VII SA/Wa 2121/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2008 r., znak [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego M. B. z Kancelarii Radcy Prawnego w W. przy ul. [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych), oraz kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem 22% podatku od towarów i usług łącznie kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., na podstawie art. 156 par. 1 w związku z art. 157 par 1 oraz art. 158 par. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), po wszczęciu na wniosek J. K. postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01.2008 r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].09.2007 r., Nr [...], znak [...], odmawiającej wszczęcia na wniosek J. K., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty O. z dnia [...].05.2006 r., Nr [...], znak [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01.2008 r., znak [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskiem z dnia [...].03.2007 r. J. K. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty O. z dnia [...].05.2006 r., Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej S. i F. T. pozwolenia na budowę obejmującego rozbudowę i nadbudowę parterowego pawilonu handlowego z przeznaczeniem piętra budynku na funkcję mieszkalną, parteru na część usługowo-handlową, na działce o nr [...], w J. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].09.2007 r., Nr [...], znak [...], odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji ponieważ J. K. nie jest stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty O. z dnia [...].05.2006 r., Nr [...] znak [...] - w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.). Stosownie do ww. przepisu stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa inwestycja obejmuje działkę ewidencyjną o nr [...], usytuowaną w J., sąsiadującą z działką o nr [...] należącą do Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej w J. Natomiast J. K. posiada własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego w budynku spółdzielni przy ul. [...] w J. Zgodnie z art. 48 par. 1 ustawy z dnia 16.09.1982 r. Prawo Spółdzielcze (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 188, poz. 1848 z późn. zm.), Spółdzielnia jest reprezentowana na zewnątrz przez zarząd spółdzielni. Stąd też skarżący jako członek spółdzielni mieszkaniowej nie ma własnego interesu prawnego niniejszej sprawie. W świetle powyższych ustaleń organ I instancji uznał, ze decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01.2008 r. znak [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].09.2007 r. Nr [...], znak [...], została wydana zgodnie z przepisami prawa. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek J. K. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2008 r. znak [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2008 r. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wnosił o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący podnosił, że decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego naruszają prawo bowiem decyzja z dnia [...] stycznia 2008 r. tego organu utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2007 r. zostały skierowane do podmiotu, który nie posiadał interesu prawnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty O. z dnia [...].05.2006 Nr [...] tj. do Spółdzielni Mieszkaniowej w J., która nie była inwestorem jak też stroną postępowania zwykłego dowodzi naruszenia art. 156 par. 1 pkt 4 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podnosząc, jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazano. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uchylenie decyzji następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W przypadku zaś, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa, sąd stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji. Taka sytuacja zaistniała w sprawie bowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu pierwszej instancji rażąco naruszają prawo. Wniesienie skargi do Sądu administracyjnego powoduje utratę przez organ administracji publicznej kompetencji do wszczynania i prowadzenia nadzwyczajnych postępowań administracyjnych, a wydana w takim postępowaniu decyzja jest dotknięta wadą nieważności w rozumieniu art. 156 par. 1 pkt 1 kpa. Zarówno bowiem postępowanie zakończone decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008 r. jak i postępowanie nadzwyczajne o stwierdzenie nieważności tejże decyzji wszczęte były przez ten sam podmiot z udziałem tych samych stron i dotyczyły tego samego przedmiotu. Na decyzję z [...] stycznia 2008 r. J. K. wniósł skargę w dniu 21 marca 2008 r. (data nadania skargi w urzędzie pocztowym), którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wyrokiem z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie VII SA/WA 669/08. W dniu 12 marca 2008 r. J. K. złożył do organu wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] stycznia 2008 r. i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z [...] września 2007 r. W dniu [...] kwietnia 2008 r. organ skierował do stron J. K.i Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej w J. zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Wniesienie przez stronę żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie powoduje automatycznie skutku przewidzianego w art.61 par. 4 kpa tj. wszczęcia postępowania. W przepisie art. 157 par. 2 kpa wskazano, że postępowanie to może być wszczęte jedynie na żądanie strony lub z urzędu, co oznacza że w fazie wstępnej organ zobowiązany jest do zbadania czy zachodzą przesłanki warunkujące jego dopuszczalność. Za datę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności należy więc przyjąć datę wydania przez organ zawiadomienia o wszczęciu tj. dzień 18 kwietnia 2008 r., bowiem jak wyżej wskazano w przypadku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie ma zastosowania ogólna reguła wyrażona w art. 61 par. 3 kpa (por. wyrok NSA z dnia 7.01.2003 r., sygn. I SA2128/02). Po wniesieniu w dniu 21 marca 2008 r. skargi przez J. K. do sądu organ nie był już uprawniony do wszczęcia i prowadzenia postępowania o stwierdzenie nieważności zaskarżanej do sądu decyzji (por. wyrok NSA IISAd1353/98 i IIOSK50/06). Z tego względu z uwagi na zaistnienie przesłanki z art.156 par 1 pkt 1 kpa Sąd orzekł jak w wyroku na podstawie art. 145 par. 1 pkt 2, art. 152 i art. 250 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z poźn. zm.).