VII SA/Wa 2111/17
WyrokWSA w Warszawie2018-06-27
Skład orzekający: Tomasz Stawecki, Jadwiga Smołucha, Elżbieta Zielińska - Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zdjęcie lotnicze z 1997 r. stanowi wystarczający dowód do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o pozwoleniu na użytkowanie budynku, jeśli zostało ono uzyskane po wydaniu tej decyzji, a jego jakość jest kwestionowana przez stronę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zdjęcie lotnicze z 1997 r. jest wystarczającym dowodem do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ jednoznacznie wykazało, że budynek nie istniał w tej dacie, co podważało wcześniejsze oświadczenia stron dotyczące daty jego budowy. Jakość zdjęcia i brak protokołu jego wykonania nie były wystarczające do podważenia jego mocy dowodowej, zwłaszcza w kontekście braku przedstawienia przez strony wiarygodnych dowodów przeciwnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która utrzymała w mocy decyzję PINB uchylającą wcześniejszą decyzję o pozwoleniu na użytkowanie budynku magazynowo-technicznego. Pierwotne pozwolenie zostało wydane na podstawie oświadczeń stron o zakończeniu budowy w 1994 r., zgodnie z przepisami Prawa budowlanego z 1974 r. Później PINB uzyskał zdjęcie lotnicze z 1997 r., które wykazało, że budynek nie istniał w tej dacie. Na tej podstawie PINB wznowił postępowanie, uchylił decyzję o pozwoleniu na użytkowanie i umorzył postępowanie, uznając, że budowa nastąpiła po wejściu w życie Prawa budowlanego z 1994 r. Skarżący kwestionowali moc dowodową zdjęcia lotniczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi A. G. i R. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), , Sędzia WSA Jadwiga Smołucha, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2018 r. sprawy ze skarg A. G. i R. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej i umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargi
1. Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2017 r., Nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...] WINB") po rozpatrzeniu odwołań A. G. (dalej: "skarżący 1"), W. P. oraz R. B. (dalej: "skarżący 2"), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. (dalej: "PINB") z [...] maja 2017 r., Nr [...], uchylającą wcześniejszą decyzję PINB z [...] października 2015 r., Nr [...], stwierdzającą zdatność do użytku i udzielającą pozwolenia na użytkowanie budynku magazynowo-technicznego, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], obr. [...], położonej przy ul. P. w Z., oraz umarzającej postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie ww. obiektu budowlanych na podstawie ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (dalej: "Prawo budowlane z 1974 r.").
Decyzja [...] WINB została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.; dalej: "pr.bud.").
2. Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Z akt postępowania administracyjnego wynika, że przedmiotowy budynek został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej. "E." sp. z o.o. z siedzibą w Z. pismem z 18 listopada 2014 r. wystąpiła do powiatowego organu nadzoru budowlanego z wnioskiem o jego zalegalizowanie.
Organ pierwszej instancji ustalił czas budowy obiektu na podstawie pisemnych oświadczeń złożonych 15 kwietnia 2015 r., przez A. G., R. B. oraz W. P. pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Z oświadczeń tych wynikało, że budowa ww. obiektu została zakończona w 1994 r.
W zasobach Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii brak było zdjęć lotniczych tego terenu z 1994 r. lub 1995 r., natomiast na załączonych zdjęciach lotniczych z 1990 r. przedmiotowego obiektu nie było, co pozwalało uznać organowi oświadczenia o dacie jego wybudowania za wiarygodne.
W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] października 2015 r. stwierdził zdatność do użytku i udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku magazynowo-technicznego, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], obr. [...], położonej przy ul. P. w Z.
3. Krótko po pierwszym rozstrzygnięciu, PINB ustalił na podstawie zdjęcia lotniczego z 1997 r., uzyskanego w dniu 12 maja 2016 r. od Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii, że w tym czasie na terenie przedmiotowej nieruchomości nie było przedmiotowego budynku magazynowo-technicznego.
W oparciu o powyższą okoliczność PINB postanowieniem z [...] września 2016 r., Nr [...], wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z [...] października 2015 r. o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku. Organ wezwał także uczestników postępowania do przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania, dowodów na okoliczność daty budowy ww. obiektów budowlanych.
