VII SA/Wa 2122/12

WyrokWSA w Warszawie2014-02-20

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Ewa Machlejd, Halina Emilia Święcicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo nałożył obowiązek wpłacenia zaliczki na koszty sporządzenia kosztorysu inwestorskiego dotyczącego zastępczego wykonania obowiązku rozbiórki oraz czy w postępowaniu egzekucyjnym należy ustalić następców prawnych zobowiązanego zmarłego po wydaniu decyzji?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny powinien prawidłowo ustalić podmiot zobowiązany do wykonania obowiązku, uwzględniając zmiany podmiotowe, takie jak następstwo prawne po zmarłym zobowiązanym. Brak ustalenia następców prawnych zobowiązanego skutkuje nieważnością postanowień egzekucyjnych. Wobec tego zaskarżone postanowienie nałożenia obowiązku wpłacenia zaliczki zostało uchylone, a jego wykonanie wstrzymane do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Stan faktyczny
H. S. i K. S. zostali zobowiązani przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wpłacenia zaliczki na koszty sporządzenia kosztorysu inwestorskiego dotyczącego zastępczego wykonania obowiązku rozbiórki kontenera postawionego bez wymaganego zgłoszenia. Organ I instancji oraz Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymali w mocy to postanowienie. Skarżący kwestionowali prawidłowość nałożenia tego obowiązku oraz wskazywali na zmiany podmiotowe, w tym śmierć H. S. i brak ustalenia jego następców prawnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; przyznał na rzecz radcy prawnego koszty nieopłaconej pomocy prawnej w kwocie 295,20 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.), Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2014 r. sprawy ze skargi H. S. na postanowienie (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lipca 2012 r., nr (...) w przedmiocie nałożenia obowiązku wpłacenia zaliczki I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. przyznaje ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego I. K. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy). Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...][...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm., dalej zw. "Prawo budowlane"), po rozpatrzeniu zażalenia K.S. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]z dnia [...]maja 2012 r., Nr [...]w przedmiocie nałożenia na H. S. i K. S. obowiązku wpłacenia zaliczki w kwocie 516,60 zł. na poczet sporządzenia kosztorysu inwestorskiego dotyczącego zastępczego wykonania obowiązku nałożonego decyzją PINB [...] Nr [...] z dnia [...]września 2000 r., nakazującej H. i H. S. oraz K. S. dokonanie rozbiórki postawionego bez wymaganego zgłoszenia kontenera o wym. 2,5 m x 6 m i wys. 3 m znajdującego się na działce nr ew. [...], obr. [...] od strony ul. [...]w W.. Postanowienie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego. W związku z niewykonaniem przez H. S. i K. S. obowiązku wskazanego w ww. decyzji Nr [...]z dnia [...] września 2000 r., organ I instancji działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r. poz. 1015, ze zm.), przeprowadził postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku z niej wynikającego. W toku postępowania egzekucyjnego PINB [...] postanowieniem Nr [...]z dnia [...]lutego 2012 r., skierował egzekwowany obowiązek do wykonania zastępczego na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanych. Następnie postanowieniem Nr [...]z dnia [...]maja 2012 r., PINB d[...] zobowiązał H. S. i K. S. do wpłacenia zaliczki w kwocie 516,60 zł. na poczet sporządzenia kosztorysu inwestorskiego dotyczącego zastępczego wykonania obowiązku nałożonego decyzją PINB [...]Nr [...]z dnia [...]września 2000 r. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymując w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]z dnia [...]maja 2012 r., Nr [...]w przedmiocie nałożenia na H. S. i K. S. obowiązku wpłacenia zaliczki wskazał, że zgodnie z art. 129 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny może wydawać postanowienia w sprawie wezwania zobowiązanego do wpłacenia zaliczek na koszty wykonania zastępczego oraz w sprawie dostarczenia dokumentacji, materiałów i środków przewozowych także w toku zastępczego wykonania egzekwowanego obowiązku. Wobec powyższego w ocenie [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, PINB [...]zasadnie i zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wydał postanowienie Nr [...], bowiem wskazana powyżej kwota zaliczki jest niezbędna do sporządzenia kosztorysu inwestorskiego, na podstawie którego oszacowane zostaną koszty przedmiotowej rozbiórki i wyłonienia wykonawcy w ramach zstępczego wykonania egzekwowanego obowiązku. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodzili się H. S. i K. S., którzy pismami z dnia 6 sierpnia 2012 r. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie wydanych rozstrzygnięć. W odpowiedzi na skargę [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy postanowienia z dnia 13 czerwca 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2122/13 odrzucił skargę K. S.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Niniejsza sprawa zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który zgodnie z art. 1 § 2 tej ustawy dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając skargę na wstępie należy zauważyć, że istotną okolicznością przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy jest fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy wcześniejszego wyroku z dnia 21 lutego 2013 r. znak VII SA/Wa 1082/12 po rozpoznaniu skargi K. S. i H. S. na postanowienie [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]stycznia 2012 r. Nr [...]utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]z dnia [...]lipca 2011 r., Nr [...]w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów K.S. wniesionych w związku z wszczęciem przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] na podstawie tytułów wykonawczych Nr [...]z dnia [...]czerwca 2011 r. postępowania egzekucyjnego, mającego na celu doprowadzenie do wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji PINB [...]z dnia [...]września 2000 r. Nr [...], nakazującej H. i H. S. oraz K. S. dokonanie rozbiórki postawionego bez wymaganego zgłoszenia kontenera, uchylił zaskarżone postanowienie [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]stycznia 2012 r. Nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]z dnia [...]lipca 2011 r., Nr [...]. Sąd uzasadniając powyższy wyrok stwierdził między innymi, że dla prawidłowego przeprowadzenia egzekucji administracyjnej niezbędne jest prawidłowe ustalenie podmiotu zobowiązanego. Zgodnie z treścią art. 1a pkt 20 u.p.e.a. zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym jest osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze niepieniężnym. W niniejszej sprawie podstawą obowiązku jest decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...]z dnia [...]września 2000 roku, nakazująca H. i H. S. oraz K. S. dokonanie rozbiórki kontenera postawionego bez wymaganego prawem zgłoszenia. Zdaniem Sądu, w swoich działaniach podejmowanych w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ pominął okoliczność powoływanych przez skarżących zmian podmiotowych, które nastąpiły wg oświadczeń skarżących po dacie wydania decyzji Nr [...] poprzez umowy sprzedaży i darowizny. Organ zaniechał ustalenia następców prawnych, w zakresie dotyczącym egzekwowanego obowiązku, zmarłego w dniu 11 września 2004 r. H. S.. Powyższe, zdaniem Sądu nie może być uznane za prawidłowe. Zobowiązanym do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Nr [...]będą bowiem osoby, które pod tytułem ogólnym, jak na przykład spadkobranie, czy też szczególnym jak na przykład umowa sprzedaży lub darowizny stały się następcami prawnymi osób wskazanych jako zobowiązane w decyzji, w zakresie przedmiotu egzekucji. W aktach administracyjnych brak jest dokumentów, potwierdzających wystąpienie okoliczności zmian własnościowych wskazywanych przez skarżących brak jest ustaleń organu w tym zakresie. W ocenie Sądu nie można uznać za prawidłową ocenę organu w zakresie pominięcia we wszczęciu postępowania egzekucyjnego zmarłego po dacie wydania decyzji H. S.. Obowiązek wynikający z decyzji Nr [...]nie ma bowiem charakteru osobistego. Charakter osobisty obowiązku oznacza bowiem, iż obowiązek nie może być wykonany przez inną osobę niż zobowiązany. Dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego konieczne jest ustalenie następców prawnych H. S w zakresie egzekwowanego obowiązku i o ile ustalenie to przyniesie pozytywny rezultat podjęcie czynności wskazanych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji także przeciwko tym osobom. Organ ma obowiązek prawidłowego ustalenia kręgu osób zobowiązanych w oparciu o treść decyzji, stanowiącej o istnieniu obowiązku z uwzględnieniem ewentualnych zmian podmiotowych, nie może zaś samodzielnie dokonywać wyboru wobec kogo egzekucja ma być prowadzona, ponieważ to wpływa na sytuację pozostałych osób. Jednocześnie Sąd podniósł, iż brak ustalenia okoliczności dotyczących zmian podmiotowych wskazywanych przez skarżących i ich zakresu sprawia, że nie da się w świetle wcześniejszych wywodów wykluczyć, iż skarżący poprzez przekazanie swoich uprawnień w zakresie przedmiotu decyzji ustalającej istnienie obowiązku powinni zostać wyłączeni z kręgu osób zobowiązanych, a obowiązki wynikające z decyzji obciążają ich następców prawnych w tym zakresie. Należy również wskazać, że kolejnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1336/12 zostały uchylone, z przyczyn powyżej przytoczonych, postanowienie [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]kwietnia 2012 r. Nr [...]i postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]z dnia [...]lutego 2011 r., Nr [...]w przedmiocie skierowania do wykonania zastępczego obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym Nr [...] z dnia [...]czerwca 2011 r. dokonania rozbiórki postawionego bez wymaganego zgłoszenia kontenera. Skoro więc uchylone zostały w dniu 21 lutego 2013 r. sygn. akt. VII SA/Wa 1082/12 ww. postanowienia organów, z przyczyn wyżej opisanych, które to przyczyny podziela również skład orzekający w niniejszej sprawie, jak również uchylone zostały, w dniu 12 marca 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1336/12, postanowienia o skierowaniu do wykonania zastępczego obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym dokonania rozbiórki, to uzasadnione jest również uchylenie, z tych samych przyczyn, zaskarżonego postanowienia [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012r. Nr [...]oraz poprzedzającego je postanowienie organu I instancji. Orzeczenie w punkcie II wyroku Sąd oparł o treść art. 152 p.p.s.a. Orzeczenie z punktu III wyroku znajduje oparcie w art. 250 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło