej części wpisu sądowego w wysokości 200,00 złotych i ewentualne późniejsze koszty postępowania. Zaznaczyć należy, że koszty sądowe powinny być ponoszone na równi z innymi niezbędnymi wydatkami. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.