VII SA/Wa 2117/19
WyrokWSA w Warszawie2019-10-28
Skład orzekający: Marta Kołtun
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając sprzeciw od decyzji kasacyjnej Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., może oceniać kwestię materialnoprawną interesu prawnego strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowej?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając sprzeciw od decyzji kasacyjnej wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania takiej decyzji, a nie prawidłowość zastosowania przepisów prawa materialnego. W niniejszej sprawie GINB zasadnie uchylił decyzję Wojewody, ponieważ Wojewoda wadliwie ocenił interes prawny P. W. w postępowaniu o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę, nie badając sprawy merytorycznie. Ustawa o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, mimo że weszła w życie po wydaniu decyzji budowlanej, może stanowić źródło interesu prawnego stron w postępowaniu nieważnościowym, ze względu na potencjalne ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu spółek G. (1) i G. (2) na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która uchyliła decyzję Wojewody umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej. Wojewoda pierwotnie odmówił wszczęcia postępowania, a GINB utrzymał to postanowienie w mocy. Po wyroku NSA uchylającym te rozstrzygnięcia, Wojewoda umorzył postępowanie. GINB uchylił decyzję Wojewody i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność ponownej oceny interesu prawnego P. W. jako strony postępowania. Spółki zarzuciły GINB naruszenie przepisów postępowania, w tym bezzasadne przyjęcie interesu prawnego P. W. i wadliwe zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił sprzeciw spółek G. (1) i G. (2) na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 października 2019 r. sprawy ze sprzeciwu G. (1) sp. z o.o. z siedzibą w W. i G. (2.) sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie umorzenia postępowania i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I oddala sprzeciw.
Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2019 r., znak [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej:"GINB") - na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") - po rozpatrzeniu odwołania P. W. od decyzji Wojewody [...] (dalej: "Wojewoda") z [...] maja 2018 r., znak: [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę - uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Postanowieniem z [...] stycznia 2014 r., znak: [...], Wojewoda [...] odmówił wszczęcia, na wniosek P. W., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty S. z [...] grudnia 2012 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej G. sp. z o. o., pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej nr [...] wraz z infrastrukturą techniczną na działce o nr ewid. [...]. w miejscowości P., obręb P., gmina U..
Postanowieniem z [...] lipca 2014 r., znak: [...], GINB utrzymał w mocy ww. postanowienie.
Wyrokiem z 19 sierpnia 2015 r, sygn. akt VII SA/Wa 1981/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. W. na ww. postanowienie GINB.
Wyrokiem z 31 sierpnia 2017 r., sygn. akt II OSK 3040/15, Naczelny, Sąd Administracyjny uchylił ww. wyrok WSA w Warszawie, postanowienie GINB z [...] lipca 2014 r. oraz poprzedzające je postanowienie Wojewody z [...] stycznia 2014 r.
Do Wojewody [...] wpłynął także wniosek A. N. - z identycznym żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji Starosty S. Oba wnioski organ nadzoru postanowił rozpatrzyć w jednym postępowaniu i ponownie badając sprawę decyzją z [...] maja 2018 r., znak: [...], umorzył postępowanie wszczęte na wniosek P. W. oraz A. N. w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji.
Decyzją z [...] listopada 2018 r., znak: [...], GINB uchylił w całości ww. decyzję Wojewody i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Po rozpatrzeniu sprzeciwu G. (1) sp. z o.o. i G. (2) sp. z o.o. od powyższej decyzji GINB, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - wyrokiem z 5 lutego 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2898/18 - uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy oceni, czy wnioskodawca ma interes prawny w sprawie spornego pozwolenia na budowę, biorąc pod uwagę stanowisko zawarte w wyroku NSA z 31 sierpnia 2017 r.
Po raz kolejny rozpoznając sprawę GINB decyzją z [...] sierpnia 2019 r., znak [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję Wojewody z [...] maja 2018 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że z dokumentacji projektowej przedsięwzięcia wynika, iż obejmuje ono swym zakresem budowę elektrowni wiatrowej nr [...] o całkowitej wysokości 148 m wraz z infrastrukturą techniczną (budowa drogi dojazdowej i placu montażowego, budowę fundamentu i montaż elektrowni wiatrowej) na działce o nr ewid. [...] w miejscowości P., obręb P., gmina U.
Wnioskodawca - P. W. nie brał udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji budowlanej Starosty S. zaś swój interes prawny wywodzi z tytułu posiadania prawa własności do działki o nr ewid. [...] i prawa współwłasności do działek o nr ewid. [...] i [...] (aktualnie działki o nr ewid. [...] i [...]), położonych w miejscowości P. (KW nr [...] i [...]).
GINB podniósł, że w przypadku elektrowni wiatrowych, obszar oddziaływania będzie co do zasady wyznaczany w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 654). Zgodnie z tym przepisem odległość, w której mogą być lokalizowane i budowane budynki mieszkalne albo budynki o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa - od elektrowni wiatrowej - jest równa lub większa od dziesięciokrotności wysokości elektrowni wiatrowej mierzonej od poziomu gruntu do najwyższego punktu budowli, wliczając elementy techniczne, w szczególności wirnik wraz z łopatami (całkowita wysokość elektrowni wiatrowej).
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, przez odległość, o której mowa w art. 4 ust. 1, rozumie się najkrótszy odcinek pomiędzy:
1) rzutem poziomym istniejącego budynku mieszkalnego albo istniejącego budynku o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa, albo
2) granicą terenu objętego decyzją o warunkach zabudowy, o której mowa w art. 4 ust. 2 pkt 2 i w art. 59 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zwaną dalej "decyzją [...]", dotyczącą inwestycji, o której mowa w pkt 1, na którym możliwa jest lokalizacja tej inwestycji, albo
3) linią rozgraniczającą teren, którego sposób zagospodarowania określony w planie miejscowym dopuszcza realizację inwestycji, o której mowa w pkt 1, a:
4) okręgiem, którego promień jest równy połowie średnicy wirnika wraz z łopatami, a środek jest środkiem okręgu opisanego na obrysie wieży istniejącej elektrowni wiatrowej, albo
5) linią rozgraniczającą teren, którego sposób zagospodarowania określony w planie miejscowym dopuszcza budowę elektrowni wiatrowej.
Z projektu budowlanego wynika, że całkowita wysokość projektowanej elektrowni wiatrowej wynosi 148 m, natomiast promień równy połowie średnicy wirnika wraz z łopatami wynosi 46,50 m.
Działki zlokalizowane w odległości mniejszej niż 1480 m od okręgu, o którym mowa art. 5 ust. 1 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych mogą w związku z tym podlegać ograniczeniom w zagospodarowaniu. W tej sytuacji osoby uprawnione do tych nieruchomości (właściciele, użytkownicy wieczyści) będą stronami w niniejszym postępowaniu.
Z akt sprawy (Projekt budowlany – Projekt zagospodarowania terenu, rysunek nr [...] ark [...]) oraz strony internetowej: [...] wynika, że odległość elektrowni wiatrowej nr [...] od granicy działki nr ewid. [...] wynosi ok. 1,25 km, odległość od granicy działki nr ewid. [...] wynosi ok 1,5 km, zaś odległość od granicy działki nr ewid. [...] wynosi ok. 300 m.
Tym samym, w ocenie GINB, P. W. posiada interes prawny w kwestionowaniu decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji.
Następnie, organ odwoławczy wskazał, że ustawa o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, nie normuje problematyki ustalania kręgu stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę elektrowni. Zgodnie z art. 8 ww. ustawy, w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się przepisy ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 z późn. zm.). To zaś oznacza, że ocena przymiotu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej jest każdorazowo dokonywana przez pryzmat regulacji art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. O ile zatem, inwestor nie jest związany odległościami określonymi w art. 4 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy, a projekt budowlany nie jest weryfikowany z punktu widzenia zgodności z przepisami tej ustawy, to już zrealizowanie inwestycji (wybudowanie elektrowni wiatrowej) może wprowadzać istotne, znacznie dalej idące ograniczenia w możliwości zagospodarowania sąsiednich nieruchomości. Z chwilą wejścia w życie ustawy o elektrowniach wiatrowych mogły zaktualizować się przewidziane w tych przepisach ograniczenia w zagospodarowaniu (zabudowie) nieruchomości (zob. wyrok NSA z 26 września 2018 r., sygn. akt II OSK 106/18, por. wyrok WSA w Poznaniu z 20 września 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 449/17, NSA z 11 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OSK 1697/17). Tym samym ww. przepisy ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych będą miały zastosowanie przy ustalaniu kręgu stron postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowej wydanej przed wejściem w życie ww. ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych lecz taka decyzja o pozwoleniu na budowę nie może być weryfikowana pod kątem zgodności z przepisami ww. ustawy.
Z tych względów, jak podniósł organ II instancji, nie można pominąć przepisów ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych przy ustalaniu kręgu stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowych, nawet jeśli dane postępowanie zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie tej ustawy, skoro już z tym dniem mogą zaktualizować się wynikające z tej ustawy ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 1 maja 2017 r., sygn.. akt IV SA/Po 155/17).
Jednocześnie GINB wskazał, że z analizy raportu o oddziaływaniu na środowisko zespołu elektrowni wiatrowych ([...]) [...] - P. wraz z infrastrukturą towarzyszącą - Gmina U., sporządzonego przez biegłego Ministra Ochrony Środowiska mgr inż. S. W. (wraz z aneksem) nie wynika, by sporna inwestycja powodowała jakiekolwiek ograniczenia w zabudowie dla działek wnioskodawcy nr ewid. [...], [...] i [...] (aktualnie działki o nr ewid. [...] i [...]). W szczególności sporna inwestycja nie przekracza norm dotyczących hałasu określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (t.j. - Dz. U. z 2014, poz. 112). Ponadto ograniczenie w zabudowie działek nr ewid. [...], [...], [...] i [...] nie wynika z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, którego dla ww. działek brak oraz nie wydano dla nich decyzji ustalającej warunki zabudowy.
Ponadto organ odwoławczy zauważył, że wyrokiem z dnia 5 lutego 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2898/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie zakwestionował ustaleń GINB dotyczących braku interesu A. N. w kwestionowaniu decyzji Starosty S., zatem GINB odstąpił od ponownej oceny powyższej kwestii.
W konsekwencji, organ II instancji uchylając decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania zalecił Wojewodzie wzięcie pod uwagę poczynionych uwag dotyczących interesu prawnego skarżącego i z uwzględnieniem prawidłowo ustalonego kręgu stron postępowania wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia.
Pismem z [...] września 2019 r. G. sp. z o.o. z siedzibą w W. i G. (2) sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "skarżące"), reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - sprzeciw na powyższą decyzję organu odwoławczego. Skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji skarżące zarzuciły naruszenie:
- art. 138 § 2 w zw. z art. 138 § 2a i 2b w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., polegające na bezzasadnym i bezrefleksyjnym przyjęciu, że P. W. ma interes prawny do występowania z żądaniem stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, co doprowadziło do uchylenia decyzji Wojewody, bez jednoczesnego spełnienia (kumulatywnie) przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., co znalazło wyraz w wadliwym uzasadnieniu decyzji, obejmującym również wytyczne skierowane do Wojewody, odnoszące się do aspektów merytorycznych związanych z przyznaniem przymiotu strony P. W. i nieuprawnionemu przesądzeniu tego zagadnienia, podczas gdy wydanie decyzji w trybie art. 138 § 2 k.p.a. może nastąpić tylko i wyłącznie wtedy, gdy dana decyzja (w tym przypadku decyzja Wojewody) została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygniecie, które to elementy nie tylko nie zostały wykazane przez GINB, ale i nie zaistniały w odniesieniu do decyzji Wojewody, co w konsekwencji powinno prowadzić do utrzymania decyzji Wojewody w mocy, wobec jednoczesnego w pełni prawidłowego przyjęcia przez Wojewodę, że zarówno P. W., jak i A. N. nie posiadają statusu strony postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę.
W odpowiedzi na sprzeciw organ odwoławczy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sprzeciw jest nieuzasadniony.
Zgodnie z 64a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a." od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.
Z kolei, w art. 64e p.p.s.a. ustawodawca sprecyzował zakres kontroli sądowej takiej decyzji wskazując, iż Sąd, rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej (z art. 138 § 2 k.p.a.). Spod kontroli sądowej sprawowanej w tym trybie wyłączona jest zatem możliwość oceny problematyki prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Upraszczając, Sąd nie ocenia istoty sporu, a prawidłowość "odesłania" sprawy przez organ odwoławczy do ponownego zbadania przez organ I instancji.
Mając to na uwadze Sąd zauważa, iż kontrola prawidłowości zaskarżonej sprzeciwem decyzji oznacza konieczność dokonania oceny, czy w realiach tej konkretnej sprawy, organ II zasadnie skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od merytorycznej oceny sprawy i tym samy doprowadza do przedłużenia postępowania ponad konieczną miarę. Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego sprzeciw od decyzji kasacyjnej jest zatem ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc do odstąpienia przez organ od ogólnej zasady ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy i definitywnego jej zakończenia. Ratio legis kontroli decyzji kasacyjnych leży bowiem w wyeliminowaniu z praktyki organów odwoławczych tych przypadków, w których odesłanie sprawy do I instancji jest nieuzasadnione, gdyż przedłuża w sposób nieuprawniony całe postępowanie.
Zgodnie z treścią art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy wskazać należy, że odesłanie sprawy przez GINB do organu I instancji nastąpiło z uwagi na wadliwą ocenę przez Wojewodę kwestii interesu prawnego P. W., co doprowadziło do błędnego, bo nie merytorycznego, zakończenia sprawy w pierwszej instancji. Organ odwoławczy podważył wadliwe jego zdaniem stanowisko, jakoby oceny tej należało dokonać wyłącznie w kontekście stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji objętej wnioskiem o jej unieważnienie.
Oceniając zaskarżoną sprzeciwem decyzję należy zauważyć, że postępowanie nieważnościowe jest nowym, względem postępowania zwykłego, trybem działania organu. Interes prawny w tym postępowaniu ustala się zatem na nowo, uwzględniając przede wszystkim jego cechy relewantne, a więc m.in. aktualność.