W odpowiedzi na powyższe Burmistrz Miasta Z. przedłożył poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię protokołu z 6 października 2016 r., sporządzonego na okoliczność złożenia przez J. B. oświadczenia z 31 stycznia 2016 r., z którego wynikało, że w okresie, kiedy pełnił on funkcję zastępcy Burmistrza Miasta Z. (w latach 1990-1994) oraz funkcję Burmistrza Miasta Z. (w latach 1994-2000), E. sp. z o.o. współpracowała z Miastem Z. w zakresie realizacji zlewni ścieków, uruchomionej w 1991 r. J. B. oświadczył, że w tym okresie spółka rozbudowywała własną infrastrukturę oraz modernizowała budynki i inne obiekty budowlane, z których większość była już użytkowana, gdy obejmował funkcję zastępcy burmistrza. Wskazał, że w tym okresie użytkowane były już m.in. budynki: biurowy, gospodarczy, magazynowy, socjalny, a także funkcjonowały silosy, waga oraz zbiorniki i inne urządzenia niezbędne do funkcjonowania firmy. Natomiast biorąc pod uwagę zróżnicowanie w poszczególnych latach kwot wnoszonego podatku od nieruchomości, składającej się z działek należących do ww. spółki, sposób oraz stopień zabudowy nieruchomości ulegał zmianie.
Wobec braku innych wiarygodnych dowodów, PINB decyzją z [...] maja 2017 r. uchylił własną decyzję z [...] października 2015 r. stwierdzającą zdatność do użytku i udzielającą pozwolenia na użytkowanie budynku magazynowo-technicznego oraz umorzył postępowanie w sprawie ww. obiektu prowadzone na podstawie Prawa budowlanego z 1974 r. Ujawnienie nowego dowodu w postaci zdjęcia lotniczego z 1997 r. uzasadniało uznanie, że data budowy budynku magazynowo-technicznego, ustalona na podstawie pisemnego oświadczenia uczestników postępowania, jest inna niż to przyjęto w postępowaniu zakończonym decyzją z [...] października 2015 r. W wyniku analizy ww. zdjęcia lotniczego PINB stwierdził, że ww. obiekt powstał po 1997 r., a nie – jak wskazywał zebrany uprzednio w toku postępowania materiał dowodowy – przed 1 stycznia 1995 r. Zgodnie ze stanowiskiem PINB zdjęcie lotnicze z 1997 r. było dowodem nowym. Jak wynika z treści decyzji z [...] maja 2017 r. został on doręczony do PINB w dniu 12 maja 2016 r., a zatem po wydaniu ww. decyzji z [...] października 2015 r. Dowód ten był również istotny dla sprawy, ponieważ ujawnił nowe okoliczności faktyczne, od których uzależniony był tryb postępowania, i nie był znany organowi powiatowemu przed wydaniem decyzji z [...] października 2015 r., ale istniał już w momencie wydania tego rozstrzygnięcia. PINB stwierdził więc, że przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. nie znajdują zastosowania do legalizacji przedmiotowego budynku wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej, ponieważ budowa tych obiektów nie została zakończona przed 1 stycznia 1995 r. Zdaniem PINB przedmiotowa samowola budowlana powinna była być rozpatrywana w świetle ustawy Prawo budowlane z 1994 r.
4. Odwołania od decyzji PINB z [...] maja 2017 r., z zachowaniem ustawowego terminu, złożyli A. G., R. B. oraz W. P. Odwołujący zakwestionowali ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji i konsekwentnie wydaną na ich podstawie decyzję PINB.
5. Po rozpatrzeniu odwołań, [...] WINB wydał decyzję z [...] lipca 2017 r. W uzasadnieniu prawnym decyzji, organ odwoławczy powołał się na analizę zdjęcia lotniczego z 1997 r. i pozostały materiał dowodowy znajdujący się w aktach zgromadzonych przez organ pierwszej instancji. Na tej podstawie organ odwoławczy podzielił pogląd PINB, zgodnie z którym na terenie wskazanej nieruchomości przed 1997 r. nie istniał obiekt budowlany zlokalizowany w miejscu usytuowania przedmiotowego budynku magazynowo-technicznego. Pierwotna data budowy tego obiektu została ustalona na podstawie oświadczeń R. B., A. G. oraz W. P., gdyż na tamtym etapie postępowania nie dysponowano innym materiałem dowodowym.
Organ odwoławczy wyjaśnił również, że wśród różnych środków dowodowych oświadczenie złożone przez stronę powinno być wykorzystane w ostateczności, bowiem co do zasady niemożliwe jest zachowanie bezstronności przez podmiot będący stroną postępowania, a więc zainteresowany określonym rozstrzygnięciem sprawy. Uzyskane z Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii zdjęcie lotnicze z 1997 r. stanowi natomiast dokument urzędowy. W ocenie [...] WINB organ powiatowy w wystarczający sposób wykazał zaistnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a tym samym podstawy do uchylenia dotychczasowej decyzji z [...] października 2015 r. o pozwoleniu na użytkowanie. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 pr.bud., w wyniku uznania, że samowola budowlana została zrealizowana przed dniem wejścia w życie przepisów obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane.
[...] WINB wskazał także, iż PINB w toku wznowionego postępowania wezwał E. sp. z o.o. oraz innych uczestników tego postępowania do przedstawienia dowodów na okoliczność daty budowy przedmiotowego budynku. Organ odwoławczy stwierdził, że oświadczenie J. B. nie było złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, wobec czego mogłoby ono być co najwyżej powodem do wezwania go w charakterze świadka do złożenia zeznań przed PINB. Jednak w realiach omawianej sprawy nie było potrzeby przesłuchania ww. osoby w charakterze świadka z uwagi na dysponowanie dowodem na okoliczność daty budowy przedmiotowego budynku, którym są zdjęcia lotnicze, udostępnione przez Głównego Geodetę Kraju. Zdjęcia te korzystają ze zwiększonej mocy dowodowej – jako dokumenty urzędowe, sporządzone w przepisanej formie, przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone (art. 76 § 1 k.p.a.).
[...] WINB stwierdził też, że skoro PINB na dzień orzekania w postępowaniu wznowieniowym dysponuje nowym dowodem potwierdzającym, że przedmiotowy obiekt nie został wybudowany przed 1 stycznia 1995 r., ale po dacie wejścia w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., to prawidłowe jest stanowisko, że do legalizacji tego obiektu zastosowanie mają przepisy Prawa budowlanego z 1994 r., a nie przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. Stwierdzenie przez organ prowadzenia postępowania w niewłaściwym trybie powinno skutkować jego umorzeniem i wszczęciem postępowania we właściwym trybie. [...] WINB powołał się także na art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.
Zdaniem [...] WINB organ powiatowy nie naruszył art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., ani art. 8 i art. 16 § 1 k.p.a. Zasada określona w art. 77 § 1 k.p.a. nie może być rozumiana tak, że to organ administracji publicznej ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności leżących w interesie strony. Organ odwoławczy podkreślił, że PINB pozyskał nowy dowód w sprawie na okoliczność czasu realizacji przedmiotowego budynku w warunkach samowoli budowlanej, natomiast podmioty skarżące nie przedstawiły dowodów przeciwnych, które podważyłyby ustalenia organu powiatowego.
Strony, kwestionując wartość dowodową zdjęcia lotniczego z 1997 r., nie wykazały należytej inicjatywy przy przedstawianiu dodatkowych dowodów na poparcie swoich twierdzeń, że obiekt budowlany został wybudowany na podstawie Prawa budowlanego z 1974 r. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje natomiast zasada, że ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wyprowadza skutki prawne. Oznacza to, że obowiązek poszukiwania dowodów ciąży nie tylko na organie administracji, ale obarcza on także stronę, która w swym dobrze rozumianym interesie powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych. Inicjatywa dowodowa musi być zatem przejawiana nie tylko przez organ, ale również przez stronę postępowania. Jeżeli organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanych, nienasuwających zastrzeżeń dokumentów, to skuteczne ich zakwestionowanie wymaga przedstawienia stosownego kontrdowodu z inicjatywy strony toczącego się postępowania. W sytuacji pozyskania przez organ orzekający w sprawie materiału o większej mocy dowodowej niż oświadczenia uczestników postępowania, nie jest rzeczą tego organu dalsze poszukiwanie materiału dowodowego, który miałby stanowić ewentualne zaprzeczenie dotychczasowym ustaleniom tylko dlatego, że zebrany do tej pory materiał dowodowy jest niekorzystny dla stron postępowania, które się z nim nie zgadzają. Tymczasem uczestnicy postępowania wezwani do przedłożenia dowodów na okoliczność daty budowy przedmiotowych obiektów nie zadośćuczynili temu wezwaniu i nie przedstawili jakichkolwiek środków dowodowych świadczących o powstaniu budynku magazynowo-technicznego przed dniem 1 stycznia 1995 r. w postaci np. rachunków, faktur czy umów w przedmiocie prac remontowych. Z kolei z przekazanego przez Burmistrza Miasta Z. protokołu z 6 października 2016 r., zawierającego oświadczenie J. B., nie sposób wywieść, że przedmiotowy budynek istniał przed dniem 1 stycznia1995 r.
6. Skargę na decyzję [...] WINB z [...] lipca 2017 r. złożyli A. G. i R. B.
Obaj skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji za niedopuszczalną i w efekcie umorzenie postępowania w sprawie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Skarżący zarzucili decyzji naruszenie:
a) art. 16 § 1 k.p.a. poprzez nieuzasadnione i nieracjonalne wzruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnej w oparciu o pozyskany w bliżej nieuzasadnionych okolicznościach oraz z bliżej nieokreślonych powodów dowód z fotografii lotniczej wykonanej w 1997 r., o którą po ponad roku od dnia uprawomocnienia się decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r. zwrócił się 21 marca 2016 r. pracownik PINB;
b) art. 8 k.p.a. poprzez podejmowanie destrukcyjnych działań mających jednocześnie na celu pogłębienie braku zaufania obywateli względem organów administracji publicznej, polegających na poszukiwaniu wszelkimi metodami dowodów na wzruszenie zasadnej decyzji administracyjnej przypuszczalnie celem polepszenia wyników statystycznych wskazujących na rzekomo aktywne i skuteczne prowadzenie postępowań administracyjnych;
c) art.7 k.p.a. poprzez nieobiektywne i fragmentaryczne oparcie zaskarżonej decyzji administracyjnej o niepełnowartościowy, wybiórczy materiał dowodowy, nieuzasadnioną odmowę dania wiary zgormadzonym w sprawie innym dowodom niż zdjęcie lotnicze z 1997 r. (niepotwierdzone protokołem jego wykonania i celem jego wykonania), w tym dowodom z zeznań: A. G., R. B., W. P., dowodom z dokumentów sporządzonych przez wykwalifikowane do tego osoby, a także nieprzeprowadzenie ważkich i niezbędnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia dowodów, w tym dowodu z zeznań w charakterze świadka J. B. i S. O.
Zaskarżona decyzja, zdaniem skarżących, rażąco narusza przepisy powołane w skardze, ponieważ zdjęcie lotnicze z 1997 r., stanowiące wyłączną podstawę wznowienia postępowania, zostało przez nich zakwestionowane. Skarżący domagali się uzupełnienia ww. zdjęcia o protokół jego wykonania i cel przeznaczenia, podkreślając, że jakość zdjęcia jest niedostateczna – nie widać na nim żadnych szczegółów, a obraz jest zamazany i nieidentyfikowalny.
W ocenie skarżących, dotychczas zgromadzone dowody były przez organ bagatelizowane, a te, które powinny być przeprowadzone, jak dowód z zeznań w charakterze świadka J. B. czy S. O. – pomijane. Ich zdaniem argumenty uzasadniające pominięcie tych, oraz innych dowodów, przedstawianych w sprawie, były nieracjonalne i z tego względu trudno było podjąć z nimi polemikę.
7. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
8. Na rozprawie w dniu 27 czerwca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 111 § 1 P.p.s.a., zarządził połączenie sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 2111/17 (ze skargi A. G.) ze sprawą o sygn. akt VII SA/Wa 2113/17 (ze skargi R. B.) do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, oraz ich dalsze prowadzenie pod sygn. akt VII SA/Wa 2111/17.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
9. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Należy nadto wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, ale nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych decyzji. Rozpoznając skargę w świetle wyżej wskazanych kryteriów sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Sąd uznał stan faktyczny sprawy za prawidłowo ustalony przez organ odwoławczy , w związku z czym przyjął za własne ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu (vide: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09).
10. Odnosząc się do prawnej podstawy rozstrzygnięcia, w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że prowadzone przez organy postępowanie administracyjne toczyło się w ramach postępowania nadzwyczajnego – w trybie wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Celem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami a następnie ustalenie, czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej. W razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej, celem wznowionego postepowania jest doprowadzenie do uchylenia wcześniejszej decyzji ostatecznej i do wydania nowej merytorycznej decyzji.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Z wykładni językowej przywołanego przepisu wynika, że w ramach określonej nim podstawy wznowieniowej, niezależnymi od siebie i samoistnymi przesłankami wznowienia są "nowe okoliczności" i "nowe dowody", istniejące w dacie wydania decyzji, nieznane organowi wydającemu decyzję i ujawnione po dacie jej wydania. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 75 § 1 zd. 2 k.p.a. dowodem mogą być w szczególności dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych i oględziny. Z kolei przez okoliczności faktyczne należy rozumieć zdarzenia niezależne od treści przepisów prawa, przy czym ujawnienie tych okoliczności może być wynikiem przeprowadzenia dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 10 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1108/12 (publ. CBOIS) podkreślił, że podstawa wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zachodzi jedynie wówczas, gdy zaistnieją łącznie wszystkie przesłanki, wymienione w tym przepisie. Po pierwsze, ujawnione muszą zostać nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody. Po drugie, musiały one istnieć w dacie wydania decyzji ostatecznej, kończącej postępowanie administracyjne. Po trzecie zaś, dowody te bądź okoliczności nie mogły być znane organowi administracji publicznej, wydającemu decyzję. Brak spełnienia którejkolwiek z tych przesłanek uniemożliwia wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
W rozpoznawanej sprawie okolicznością bezsporną jest wybudowanie w warunkach samowoli budowlanej budynku magazynowo-technicznego, zlokalizowanego na działce ew. nr [...], obr. [...], w Z. Nieruchomość oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...] stanowi własność A. G., R. B. oraz W. P. Poza sporem jest również to, że na podstawie oświadczeń ww. osób wymienionych organ powiatowy prowadząc postępowanie legalizacyjne ustalił datę samowolnego wybudowania przedmiotowego obiektu przed 1 stycznia 1995 r., tj. w czasie obowiązywania Prawa budowlanego z 1974 r. Na podstawie przepisów tej ustawy (art. 42 ust. 3), PINB wydał [...] października 2015 r. decyzję o pozwoleniu na użytkowanie będącą jednocześnie stwierdzeniem zdatności obiektu do użytkowania.
Jednak wobec ujawnienia nowego dowodu w sprawie, nieznanego organowi w momencie wydania decyzji – zdjęcia lotniczego z 1997 r. wskazującego, że w tej dacie ww. obiektu nie było na wskazanej nieruchomości, organ powiatowy wznowił z urzędu postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
W ocenie sądu, postępowanie wyjaśniające co do wskazanej podstawy wznowienia postępowania oraz oceny jej wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie, zostało przeprowadzone z dochowaniem wymogów określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Z analizy zdjęcia lotniczego z 1997 r. wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że w sierpniu 1997 r. sporny budynek nie był jeszcze wybudowany. W takim stanie rzeczy, wobec nienasuwającej wątpliwości treści zdjęcia lotniczego z 1997 r., pisemne oświadczenia co do daty powstania samowoli budowlanej złożone 15 kwietnia 2015 r. przez R. B., A. G. i W. P. niewątpliwie utraciły wiarygodność. Treść zdjęcia lotniczego, analizowana przez Sąd, nie nasuwa w tym zakresie żadnych (wbrew twierdzeniom skargi) wątpliwości, co z kolei powoduje, że nie było potrzebne prowadzenie w sprawie przez PINB lub [...] WINB dalszego postępowania dowodowego w celu ustalenia daty samowoli budowlanej – na tym etapie postępowania. W szczególności, wobec obiektywnej i od nikogo niezależnej zawartości fotografii lotniczej, bezcelowym byłoby prowadzenie dowodu z przesłuchania świadków na okoliczności obiektywnie już bezsporne.
Rację należy przyznać więc organowi odwoławczemu, że okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy zostały w sposób należyty wyjaśnione, a analiza dowodów zgromadzonych w sprawie prowadziła do jednoznacznych wniosków, że realizacja inwestycji objętej przedmiotem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie z dnia [...] października 2015 r. na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. nastąpiła pod rządami Prawa budowlanego z 1994 r., co czyni prawidłowym stanowisko, że do legalizacji tego obiektu zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 r.
Skarżący w toku postępowania nie przedłożyli żadnego wiarygodnego dowodu, który podważałby dokonane przez organ ustalenia faktyczne. Natomiast twierdzenie, jakoby w sprawie zabrakło protokołu wykonania zdjęcia oraz wskazania celu, w jakim zostało ono wykonane, jest całkowicie chybione. W aktach sprawy znajduje się licencja Głównego Geodety Kraju z [...] maja 2016 r. załączona do wykonanego zdjęcia, zaś cel w jakim uzyskano wiedzę o nowej okoliczności i środek dowodowy służący ustaleniu zaistnienia nowej okoliczności nie mają znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia. Również jakość materiału zdjęciowego na załączonej do akt sprawy płycie CD nie budzi wątpliwości i pozwala na identyfikację ujawnionych tam obiektów.
11. Mając powyższe na uwadze należało podzielić stanowisko organów, że w realiach niniejszej sprawy wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. z uwagi na okoliczność wykonania przez inwestora robót budowlanych po dacie wejścia w życie przepisów Prawa budowlanego. Stwierdzenie zatem przez organ, że postępowanie administracyjne prowadzone było w niewłaściwym trybie, skutkowało prawidłowym uchyleniem przez organ powiatowy decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. o pozwoleniu na użytkowanie i umorzeniem postępowania, bowiem procedura legalizacyjna sporego obiektu znajdzie oparcie w art. 48 Prawa budowlanego.
W związku z powyższym, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło