VII SA/Wa 2108/17

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 grudnia 2017r. po rozpoznaniu wniosku A. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2017r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej i umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: odmówić A. G. przyznania prawa pomocy zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 3 listopada 2017r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek A. G. o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku wskazano, na brak środków, brak osób pozostającym we wspólnym gospodarstwie domowym oraz brak majątku osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. W rubryce dotyczącej uzyskiwanych dochodów wnioskodawca wpisał, że ponosi stratę z tytułu działalności. Innych danych w formularzu PPF nie zawarto. Pismem z dnia 17 listopada 2017r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 16 listopada 2017r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez wypełnienie wszystkich rubryk formularza w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W tym celu przesłano wnioskodawcy nowy formularz PPF. Ponadto wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku poprzez podanie: - jakiego rodzaju prowadzi działalność gospodarczą, czy prowadzi ją samodzielnie czy też zatrudnia do pracy jakieś osoby jeśli tak, należało wskazać ile osób, - wskazanie oraz udokumentowanie wysokości dochodów/przychodów uzyskanych w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej w okresie ostatnich sześciu miesięcy bądź też poniesionych strat, - gdzie wnioskodawca zamieszkuje (dom, mieszkanie, lokal), należało podać jego powierzchnię oraz wskazać czy jest ich właścicielem, współwłaścicielem, czy też najemcą oraz czy ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania/ lokalu/ domu (gaz, opłaty za energię, telefon, czynsz, podatek od nieruchomości itp.), jeśli tak należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, a jeśli nie należało wskazać, kto je ponosi i w jakiej wysokości, - czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też pozostaje z innymi osobami, jeśli tak, należało wyszczególnić te osoby oraz podać wysokość uzyskiwanego przez nie dochodu, - orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, leki itp.), - czy posiada oszczędności pieniężne, jeśli tak należało podać ich wysokość, - czy posiada pojazdy mechaniczne jeśli tak, należało je wymienić, podać markę, rok produkcji oraz koszty związane z ich utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy), oraz do nadesłania: - odpisów zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe, - wyciągów z rachunku bankowego/ rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, w tym z rachunków związanych z działalnością gospodarczą, - kserokopii deklaracji dla podatku od towarów i usług ( VAT 7 lub VAT 7k ) lub złożenie oświadczenia, o nie byciu podatnikiem VAT. Powyższe należało wykonać terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane informacje. W odpowiedzi na powyższe wnioskodawca nadesłał formularz PPF w którym wypełnił jedynie pierwszą stronę, wskazując sąd do którego wniosek skierował, wnioskodawcę z adresem oraz nazwę organu i aktu, którego sprawa dotyczy i złożył podpis. W uzasadnieniu wniosku wskazał zaś tylko, że wobec obiektywnie trudnej sytuacji materialnej nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Do dnia dzisiejszego wnioskodawca nie nadesłał dokumentów i oświadczeń o które złożenie był wzywany. W tym stanie faktycznym zważono co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż wnioskodawca w nadesłanych formularzach nie zakreślił wprawdzie w pkt 4 o co wnosi, jednakże z pisma wnioskodawcy z dnia 2 października 2017r. jak i z uzasadnienia wniosku w pkt 5 wynika, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych, w takim też zakresie wniosek został rozpoznany. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2017r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie prezentowano pogląd, że ochrona prawa do Sądu przysługuje tym wnioskodawcom, którzy wykażą istnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. poprzez wyczerpujące i rzetelne przedstawienie swojej sytuacji materialnej ( postanowienie NSA z dnia 9 września 2015r. sygn. akt I FZ 310/15). To strona zatem ma przekonać Sąd/referendarza, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Powinna więc należycie uzasadnić i udokumentować okoliczności, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w treści art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek taki powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym i dochodach. Co istotne przy rozpatrywaniu wniosku Sąd nie jest ograniczony do analizy złożonego formularza, lecz jest uprawniony – w przypadku uznania tychże oświadczeń za niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego strony, a także w przypadku, gdy oświadczenia te budzą wątpliwości – do zobowiązania wnioskodawcy do złożenia na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Stanowi o tym art. 255 p.p.s.a. W niniejszej pismem z dnia 17 listopada 2017r. wezwano skarżącego do wypełnienia wszystkich rubryk formularza PPF oraz do nadesłania dodatkowych informacji wskazując jakie do mają być informacje. Jak wynika z akt sprawy powyższe wezwanie skutecznie doręczono wnioskodawcy w dniu 24 listopada 2017r. Mimo upływu terminu, skarżący nie nadesłał żądanych dokumentów ani wyjaśnień. Wykonanie powyższego wezwania wnioskodawca ograniczył do przesłania formularza PPF, którego wypełnienie sprowadzało się jedynie do wskazania sądu do którego wniosek skierował, wnioskodawcy z adresem, nazwy organu i aktu, którego sprawa dotyczy oraz jego podpisania. W uzasadnieniu wniosku wskazał zaś tylko, że wobec obiektywnie trudnej sytuacji materialnej nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Wnioskodawca pomimo wezwania nie wypełnił w formularzu żadnych rubryk, które odnoszą się do jego sytuacji finansowej. Nie podał jakichkolwiek informacji na temat aktualnego źródła utrzymania, wysokości ponoszonych wydatków, stanu rodzinnego, czy majątku. Jak wynika z powyższego wnioskodawca w ogólne nie przedstawił swojej sytuacji materialnej. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05, postanowienie NSA z 13 maja 2015 r., II FZ 292/15). Jeszcze raz podkreślenia wymaga fakt, iż to na stronie skarżącej jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jej osoby, nie wystarczy bowiem samo powoływanie się na trudną sytuację materialną. Przypomnieć należy, że w sprawach o przyznanie prawa pomocy sąd/referendarz nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dane uniemożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego, nie są znane mimo istniejącego po stronie skarżącego ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2007r., sygn. akt I GZ 235/07, postanowienie NSA z dnia 20 marca 2009 r. sygn. akt I FZ 56/09, postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt I GZ 371/10). Przyznanie prawa pomocy jest możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Reasumując stwierdzono, że wnioskodawca nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.