VII SA/Wa 2108/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie ze skargi [...] sp. z o.o. w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r. znak: [...] [...] sp. z o.o. w [...] wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r. znak: [...] stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego, wewnętrznych dróg dojazdowych, wjazdu i wyjazdu na działkę z ul. [...] oraz [...], pięćdziesięciu jeden miejsc parkingowych na samochody osobowe w tym dwa miejsca dla osób niepełnosprawnych na działkach o nr ew. [...] wybudowanych na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] sierpnia 2007 r., z dnia [...] sierpnia 2007 r. i z dnia [...] grudnia 2008 r. wydanych przez Starostę Powiatu [...]. Skarżąca wniosła o wstrzymanie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie stwarza realne niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla mieszkańców przedmiotowego budynku mieszkalnego. W budynku wyodrębniono 47 lokali mieszkalnych, a podstawą sporządzenia czynności cywilnoprawnych – aktów notarialnych w przedmiocie wyodrębnienia własności lokali, była ostateczna decyzja zezwalająca na użytkowanie przedmiotowego budynku. W konsekwencji zostały wydane zaświadczenia o samodzielności lokali mieszkalnych, będące podstawą sporządzenia aktów notarialnych dotyczących ustanowienia odrębnej własności poszczególnych lokali mieszkalnych. Skarżąca podniosła, że zdecydowana większość lokatorów w związku z zakupem mieszkań zaciągnęła kredyty hipoteczne oraz w oparciu o ważne pozwolenie na użytkowanie zaciągnęła szereg zobowiązań oraz uzyskała niezbędne pozwolenia. Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie znajduje się we wszystkich rejestrach, księgach urzędowych, a także w bankach i instytucjach świadczących usługi dla mieszkańców budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej: ppsa, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 ppsa sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych zawartym w wymienionym przepisie. Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Rozpoznając niniejszy wniosek Sąd przede wszystkim zauważa, iż o możliwości przyznania ochrony, na podstawie art. 61 § 3 ppsa, nie decyduje rodzaj aktu będącego przedmiotem skargi, ale to, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w graniach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania tego aktu, nastąpi ochrona strony, przed skutkami, o których mowa w art. 61 § 3 ppsa. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji może polegać na wstrzymaniu skutków prawnych, które decyzja ta wywołuje. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 ppsa należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 ppsa i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W przypadku wykonania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie chodzi więc o ocenę, czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane stwierdzeniem nieważności pozwolenia na użytkowanie, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi, sąd uznałby, że nie było podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. W przypadku wstrzymania wykonania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, nie chodzi więc o ocenę, czy zasadna jest rozbiórka obiektu budowlanego, ale czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane stwierdzeniem nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jest prawidłowa. W ocenie Sądu, należy przychylić do argumentacji wniosku o wstrzymanie i należy wskazać, że wykonanie decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkownie przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny może łączyć się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Należy bowiem zauważyć, że wykonanie ostatecznej decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkownie wiąże się z możliwością wszczęcia postępowania naprawczego, które w konsekwencji może prowadzić nawet do rozbiórki części czy całości obiektu. W razie uwzględnienia skargi może okazać się, że decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o pozwoleniu na użytkowanie była wadliwa, a w międzyczasie zostało wszczęte postępowanie naprawcze, w wyniku którego zostały nałożone na skarżącego obowiązki (np. rozbiórka części obiektu). W takiej sytuacji może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed stwierdzeniem nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkownie. Tym samym wyrządzenie szkody lub trudnych do odwrócenia skutków może dotknąć stronę skarżącą, ale również właścicieli poszczególnych lokali w ww. budynku, którzy w przeważającej mierze pozaciągali zobowiązania finansowe związane z nabyciem lokali w ww. budynku. Z ww. powodów Sąd w oparciu o art. 61 § 3 ppsa, orzekł jak w sentencji.