VII SA/Wa 211/05
WyrokWSA w Warszawie2005-10-06
Skład orzekający: Leszek Kamiński, Mirosława Kowalska, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może merytorycznie rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji ostatecznej, czy też powinien go potraktować jako skargę w rozumieniu art. 227 k.p.a. (np. wniosek o wznowienie postępowania lub stwierdzenie nieważności decyzji)?Ratio decidendi
Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji ostatecznej nie może być merytorycznie rozpoznany przez organ administracji, ponieważ prowadziłoby to do sytuacji niedopuszczalnej z punktu widzenia porządku prawnego (możliwość wydania dwóch decyzji organu II instancji w tej samej sprawie). Pismo takie powinno być potraktowane jako skarga w rozumieniu art. 227 k.p.a., a w zależności od treści, jako żądanie wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji lub jej uchylenia/zmiany z urzędu.Stan faktyczny
Skarżąca I. C. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta N. z dnia [...] września 1996 r. nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego. Wskazała, że jej mąż, do którego kierowano pisma, zmarł w listopadzie 1996 r., a ona sama dowiedziała się o decyzji dopiero w listopadzie 2003 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił przywrócenia terminu, uznając, że wniosek został złożony po terminie. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując postanowienie organu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdził, że nie podlega ono wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Ewa Pecelt, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2005 r. sprawy ze skargi I. C. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej I.C. kwotę 100 zł. (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] września 1996 roku, Nr [...] Burmistrz Miasta N. nakazał K. C. rozbiórkę wybudowanego bez pozwolenia na budowę drewnianego budynku gospodarczego w terminie do dnia [...] października 1996 roku.
Decyzją z dnia [...] listopada 1996 roku, Nr [...] Wojewoda [...]. po rozpoznaniu odwołania K. C. uchylił decyzję Burmistrza Miasta N. z dnia [...] września 1996 roku w części dotyczącej terminu rozbiórki budynku gospodarczego i określił nowy termin rozbiórki do dnia [...] grudnia 1996 roku zaś w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
Pismem z dnia [...] maja 2004 roku I. C. wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta N. z dnia [...] września 1996 roku.
W uzasadnieniu wniosku stwierdziła, że jej mąż K. C. zmarł w listopadzie 1996 roku zaś od 1990 roku przebywała z mężem w separacji pomimo wspólnego zamieszkiwania. Działka na której postawiony jest dom mieszkalny i drewniana komórka była ich wspólną własnością, a wszelkie sprawy związane z nieruchomością były kierowane do jej męża. Przed śmiercią mąż nie informował jej o nakazie rozbiórki komórki i do chwili otrzymania w listopadzie 2003 roku decyzji wykonawczej nie była zorientowana o co chodzi w sprawie. Stwierdziła także, iż ma 73 lata, jest po operacji piersi zaś szopa jest jej niezbędna do przechowywania opału na zimę.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 roku, nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił I. C. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta N. z dnia [...] września 1996 roku, Nr [...] .
W uzasadnieniu swojego postanowienia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zgodnie z treścią art.58§2 kpa prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania
przyczyny uchybienia terminu. Tymczasem jak wynika z pisma o przywrócenie terminu I. C. o istnieniu decyzji rozbiórkowej w listopadzie 2003 roku. Oznacza to, że 7 dniowy termin przewidziany do złożenia prośby o przywrócenie terminu został znacznie przekroczony. Nadto wraz z prośbą o przywrócenie terminu należy wnieść odwołanie od decyzji wydanej przez organ I instancji czego skarżąca nie uczyniła.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła I. C. podnosząc zarzut, iż jest starszą samotną kobietą i dla niej znaczącą datą było data otrzymania pisma. Nadto podniosła, iż decyzja o rozbiórce jest dla niej krzywdząca.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego postanowienia z prawem materialnym i procesowym. Zdaniem Sądu zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem art.58 kpa oraz art.235 kpa.
Z akt sprawy wynika, iż skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta N. z dnia [...] września 1996 roku, która jest już ostateczna na skutek rozpoznania przez Wojewodę [...] odwołania K. C.. Nie istnieje więc możliwość przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji nawet wówczas gdyby zadanie skarżącej formalnie było uzasadnione. Prowadziłoby to bowiem do takiej sytuacji, że w razie uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu odwołanie od decyzji byłoby rozpoznawane ponownie. Taka sytuacja jest niedopuszczalna, gdyż w tej samej sprawie pojawiłyby się dwie decyzje organu II instancji. Mogłoby się zdarzyć tak, że jedna z decyzji utrzymywałaby w mocy decyzję organu I instancji, a druga decyzja by ją uchylała. Niezależnie od tego
czy skarżąca spełniła przesłanki do przywrócenia jej terminu do wniesienia odwołania niedopuszczalnym było w tej sytuacji merytoryczne rozpoznawanie jej wniosku o przywrócenie terminu.
Mimo tego, że skarżąca określiła swój wniosek jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania to nie może to mieć decydującego znaczenia przy określeniu rodzaju żądania wynikającego z tego pisma.
Pismo to zdaniem Sądu organy administracji publicznej winny potraktować jako skargę w rozumieniu art.227 kpa. Zgodnie zaś z treścią art.235§l kpa skargę w sprawie, w której w toku postępowania administracyjnego została wydana decyzja ostateczna, uważa się zależnie od jej treści za żądanie wznowienia postępowania lub za żądanie stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany z urzędu.
Treść pisma skarżącej pozwala zdaniem Sądu stwierdzić, iż można było potraktować je jako wniosek o wznowienie postępowania, gdyż wskazuje w nim ona na przesłankę wznowieniową z art.l45§l pkt.4 kpa tj. nie branie udziału w postępowaniu bez własnej winy. Wznowienie postępowania byłoby jednak w realiach niniejszej sprawy niemożliwe ze względu na upływ terminu określonego w art.l46§l kpa. Pismo to może być również potraktowane jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1996 roku, Nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji.
Decyzja Wojewody wydana została [...] listopada 1996 roku, zaś z treści pisma skarżącej wynika, iż K. C. do którego była ona skierowana zmarł w listopadzie 1996 roku. Z oświadczenia skarżącej złożonego na rozprawie wynika, iż jej mąż K. C. zmarł [...] listopada 1996 roku. Oświadczenie to musi być oczywiście poddane weryfikacji. Jeśli jest ono zgodne rzeczywistością to miałoby to istotne znaczenie dla sprawy. Oznaczałoby to bowiem, że decyzja została skierowana do osoby zmarłej co należy uznać za rażące naruszenie prawa.
W wyroku z dnia 20 września 2002 roku, sygn. akt I SA 428/01 (OSP 2004/3/33) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, iż "Rozstrzygnięcie o sytuacji prawnej osoby, która zmarła po wszczęciu postępowania, uznać należy za rażące naruszenie prawa, dające podstawę do stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego (art. 156 § 1 pkt.2 k.p.a.)".
Pismo skarżącej winno więc być zdaniem Sądu potraktowane jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1996 roku, Nr [...] i przekazane do rozpoznania Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego.
Z powyższych względów na podstawie art. 145§1 pkt.1 c i art.152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Powołane przepisy
art.58§2 kpart.58 kpart.235 kpart.227 kpart.235art. 156 § 1art. 145§1art.152 Ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło