VII SA/Wa 2122/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2010 r. sprawy ze skargi I. P. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej I. P. kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezydent [...]postanowieniem z dnia [...] lipca 2009r. ([...]), na podstawie art. 123 i 152 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zw. dalej k.p.a., wstrzymał na wniosek F. O. wykonanie decyzji własnej z dnia [...] lipca 2006r. (nr [...]) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę 10 budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej oraz 20 szamb na działkach nr [...] i [...], (obecnie nr [...],[...],[...] i [...]) przy ul. [...] w [...]. Organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] maja 2009r. wznowił - na wniosek F. O. - postępowanie zakończone ww. decyzją w związku z pismem z dnia 15 maja 2009r. Policji [...] informującym, że w postępowaniu przygotowawczym została wydana opinia biegłego z zakresu pisma ręcznego, z której bezspornie wynika, że podpis pod oświadczeniem o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane działki nr [...] stanowiącej własność wnioskodawczyni nie został przez nią nakreślony. Okoliczności te wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia ww. decyzji we wznowionym postępowaniu, co uzasadniało wstrzymanie jej wykonania. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] września 2009r. ([...]) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.- po rozpatrzeniu zażalenia I. P. -utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ podzielił stanowisko organu I instancji i dodał, że na tym etapie postępowania nie bada zasadności wznowienia postępowania ani rzeczywistego zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 145 § 1 kpa i ich wpływu na wydane rozstrzygnięcie. Przesłanki wstrzymania wykonania decyzji zostały określone w art. 152 k.p.a. i są uzależnione od prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, na co wskazywać mają okoliczności sprawy. Z brzmienia ww. przepisu wynika, że do jego zastosowania wystarczy tylko wskazanie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania i to bez względu na stopień tego prawdopodobieństwa. Skargę na ww. postanowienie złożyła I. P., wnosząc o uchylenie obu wydanych postanowień oraz postanowienia z dnia [...] maja 2009r. nr [...] i zarzucając: * rażącą obrazę art. 152 k.p.a. poprzez wstrzymanie wykonania ww. decyzji oraz wszczęcie postępowania wznowieniowego na żądanie osób nie posiadających przymiotu strony i z naruszeniem terminu, o którym mowa art. 148 § 1 k.p.a.; * istotne naruszenie art. 152 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 4 oraz art. 147 k.p.a., poprzez bezzasadne przyjęcie istnienia prawdopodobieństwa uchylenia ww. decyzji, pomimo braku podstaw do wznowienia postępowania na wniosek; * naruszenie art. 182 k.p.a. i nast., art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, art. 42 ust. 3 Konstytucji RP w zw. art. 5 § 1 k.p.a. oraz art. 156 k.p.a. a contrario poprzez przyjęcie, na podstawie notatki Policji Warszawa - Wawer, iż decyzję z dnia 31 lipca 2008r. wydano w wyniku przestępstwa lub w oparciu o podrobione dokumenty; * rażącą obrazę prawa procesowego, poprzez niezastosowanie art. 148 § 1 k.p.a. i niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. pomimo, iż wznowienie postępowania nastąpiło na wniosek osób nie mających statusu strony, złożony po terminie wymienionym w art. 148 § 1 k.p.a. * o stwierdzenie niezgodnego z prawem działania organów I i II instancji w znaczeniu art. 417 kc. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji wydano z naruszeniem art. 152 kpa. Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2009r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2009r., którym organ ten wstrzymał - w postępowaniu wznowionym na wniosek F. O. - wykonanie decyzji własnej z dnia [...] lipca 2006r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę 10 budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej oraz 20 szamb na działkach nr [...] i [...], (obecnie nr [...],[...],[...] i [...]) przy ul. [...] w [...]. Podstawę prawną działania organów stanowił art. 152 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Wskazania wymaga, że w orzecznictwie i piśmiennictwie ugruntowane jest stanowisko, iż w przypadku zaistnienia przesłanek wymienionych w powołanym wyżej przepisie, to jest gdy istnieje przekonanie o istnieniu przesłanek do wznowienia postępowania i gdy jednocześnie nie występuje przesłanka przedawnienia (art. 146 § 1 k.p.a.), organ ma obowiązek wstrzymania wykonania decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Podkreśla się przy tym, że organ nie jest uprawniony do badania merytorycznej zgodności z prawem decyzji będącej przedmiotem wznowionego postępowania, jak i ewentualnej konieczności jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Nie mogą zatem podlegać ocenie organu zarzuty naruszenia norm prawa materialnego, które podlegają badaniu dopiero w trakcie merytorycznego postępowania rozpoznawczego. Podstawą wstrzymania wykonania decyzji jest bowiem istnienie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, a zatem gdy na podstawie akt sprawy organ jest wstępnie przekonany, że dojdzie do uchylenia decyzji. Należy zgodzić się z wyżej przedstawionym stanowiskiem co do zasady. Jednak w zależności od okoliczności faktycznych danej sprawy prawdopodobieństwo to winno być oceniane również w zakresie przesłanek niezbędnych do wszczęcia i prowadzenia postępowania wznowieniowego na wniosek danego podmiotu. Nie będzie bowiem podstaw do wydania postanowienia wstrzymującego wykonanie decyzji, w oparciu o art. 152 § 1 k.p.a., jeśli ze wstępnej analizy akt sprawy wynika, że z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpił podmiot nieposiadający przymiotu strony bądź strona, która uchybiła ustawowemu terminowi do złożenia takiego wniosku, czy też nawet po wezwaniu organu nie wskazała podstaw wznowienia. Negatywna ocena w zakresie prawdopodobieństwa wszczęcia i prowadzenia postępowania wznowieniowego na wniosek oznacza jednocześnie brak prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, o którym mowa w art. 152 § 1 kpa. Zdaniem Sądu taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Uszło bowiem uwadze organów, że już ze wstępnej oceny akt administracyjnych wynika, że decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2006r. (nr [...]) została F.O. doręczona w dniu 1 sierpnia 2006r. natomiast wniosek o wznowienie został złożony do organu w dniu 31 marca 2009r. zatem po upływie terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 kpa. Taka "okoliczność sprawy" nie tylko nie czyni prawdopodobnym, że ww. decyzja będzie uchylona we wznowionym postępowaniu, ale pozwala na wstępną ocenę, że postępowanie to zostało wznowione z naruszeniem art. 148 § 2 kpa, skoro w podstawie wniosku wnioskodawczyni wskazała art. 145 § 1 pkt 4 kpa tj. okoliczność, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym ww. decyzją o pozwoleniu na budowę. Jednocześnie Sąd podkreśla, że powyższe ustalenia nie przesądzają o tym, czy w istocie wszczęcie postępowania będzie uznane za wadliwie, gdyż - jak to już wyżej wyjaśniono - oceny tej będzie można dokonać w postępowaniu dotyczącym badania merytorycznej zgodności z prawem ww. decyzji. W związku z powyższym Sąd nie podzielił argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu organów obu instancji. Rzeczą organów będzie zatem ponowne przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem stanowiska Sądu. Odnosząc się do wniosku skarżącej o stwierdzenie niezgodnego z prawem działania organów li II instancji w znaczeniu art. 417 kc wskazać należy, że zgodnie z dyspozycją art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne kontrolują działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem w zakresie określonym w art. 3 ww. ustawy. Rozstrzygnięcia ww. kwestii skarżąca może domagać się przed sądem powszechnym. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1271). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.