Przesłanki przyznania jednostce przymiotu strony postępowania wyznacza w postępowaniu administracyjnym co do zasady art. 28 k.p.a., który nie zawiera samoistnej normy prawnej, lecz wymaga jej skonkretyzowania w powiązaniu z normą prawa materialnego, stanowiącą podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Inaczej mówiąc to norma prawa materialnego (co do zasady), stanowi źródło, z którego określony podmiot może wywodzić uprawnienie do zainicjowania postępowania.
W sprawach budowlanych (pozwoleń na budowę) podstawowym źródłem interesu prawnego jednostki jest art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Ten ostatni przepis swoim zakresem obejmuje także ogólną normę z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego nakazującą poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Źródłem interesu prawnego mogą być również regulacje Prawa wodnego, przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także akty wykonawcze do tych ustaw, jeżeli mogą mieć znacznie przy rozpatrywaniu spraw o pozwolenie na budowę. W taki sam sposób ustala się interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.
W ocenie Sądu także przepisy ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych mogą być źródłem interesu prawnego jednostki (zob. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 1697/17; z dnia 26 września 2018 r. sygn. akt II OSK 106/18, czy wyrok z dnia 25 lipca 2019 r. sygn. akt II OSK 1923/18).
W niniejszej sprawie jest niewątpliwe, że decyzja Starosty zatwierdzająca projekt budowlany została wydana przed wejściem w życie przepisów ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych i nie może mieć zastosowania do oceny kwestii merytorycznych. Ustawa ta w przepisach przejściowych nie uregulowała problematyki ustalania kręgu stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej. Zgodnie zaś z jej art. 8, w sprawach nieuregulowanych stosuje się m.in. przepisy Prawa budowlanego. Powyższe daje podstawę do zaakceptowania stanowiska GINB jako słusznego, że ocena przymiotu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej musi być każdorazowo dokonywana na podstawie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego.
O ile więc, co wyraźnie podkreślił organ odwoławczy, odległości określone w art. 4 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy nie mają wpływu na ocenę materii sprawy w postępowaniu nieważnościowym, to jednak zrealizowanie inwestycji (wybudowanie elektrowni wiatrowej) może wprowadzać istotne, znacznie dalej idące ograniczenia w możliwości zagospodarowania sąsiednich nieruchomości, w tym nieruchomości P. W. Jak podkreślono we wskazanych wyżej wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, z chwilą wejścia w życie ustawy o elektrowniach wiatrowych mogły zaktualizować się przewidziane w tych przepisach ograniczenia w zagospodarowaniu (zabudowie) nieruchomości. Przykładowo nie można z góry wykluczyć wystąpienia zjawiska kumulacji wzajemnego oddziaływania projektowanej elektrowni z obecnie istniejącą elektrownią wiatrową i zagadnienie to również powinno zostać zbadane w toku ponownie prowadzonego postępowania odwoławczego.
Tym samym w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowej do przepisów odrębnych, mających zastosowanie dla wywiedzenia interesu prawnego trzeba zaliczyć również przepisy wprowadzonej po wydaniu decyzji budowlanej - ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych.
Tym samym zarzuty sprzeciwu są chybione. Strona nastawia się na formalne zakończenie postępowania, podczas gdy istotą twierdzeń GINB jest potrzeba merytorycznej kontroli (nieprzeprowadzonej przez Wojewodę), przy czym wbrew twierdzeniom skargi organ odwoławczy nie przesądził kierunku załatwienia sprawy w ponownym postępowaniu, ani też żadnych kwestii merytorycznych.
Sąd zwraca jednocześnie uwagę, że uchybienie stwierdzone przez GINB w działaniu Wojewody nie może zostać konwalidowane w postępowaniu odwoławczym, bowiem naruszałoby to w sposób oczywisty wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Skoro bowiem Wojewoda umorzył postępowanie nieważnościowe zainicjowane wnioskiem P. W., przyjmując że nie przysługuje mu interes prawny i nie rozważając sprawy co do jej istoty, to braków w tym zakresie (oceny istoty sprawy) nie może po raz pierwszy dokonać GINB w postępowaniu odwoławczym. Słusznie zatem uchylono decyzję Wojewody.
Z powyższych przyczyn, działając na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a. Sąd oddalił sprzeciw uznając stanowisko Spółek w nim wyrażone za nieuzasadnione.
Z danych nadesłanych przez obie Spółki wynika, że przysługiwał im interes prawny w kwestionowaniu kasacyjnej decyzji GINB. W ponownym postępowaniu administracyjnym organ winien jednak tę kwestię zbadać, kierując się zasadą aktualności interesu prawnego stron postępowania i uwzględniając dokonany podział pierwotnej Spółki (adresata decyzji kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło