VII SA/Wa 2115/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi C. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2006 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w części skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...], działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokali mieszkalnych nr [...] na lokale użytkowe w budynku mieszkalnym wielorodzinnym znajdującym się na działce nr [...] przy ul. [...] w O. Decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 3, art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 k.p.a., stwierdził z urzędu nieważność powyższej decyzji w części dotyczącej lokalu nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że równocześnie z postępowaniem w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokalu nr [...] na biuro rachunkowe organ pierwszej instancji prowadził postępowanie dotyczące użytkowania lokali mieszkalnych nr [...] w przedmiotowym budynku, przy czym decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] organ ten umorzył postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokalu nr [...]. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, należy zastosować przepis art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. ze względu na tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno dwiema decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Ponadto organ stwierdził, że nie wyjaśniono w sposób wystarczający przesłanek umorzenia postępowania, a stwierdzone nieprawidłowości dotyczą wyłącznie tej części decyzji, która odnosi się do lokalu nr [...]. Od powyższej decyzji wniosła odwołanie B. W. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2006 r. znak [...], po rozpatrzeniu odwołania B. W., na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W ocenie organu odwoławczego, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 107 § 1, 7 i 77 k.p.a., gdyż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, orzekając o stwierdzeniu nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] sierpnia 2005 r. w części dotyczącej lokalu nr [...], nie orzekł co do pozostałej części decyzji, tj. lokali nr [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tej kwestii. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. znak [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 3, art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 k.p.a. stwierdził z urzędu nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokali nr [...] znajdujących się w budynku przy ul. [...] w O. - w części dotyczącej lokalu nr [...]. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ nadzorczy ponownie wskazał, że postępowanie dotyczące zmiany sposobu użytkowania lokalu nr [...] zostało umorzone decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...]. W ocenie organu, należy zastosować art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., gdyż badana decyzja w części dotyczy sprawy rozstrzygniętej już inną decyzją ostateczną. Organ stwierdził także, iż nie wyjaśniono w sposób wystarczający przesłanek umorzenia postępowania w odniesieniu do tego lokalu. Od powyższej decyzji wniosła odwołanie B. W. zarzucając, iż nie została wykazana zmiana sposobu użytkowania lokalu nr [...], zatem rażące naruszenie prawa nie jest udowodnione. Ponadto, w ocenie odwołującej się można mieć zastrzeżenia także wobec drugiej przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, zgodnie z którą dotyczy ona sprawy uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, gdyż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. znak [...] stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...], dlatego powoływanie się na niebyłe rozstrzygnięcie nie jest zasadne. B. W. zarzuciła również braki w zgromadzonej dokumentacji stwierdzając, że akta sprawy są bardzo ubogie, a większość z nich to nieuwierzytelnione kserokopie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania B. W., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy ocenił, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] sierpnia 2005 r., względem której prowadzono postępowanie nieważnościowe, jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa w części dotyczącej lokalu nr [...], ponieważ z materiału dowodowego wynika, iż inwestor samowolnie dokonał zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu. W ocenie organu, rażąco naruszono art. 105 § 1 k.p.a. umarzając postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego nr [...] na lokal użytkowy, gdyż prowadzenie działalności gospodarczej (biuro rachunkowe) w lokalu mieszkalnym jest bezsprzecznie zmianą sposobu użytkowania tego lokalu. W odniesieniu do zarzutów zawartych w odwołaniu, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił stanowisko w kwestii zarzutu dotyczącego przesłanki zawartej w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. wskazując jednocześnie, że dla stwierdzenia nieważności decyzji wystarczy wystąpienie jednej z przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł C. W., zwracając się o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu zawartej w art. 10 § 1 k.p.a. ze względu na nieudostępnienie stronie akt sprawy oraz wskazał, że większość dokumentów posiadanych przez organ pierwszej instancji stanowi nieuwierzytelnione kopie. Ponadto, zdaniem skarżącego nie wskazano, na czym polega rażące naruszenie prawa w przedmiotowej sprawie, tj. jaki przepis prawa naruszono, umarzając postępowanie w sprawie lokalu nr [...]. C. W. poparł także zarzuty przedstawione w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Tego rodzaju wady i uchybienia w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły. Decyzja podlegająca kontroli Sądu została wydana w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Tryb ten może być zastosowany wobec decyzji ostatecznej, co stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych zawartej w art. 16 § 1 k.p.a., zatem stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wymienione w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Jedna z tych przesłanek, określona w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., odnosi się do decyzji dotyczącej sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W niniejszej sprawie prowadzono postępowanie nadzorcze względem decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...], umarzającej postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokali mieszkalnych nr [...] na lokale użytkowe w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, usytuowanym na działce nr [...] przy ul. [...] w O. Z akt sprawy wynika, że postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się w przedmiotowym budynku zostało zakończone decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...]. Ponowne rozstrzygnięcie w tym zakresie stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., zatem obowiązkiem organu nadzorczego było stwierdzenie nieważności kontrolowanej decyzji w części dotyczącej lokalu nr [...]. Wprawdzie decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] lipca 2005 r. - jak podniesiono w skardze - została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2006 r. znak [...] stwierdzającą jej nieważność, jednak w postępowaniu nieważnościowym bada się stan faktyczny i prawny istniejący w dniu wydania decyzji, względem której prowadzone jest postępowanie. Powyższe rozstrzygnięcie nie mogło wpłynąć na ocenę zgodności z prawem decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. wydanej w dniu [...] sierpnia 2005 r., gdyż w obrocie prawnym nie istniała wówczas decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, na którą powołuje się skarżący. Pozostałe zarzuty zawarte w skardze także nie zasługują na uwzględnienie, w szczególności z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby organy naruszyły zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu - skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jak również doręczano mu wydawane w sprawie rozstrzygnięcia, zatem wiedział o toczącym się postępowaniu i mógł skorzystać z prawa do zapoznania się z materiałem dowodowym. Sąd nie podziela stanowiska przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dotyczącego rażącego naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. przez umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego nr [...] w sytuacji, gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że inwestor dokonał samowolnej zmiany sposobu użytkowania lokalu. Organ nie był bowiem uprawniony do dokonania oceny w tym zakresie ze względu na rozstrzygnięcie kwestii zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu decyzją ostateczną Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] lipca 2005 r. umarzającą postępowanie administracyjne, jednak z uwagi na wystąpienie w sprawie przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. - odnośnie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w części dotyczącej lokalu nr [...] - zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.