VII SA/Wa 2109/11

Dnia 21 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 21 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 2109/11 ze skargi J. M. na zawiadomienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy postanawia odrzucić skargę. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w R., działając jako organ egzekucyjny, w dniu [...] stycznia 2011 r., na podstawie art. 80 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954, ze zm.), zw. dalej u.p.e.a., wystosował do zobowiązanego - [...] J. M. zawiadomienie nr ZAR340411000150, którym wezwał bank (oddział) P. S.A., aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego zobowiązanego lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie dochodzonych należności objętych tytułami wykonawczymi wystawionymi przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.. J. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na ww. zawiadomienie, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Jednocześnie z ww. skargą skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o odrzucenie skargi i oddalenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 912/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził swoją niewłaściwość w sprawie ze skargi J. M., i przekazał sprawę sądowi właściwemu - Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, ponieważ strona skarżąca nie wyczerpała przysługującego jej administracyjnego toku instancji. Strona skarżąca winna mieć na względzie, że stosownie do treści art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zw. dalej p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Jak wynika z akt sprawy, przedmiotem skargi skierowanej do Sądu jest zawiadomienie wystosowane w trybie art. 80 § 1 u.p.a.e. w związku z art. 24 ust 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585, ze zm.), zw. dalej u.s.u.s., w trakcie toczącego się przeciwko skarżącemu postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 24 ust. 2 u.s.u.s., składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata, zwane dalej "należnościami z tytułu składek", nieopłacone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej. W art. 1a pkt 2 u.p.e.a. zdefiniowano pojęcie czynności egzekucyjnej, przez którą rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Zaskarżone zawiadomienie zostało wystosowane celem zrealizowania środka egzekucyjnego, jakim jest w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych - egzekucja z rachunku bankowego (patrz: art. 1a pkt 12 u.p.e.a.). A zatem przedmiotem zaskarżenia nie jest decyzja administracyjna, ani postanowienie lecz czynność egzekucyjna. W myśl art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W art. 3 § 2 p.p.s.a. wskazano katalog spraw, w jakich sądy administracyjne orzekają, sprawując kontrolę nad działalnością administracji publicznej. Zgodnie z tym katalogiem zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Ponadto zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. O ile przyczyny niezaliczenia ww. zawiadomienia do aktów i czynności z zakresu administracji publicznej z art. 3 § 2 pkt 1-3 i 4a-8 są oczywiste - przedmiotowe zawiadomienie nie jest ani decyzją, ani postanowieniem a także pisemną interpretacją przepisów prawa podatkowego, ani którymkolwiek z aktów wymienionych w pkt 4a-7 tego przepisu, ani przejawem bezczynności organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a tego artykułu, to w ocenie Sądu zaskarżone zawiadomienie mieści się w zakresie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ jego źródłem są obowiązki wynikające z przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Ponadto skutkiem jego wydania jest de facto zablokowanie środków pieniężnych należących do skarżącego, co ma bezpośrednio wpływ na prawa i obowiązki skarżącego, który nie może swobodnie korzystać ze zgromadzonych na rachunku bankowym środków pieniężnych. Jak już wyżej wskazano, skarga do sądu administracyjnego jest dopuszczalna w sytuacji gdy przed wniesieniem skargi strona postępowania wyczerpała wszystkie przysługującej jej środki zaskarżenia. W niniejszej sprawie na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 24 ust. 2 u.s.u.s., J. M. jako zobowiązanemu przysługiwała skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego, którą należało wnieść do organu nadzoru za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej (patrz: art. 54 § 3 i 4 u.p.e.a.). O tym uprawnieniu organ egzekucyjny pouczył skarżącego, który pomimo tego skierował skargę bezpośrednio do sądu administracyjnego. Następnie zgodnie z art. 54 § 5 u.p.e.a., w sprawie skargi, o której mowa w § 1 i 2, postanowienie winien wydać organ nadzoru. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie. A zatem dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia przysługujących skarżącemu na podstawie art. 54 u.p.e.a., stosownie do treści art. 52 § 1 p.p.s.a. skarżący mógł złożyć skargę do sądu administracyjnego na czynność egzekucyjną (zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego). Brak wyczerpania ww. toku instancji czyni przedmiotową skargę jako niedopuszczalną, która z tego względu podlega odrzuceniu. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd orzekła jak w postanowieniu.