VII SA/Wa 2114/06
WyrokWSA w Warszawie2007-03-13
Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Mariola Kowalska, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba niebędąca inwestorem może złożyć wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, jeśli nowelizacja Prawa budowlanego z 2003 r. ograniczyła krąg stron postępowania do inwestora?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba niebędąca inwestorem nie może skutecznie złożyć wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, który wszedł w życie w 2003 r., stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. W związku z tym, organ administracji prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na wniosek osoby niebędącej inwestorem.Stan faktyczny
K. G. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie warsztatu stolarskiego i wiaty magazynowej, argumentując, że decyzja legalizuje działalność prowadzoną bez zezwolenia i jest uciążliwa. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania, wskazując, że wnioskodawca nie jest stroną w sprawie zgodnie z art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. K. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając niewłaściwe zbadanie sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę K. G.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2007 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2006 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie skargę oddala
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 55 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku inwestora, udzielił R. i H. K. pozwolenia na użytkowanie warsztatu stolarskiego oraz wiaty magazynowej, położonych na działce nr [...] przy ul. [...] w [...] - pomimo niewykonania w budynku wiaty magazynowej dolnej, osłonowej warstwy wykończenia stropu dachu jednospadowego, tj. warstwy z blachy płaskiej, wyznaczając termin wykonania wymienionych robót budowlanych.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2006 r. uzupełnionym pismem z dnia [...] czerwca 2006 r. K. G. wystąpił o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji podnosząc, że stanowi ona legalizację prowadzonej bez zezwolenia działalności. Wnioskodawca wskazał na uciążliwości związane z eksploatowanym warsztatem stolarskim, wiatą magazynową, lakiernią i kotłownią.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. znak [...] działając na podstawie art. 157 § 3 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku K. G., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych, gdyż żądanie złożyła osoba nie będąca stroną w sprawie. Organ nadzorczy wyjaśnił, iż zgodnie z art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest wyłącznie inwestor, którym nie jest wnioskodawca K. G.. Ponadto organ dodał, że wnioskodawca nie wykazał, iż decyzja administracyjna, wobec której zgłosił żądanie, powoduje ograniczenie lub zniesienie przysługującego mu prawa, albo obciąża go obowiązkiem nie znajdującym podstawy w normie prawnej.
Od tej decyzji złożył odwołanie K. G. ponownie podnosząc, że użytkowanie obiektu, którego dotyczy kwestionowana decyzja, jest uciążliwe dla niego oraz innych osób mieszkających w pobliżu warsztatu.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2006 r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania K. G., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji prawidłowo wskazał, że wnioskodawca nie posiada przymiotu strony postępowania w rozumieniu art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, gdyż zgodnie z cytowanym artykułem przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na użytkowanie przysługuje wyłącznie inwestorowi. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż organ pierwszej instancji zasadnie odmówił wszczęcia postępowania na wniosek złożony przez K. G., ponieważ nie jest on inwestorem w przedmiotowej sprawie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniósł K. G. zarzucając, że warsztat stolarski, wiata magazynowa wraz z kotłownią oraz lakiernia są eksploatowane niezgodnie z prawem. Zdaniem skarżącego, niewłaściwie zbadano sprawę i związane z nią dokumenty, naruszając m. in. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1, 5 i 8 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Tego rodzaju wady i uchybienia w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły.
Sąd badał zgodność z prawem decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2006 r. znak [...], utrzymującej w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2006 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej R. i H. K. pozwolenia na użytkowanie warsztatu stolarskiego oraz wiaty magazynowej, położonych na działce nr [...] przy ul. [...] w [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, umożliwiającym wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ostatecznej. Tryb ten stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. Organ nadzorczy posiada wyłącznie uprawnienia kasacyjne, zatem nie jest władny orzec co do istoty sprawy.
Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały enumeratywnie wskazane w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie nieważnościowe ma na celu ustalenie, czy decyzja nie zawiera wady wymienionej w powyższym artykule, natomiast uruchomienie omawianego trybu musi być poprzedzone analizą dopuszczalności wszczęcia postępowania w danej sprawie. W sytuacji, gdy wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest niedopuszczalne, organ obowiązany jest zastosować art. 157 § 3 k.p.a., odmawiając wszczęcia postępowania administracyjnego.
Niedopuszczalność wszczęcia postępowania administracyjnego może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. W rozpatrywanej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo zastosował art. 157 § 3 k.p.a., orzekając o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na brak możliwości zainicjowania postępowania na wniosek osoby nie posiadającej przymiotu strony.
Należy wyjaśnić, iż w dniu 11 lipca 2003 r. weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, wprowadzona ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718), polegająca na dodaniu do art. 59 Prawa budowlanego ust. 7, zgodnie z którym stroną w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Cytowany artykuł jest przepisem szczególnym wobec art. 28 k.p.a., co oznacza wyłączenie stosowania ogólnych reguł k.p.a. w tym zakresie.
Skarżący wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie pismem z dnia [...] kwietnia 2006 r., a zatem w dacie obowiązywania znowelizowanego art. 59 Prawa budowlanego, określającego krąg podmiotów uprawnionych do występowania w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Z tego względu wniosek skarżącego, nie będącego inwestorem w przedmiotowej sprawie, nie mógł zostać rozpatrzony przez organ nadzorczy merytorycznie, a jego złożenie skutkowało odmową wszczęcia postępowania administracyjnego.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło